• Thứ Tư, 22/02/2012 09:58 (GMT+7)

    Mountain Lion - những điều cần biết

    Huy Thắng
    Phiên bản HĐH OS X sắp ra mắt - Mountain Lion - sẽ có thêm những tính năng đặc trưng trên thiết bị di động iOS.

    Dưới đây là phần giải đáp chung hầu hết thắc mắc của người dùng về thời gian phát hành, tính năng mới và những điểm cải tiến đối với những ứng dụng hiện có trong HĐH OS X mới nhất của Apple.

    Thời gian phát hành

    Khi nào Mountain Lion ra mắt?

    Hiện có một phiên bản Mountain Lion phát hành trước cho các nhà phát triển, giúp các hãng phần mềm có thể cập nhật ứng dụng của họ để khai thác các tính năng mới của OS X. Đối với người dùng cuối, khi Apple công bố phiên bản phát hành mẫu cho các nhà phát triển, hãng này đã nói rõ thời gian phát hành là vào “cuối mùa Hè năm 2012” (Xem thêm: Apple, Microsoft 'chạy đua' nâng cấp hệ điều hành trong năm nay).

    Ngày phát hành này chưa cụ thể, nên Mountain Lion có thể ra mắt vào bất kỳ lúc nào trước mùa Thu năm nay. Nên nhớ lại là Lion ra mắt vào ngày 20/6 năm ngoái, trong khi Snow Leopard được xuất xưởng vào ngày 28/8/2009. Cả 2 phiên bản cập nhật OS X này cũng đều được phát hành lần đầu tiên vào mùa Hè.

    Làm thế nào nâng cấp lên Mountain Lion?

    Cùng cách với Lion - qua cửa hàng ứng dụng Mac App Store. Apple có kế hoạch chỉ phát hành phiên bản mới của OS X này theo hình thức tải xuống từ cửa hàng trực tuyến của hãng.

    Apple lần đầu tiên cập nhật OS X qua cửa hàng ứng dụng Mac App Store khi tung ra phiên bản Lion năm ngoái. Trong khi hãng không cho biết chi tiết chính thức về cách phát hành Mountain Lion, không nên cho rằng trường hợp này cũng giống lần trước. Nghĩa là, Apple cho phép trả tiền để tải xuống 1 bản Lion mà bạn có thể cài đặt cho nhiều máy Mac – một đặc điểm đáng hoan nghênh đối với những gia đình có nhiều máy.

    Apple cũng đã mời những người nâng cấp máy dùng hệ thống Wi-Fi trong các cửa hàng bán lẻ của hãng để tải và cài đặt phiên bản cập nhật – điều này rất lý tưởng nếu nhà bạn không có kết nối băng thông rộng tốc độ nhanh hay nếu bạn cần giúp đỡ cài đặt. Một lần nữa, Apple không xác nhận là hãng có kế hoạch thực hiện lại các điểm trên của quy trình nâng cấp Lion cho Mountain Lion, nhưng việc này có vẻ có thể sẽ xảy ra.

    Sau đó, Apple đã phát hành Lion trên bút nhớ USB. Theo một báo cáo trên trang Pocket-Lint.com, Apple không dự tính sẽ lặp lại thử nghiệm này. Tuy nhiên, chúng ta hãy chờ xem có gì thay đổi không.

    Nâng cấp từ Lion đang dùng hay trực tiếp từ Snow Leopard?

    Theo thông tin Apple đã cung cấp với bản mẫu cho các nhà phát triển, bạn cần phải đang dùng ít nhất là phiên bản mới nhất của Snow Leopard (OS X 10.6.8) mới cài đặt được Mountain Lion.

    Mountain Lion là phiên bản thứ mấy của Mac OS X?

    Là phiên bản 10.8 (hiện nay được gọi là “OS X”). Đối với Lion, tài liệu tiếp thị của Apple đã bắt đầu dùng “OS X” thay vì “Mac OS X”, nhưng đối với Mountain Lion, tất cả vết tích trước đã bị xóa bỏ. Ngay cả hộp About this Mac cũng dùng “OS X”.

    Máy Mac nào có thể chạy Mountain Lion?

    Apple chưa thông báo chính thức về loại máy Mac nào sẽ có thể chạy HĐH mới này. Tuy nhiên, các mẫu máy sau đây đều được hỗ trợ phiên bản mẫu ban đầu cho các nhà phát triển:

    • iMac: 2007 trở về sau
    • Mac mini: 2009 trở về sau
    • Mac Pro: 2008 trở về sau
    • MacBook: cuối 2008 trở về sau
    • MacBook Air: cuối 2008 trở về sau
    • MacBook Pro: 2007 trở về sau
    • Xserve: 2009

    Bạn có thể nhận thấy vài mẫu máy được Lion hỗ trợ không có trong danh sách trên - đơn giản là vì máy Mac của bạn có thể chạy Lion không có nghĩa là nó sẽ có thể chạy Mountain Lion. Cụ thể là, các mẫu máy sau đây có thể chạy Lion, nhưng không tương thích với phiên bản dùng thử Mountain Lion phát hành cho các nhà phát triển:

    • iMac 2006
    • Mac mini xuất xưởng giữa năm 2007
    • Mac Pro của năm 2006 và 2007
    • MacBook Air (mẫu đầu tiên) năm 2008
    • MacBook, đầu năm 2008 trở về trước
    • MacBook Pro, năm 2006 (15-inch và 17-inch)
    • Xserve 2006 và 2008.

    Tính năng

    Mountain Lion có bao nhiêu tính năng và điểm cải tiến?

    Theo thông cáo báo chí của Apple, phiên bản phát hành mẫu cho các nhà phát triển có hơn 100 tính năng mới. Đối với Lion, Apple đã phát hành một danh sách chi tiết tất cả các tính năng mới; chúng ta có thể dự đoán điều tương tự sẽ xảy ra trong vài tháng nữa.

    Tuy nhiên, Apple đã cung cấp một vài tính năng Mountain Lion mới mà không đi sâu vào chi tiết. Các tính năng đó gồm: Sao lưu dự phòng vào nhiều đĩa, cấu trúc đồ họa mới cho OpenGL/OpenCL, cải thiện tính bảo mật trong Safari, trình duyệt Dashboard Widget, biểu mẫu nhập liệu trong Preview, tìm kiếm trực tiếp trong Mail, tối ưu hóa hiệu năng bộ nhớ ảo, bản cập nhật OS X trong Mac App Store, cải tiến hỗ trợ card thông minh, đề nghị tìm kiếm trong lịch công tác, kéo thả tập tin trong chia sẻ màn hình, tìm kiếm trong launchpad, lật trang trong Mac App Store, sao lưu dự phòng mã hóa, lõi ASLR, cải thiện giao diện lập trình ứng dụng API dùng cử chỉ và sao lưu dự phòng vào nhiều ổ đĩa.

    Ngoài ra, Mountain Lion còn có thêm nhiều cải tiến sẽ được trình bày dưới đây.

    Lion có nhiều tính năng từ iOS. Mountain Lion sẽ tiếp tục có những tính năng này không?

    Giống như Lion, Mountain Lion có thêm nhiều tính năng quen thuộc đối với người dùng iOS. Phiên bản OS X này vẫn theo triết lý của Apple là mang những tính năng iOS về máy Mac, gồm có tính năng nhắn tin iMessage, nhắc nhở (Reminders), ghi chú (Notes), thông báo (Notification Center), tích hợp Twitter, Game Center và tính năng xem video AirPlay Mirroring.

    Tính năng xem video AirPlay Mirroring.

    Tính năng nào của Lion bị loại bỏ trong Mountain Lion?

    Phần lớn các tính năng có trong Lion đều có trong Mountain Lion. Dù có những người chưa từng dùng tính năng cuộn “tự nhiên” của Lion, tính năng này vẫn là một tùy chọn trong Mountain Lion. Các tính năng iCal và Address Book sẽ đổi tên thành Calendar và Contacts, và cách trình bày mới của tính năng này cũng tương tự như trong iOS. Một số các ứng dụng như Preview sẽ có giao diện đơn giản hơn. Tính năng đọc tin RSS trong Safari cũng đang dần dần được Reader thay thế.

    Tính năng nào trong Mountain Lion khả dụng cho người dùng Lion hay Snow Leopard?

    Apple chưa cho biết là họ có ý định phổ biến hay không các ứng dụng hay tính năng mới này cho người dùng Lion hay Snow Leopard. E là người dùng các HĐH trước sẽ không dùng được chúng. Cập nhật HĐH từ hãng sẽ nhanh hơn và ít tốn kém hơn là phải tích hợp các ứng dụng mới hơn vào các HĐH cũ hơn. Nếu bạn vẫn chần chừ không chịu nâng cấp, bạn sẽ không được hưởng những tính năng mới nhất.

    Apple đang cho phép người dùng Lion tải bản beta của tính năng Messages, nên hoàn toàn có khả năng nó có thể hỗ trợ phiên bản 10.7 khi được chính thức phát hành. Cần nhớ là Apple lần đầu tiên giới thiệu bản beta FaceTime cho Mac và tính phí 1 USD (~21.000 đồng) để cài đặt phiên bản cuối cùng trên Snow Leopard; và FaceTime là tính năng có trong Lion. Tuy nhiên, có vài thông tin cho biết kế hoạch hiện giờ của Apple là sẽ chấm dứt sử dụng bản Lion beta sau khi Mountain Lion được chính thức phát hành.

    Tính năng iOS nào sẽ có trong Mountain Lion?

    Mountain Lion sẽ chia sẻ và đồng bộ Messages, Notes, và Reminders (ngoại trừ các nhắc nhở theo vị trí có trong iOS). Phiên bản này cũng sẽ tích hợp Game Center, dịch vụ chơi game mà Apple đã cung cấp cho người dùng iPhone và iPad từ phiên bản iOS 4.1. Ngoài ra, OS X sẽ có thêm các tính năng riêng là hệ thống thông báo (Notification Center), chia sẻ bảng tính (Share Sheets), đồng bộ bằng iCloud các tài liệu và tài khoản, tích hợp Twitter khắp hệ thống, và AirPlay Mirroring. Một số ứng dụng Mac có thiết kế và tính năng được xây dựng theo kiểu của ứng dụng iOS, như cách chú thích theo kiểu iBooks mới của Preview và thay đổi iChat thành Messages.

    Tính năng thông báo Notifications sẽ hoạt động thế nào trong Mountain Lion?

    Khi có thông báo, một cửa sổ nhỏ sẽ xuất hiện nổi trên góc phải phía trên của màn hình máy Mac, có chứa nội dung thông báo. Thông báo xuất hiện dưới 2 dạng: dạng cờ hiệu (banner) và dạng cảnh báo (alert). Dưới dạng cờ hiệu, nội dung sẽ xuất hiện vài giây rồi biến mất; còn dạng cảnh báo yêu cầu bạn phải báo nhận bằng thủ công mới biến mất. Bằng cách nhấp vào cờ hiệu hay cảnh báo, bạn có thể đến trực tiếp ứng dụng tương ứng.

    Cửa sổ bên phải của màn hình máy Mac chứa nội dung thông báo.

    Gatekeeper là gì? Hoạt động như thế nào?

    Gatekeeper là một công nghệ bảo mật mới mà Apple sẽ phát hành với Mountain Lion, công nghệ này cho phép bạn tải xuống và cài đặt các ứng dụng từ các hãng phát triển có đăng ký với Apple, bất kể các ứng dụng này có được bán trên cửa hàng Mac App Store hay trên mạng hay không. Nếu ứng dụng nào của một hãng phát triển hoạt động không tốt, Apple có thể khóa ứng dụng đó và ngăn không cho phép hãng phát triển tạo phần mềm mới đăng ký với Apple.

    Công nghệ bảo mật Gatekeeper mới mà Apple sẽ phát hành với Mountain Lion.

    Tính năng chia sẻ của Mountain Lion hoạt động như thế nào?

    Giống như iOS, Mountain có một nút Share mới cho phép bạn gửi đi bất kỳ thứ gì - từ trang web, đến hình ảnh, video, tập tin, trích đoạn văn bản - qua các dịch vụ khác nhau. Các dịch vụ này khác nhau tùy theo ứng dụng. Thí dụ, trong trình duyệt Safari, bạn có thể chia sẻ trang web cho danh sách đọc Reading List và qua email, iMessage và Twitter, trong khi video có thể được chia sẻ qua YouTube, Vimeo hay AirDrop. Nếu bạn nhấp chuột phải một văn bản nào, bạn cũng có thể chia sẻ văn bản này qua email, iMessage hay Twitter.

    Ngoài ra, các tùy chọn Mail, Contacts và Calendars của System Preferences đã được cập nhật để bạn có thể thêm tích hợp toàn hệ thống với Twitter, Flickr và Vimeo, cùng với 3 dịch vụ khác của Trung Quốc.

    Mountain Lion tích hợp với iCloud bằng cách nào? Khác với cách tích hợp của iCloud trong Lion như thế nào?

    Dựa trên cách tích hợp iCloud cơ bản của Lion, Mountain sẽ hỗ trợ đồng bộ Accounts, cho phép bạn chuyển mật khẩu và tùy chỉnh từ máy này sang máy khác, cùng với tài liệu và dữ liệu. Bạn cũng có thể đồng bộ ghi chú và cũng có thể đồng bộ các thẻ Safari đã mở của mình.

    Tính năng iCloud của Mountain Lion.

    Tích hợp giữa iCloud và Mountain Lion sẽ thay thế tính năng MobileMe?

    Apple có kế hoạch ngưng cung cấp các tính năng xuất bản iWeb, MobileMe Gallery và iDisk vào tháng 6/2012. Đồng bộ Accounts của Mountain Lion sẽ chuyển giao mật khẩu, nhưng trái lại sẽ không phục hồi tính năng chủ yếu của MobileMe.

    Ứng dụng

    Có phải Mac App Store và Software Update đang được hợp nhất?

    Tin này chính xác. Mac App Store sẽ là nơi duy nhất để cập nhật phần mềm của Apple. Khi có phần mềm nào mới, bạn sẽ nhận thông báo trong Notification Center. Bạn có thể tải phần mềm này bằng cách mở ứng dụng App Store và chọn thẻ Updates. Tất cả ứng dụng trên Mac App Store cũng đều được thông báo, nghĩa là bạn không cần phải luôn mở App Store để kiểm tra xem có cập nhật mới cho chương trình của bạn nữa.

    iCal và Address Book có gì mới, ngoài việc thay đổi tên?

    Cả 2 đều có thay đổi về giao diện, với khung xem 3 cột trong Contacts và một thanh ở bên trái cho lịch công tác trong Calendar. Ứng dụng lập lịch biểu của Apple cũng đã bỏ phần to-dos (dẫn đến ứng dụng Reminders) và có tích hợp với các thẻ tìm kiếm cao cấp tương tự được dùng trong Finder và Mail của Lion.

    Dashboard có thay đổi không? Và màn hình chủ Launchpad thì sao?

    Có. Dashboard có dạng trình duyệt widget mới, gợi nhớ lại màn hình chủ Launchpad của iOS, cùng với một thanh tìm kiếm dọc theo phía trên. Chắc hẳn Apple quan tâm đến việc dùng các widget giống iOS hơn, nhưng hấp dẫn hơn.

    Launchpad có một thay đổi nhỏ - đó là thanh tìm kiếm, luôn ở trên mỗi màn hình Launchpad.

    Game Center trên máy Mac có ý nghĩa gì đối với các game trên máy Mac?

    Chúng ta phải đợi xem cho đến khi Mountain Lion thực sự được xuất xưởng, vì Game Center không hữu ích lắm khi không có ứng dụng dùng tính năng này. Như thế, các tài khoản iOS Game Center của bạn sẽ được chuyển sang, và bạn sẽ có thể thực hiện nhiều việc tương tự như bạn sử dụng Game Center trên iOS để thực hiện, chẳng hạn như mời người khác tham gia chơi game, theo dõi thành tích đạt được và tìm game mới để chơi.

    Game Center trên máy Mac.

    Apple có thay đổi gì cho ứng dụng khổng lồ iTunes?

    Chưa có thay đổi gì. Phiên bản iTunes beta của Mountain Lion là 10.5.3, giống phiên bản hiện đang phát hành. Có thể sẽ có thay đổi trước khi phát hành Mountain Lion nhưng chưa chắc chắn.

    Có tính năng tuyệt vời nào cho Mail trong Mountain Lion?

    Ứng dụng Mail có 3 tính năng mới: VIPs, tìm trực tiếp, và thông báo có chọn lọc. VIPs là những mối quan hệ do bạn chọn, mà thư của họ được xử lý khác với các mối quan hệ khác. Thí dụ, bạn có thể thiết lập cho Mail để dùng Notification Center báo cho bạn biết khi có Mail từ VIPs đến. Bạn cũng có thể thiết lập quy tắc Mail Rules để lọc thư của VIPs bằng một cách khác. Tìm kiếm trực tiếp (inline find) hoạt động giống như trong Safari hay TextEdit – chọn lệnh Command-F, và bạn có thể tìm kiếm phần văn bản của một bức thư. Thông báo có chọn lọc cho phép bạn chọn loại thư nào sẽ xuất hiện trong Notification Center – tính năng năng này rất hữu ích nếu bạn không muốn màn hình của mình cứ chớp lên mỗi khi có thư rác.

    Vậy iChat sẽ trở thành Messages. Nghĩa là người dùng máy Mac sẽ có thể gửi tin nhắn đến người sử dụng iPhone, iPod Touch hay iPad? Thực hiện như thế nào?

    Bạn có thể dùng Messages để chat giữa những thiết bị Mac và iOS – iMessages được dựa trên kết nối Internet, do đó có thể được gửi giữa 2 thiết bị có chạy ứng dụng Messages. Nếu bạn có các địa chỉ mà bạn liên lạc với iMessages nhưng không dùng IM, bạn phải gõ số điện thoại hay địa chỉ email của họ bằng tay, hay thêm họ vào danh sách bạn bè – giống như bạn thực hiện trong iChat. Nếu dùng Messages để gửi iMessage đến điện thoại iPhone hay máy tính bảng iPad của mình để gần đó, bạn sẽ nhận thư trả lời trên tất cả các thiết bị, cùng với máy Mac của bạn.

    Với iChat, người dùng có thể gửi tin nhắn đến iPhone, iPod Touch hay iPad từ máy Mac.

    Người dùng vẫn có thể chia sẻ màn hình, tổ chức hội nghị video và dùng iChat Theater?

    Bạn vẫn có thể dùng các tính năng trên, nhưng cần phải có một tài khoản AIM, chứ không phải tài khoản iMessage. Chat video thường có thể thực hiện trên AIM, hay bạn có thể kích hoạt ứng dụng FaceTime qua một nút nhúng trong cửa sổ chat.

    FaceTime có còn không?

    Vẫn còn ứng dụng FaceTime. Các cuộc gọi FaceTime có thể thực hiện trong ứng dụng FaceTime trên máy Mac. Dù Messages có tích hợp với FaceTime – bạn có thể loại cuộc gọi FaceTime ra khỏi cửa sổ Messages – nhưng tính năng này không thực sự chính nó thực hiện tính năng của FaceTime. Nó vẫn là một ứng dụng riêng biệt. (Các cuộc chat video và chia sẻ màn hình vẫn thực hiện trong Messages, như trước đây khi còn được gọi là iChat.)

    Có khác biệt nào lớn giữa ứng dụng Notes trên iOS và trên Mountain Lion?

    Ứng dụng ghi chú Notes hoạt động khá giống nhau trên 2 HĐH. Bạn có thể hiển thị và hiệu đính từng ghi chú, xem danh sách tất cả ghi chú, hay nếu có nhiều tài khoản, bạn có thể chọn xem chỉ một tập ghi chú theo tài khoản chúng được tạo.

    Khác với Notes trên iOS, bạn có thể dùng bất kỳ font chữ nào có trên máy Mac của mình. Phiên bản của ứng dụng này trên Mountain Lion cũng hỗ trợ căn chỉnh văn bản.

    Có gì mới đối với Photo Booth và Quick Time?

    Cả hai đều có các tùy chọn chia sẻ Share mới.

    Preview có thanh công cụ mới? Ứng dụng này có bị mất tính năng nào không?

    Preview có giao diện được thiết kế hơi khác, và có thêm 2 tính năng: nhập liệu biểu mẫu và chú thích theo kiểu iBooks.

    Ứng dụng Reminders trong Mountain Lion và trong iOS hoạt động có giống nhau không?

    Reminders trong Mountain Lion vẫn giữ dáng dấp cũ và cảm giác như trong iOS, dù bạn không thể tạo nhắc nhở theo vị trí, hay thấy được nhắc nhở tạo bằng thiết bị iOS. Ngoài ra, bạn không thể tạo danh sách được chia sẻ trong cả 2 ứng dụng. Bạn sẽ phải dùng icloud.com để thực hiện việc này.

    Reminders cho máy Mac và thiết bị iOS.

    Safari có gì mới?

    Safari có thanh công cụ được thiết kế lại trong Mountain Lion. Không còn hộp tìm kiếm riêng. Thay vào đó, nếu muốn tìm kiếm, bạn chỉ cần gõ thông tin mà bạn muốn tìm vào thanh địa chỉ. Safari đủ thông minh để biết bạn đang tìm kiếm chứ không phải nhập địa chỉ trang web.

    Bạn có thể tìm kiếm ngay trong trang đang đọc, tìm kết quả trên cùng của công cụ tìm kiếm, và qua các trang đã đánh dấu hay đã đọc. Hiển thị địa chỉ của thanh công cụ cũng đã đơn giản hơn, loại bỏ phần “http://” và làm rõ tên miền bằng chữ đậm hơn phần còn lại của địa chỉ.

    Nút thanh công cụ Safari Reader cũng lớn hơn nhiều, vì hỗ trợ RSS đã chính thức ngưng hoạt động. (Nếu bạn cố xem bản RSS, bạn sẽ bị dẫn đến một trình đọc bên ngoài.) Về mặt lý thuyết, iCloud sẽ đồng bộ các thẻ trình duyệt, nên bạn có thể dùng các thẻ đã mở của bạn trên nhiều máy khác nhau.

    Safari cũng có một khung mật khẩu Passwords mới trong cửa sổ Preferences. Khung này hoạt động giống như một ứng dụng Keychain Access thu nhỏ, giới hạn để bạn đăng nhập các trang web.

    Có còn ứng dụng TextEdit trong phiên bản 10.8 không, hay đã được Notes thay thế? Và còn Stickies thì sao?

    Vẫn còn TextEdit, và Stickies nữa. Cả 2 ứng dụng này đều hầu như không thay đổi. Có thể lúc nào đó Apple sẽ bỏ 2 ứng dụng này, nhưng hiện vẫn chưa thể. Cả hai vẫn còn sử dụng cho mục đích của chúng, và khác hẳn với Notes.

    System Preferences giờ được gọi là Settings?

    Nếu bạn đang dùng máy Mac, ứng dụng này vẫn còn được gọi là System Preferences. Nhưng ứng dụng tương tự trên iOS được gọi là Settings. Đây là vấn đề thời gian trước khi tiện ích này thay đổi tên gọi vì Apple rõ ràng đang muốn dùng cách gọi tên phổ biến và đồng nhất.

    Hy vọng Mountain Lion sẽ có các ứng dụng Find My Friends hay iBooks như đã có Reminders và Notes từ iOS.

    Thật tuyệt nếu có các ứng dụng đó, nhưng đừng hiểu lầm khi chúng không được nêu khi công bố Mountain Lion. Trên iOS, cả 2 ứng dụng Find My Friends và iBooks đều được phát hành qua cửa hàng App Store, nhưng không được đóng gói trong HĐH. Có thể cho rằng các phiên bản Mac cũng như thế. Nếu Apple xây dựng iBooks cho máy Mac, hãng sẽ phát hành ứng dụng này trên Mac App Store mà không phải là một phần tích hợp của Mountain Lion.

    Nguồn: Macworld, 18/2/2012