• Thứ Sáu, 03/06/2011 09:34 (GMT+7)

    Lùm xùm chuyện thu phí ATM…

    Tân Khoa tổng hợp
    Ngân hàng Nhà nước (NHNN) từ chối nhiều lần về việc đề xuất thu phí ATM. Nay, các ngân hàng (NH) lại tiếp tục kiến nghị tăng phí thanh toán ATM ngoài mạng và thu phí rút tiền ATM…

    Bà Nguyễn Thu Hà, Chủ tịch Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam cho biết, chi phí đầu tư của hệ thống ATM là rất lớn trong khi các NH lại không có nguồn thu để đầu tư. Số tiền duy trì tài khoản chỉ tương ứng với số tiền các NH nạp sẵn vào máy ATM cũng như để dự trữ cho việc tiếp quỹ, do đó các NH không được hưởng lợi nhuận từ khoản tiền này.

     
    Các NH cũng không kỳ vọng vào số tiền tồn trong tài khoản của khách hàng do người dân chưa có thói quen thanh toán bằng thẻ và tuyệt đại đa số là tiền vừa vào tài khoản, họ đã rút tiền mặt để chi tiêu (95% các chủ thẻ). Thêm vào đó, do lãi suất tăng cao nên khách hàng không dại gì duy trì trong tài khoản ATM nhiều mà rút ra để gửi tiết kiệm. Bình quân, mỗi máy ATM phải duy trì số dư 400 – 500 triệu đồng. Với những NH có hệ thống ATM lớn thì số tiền không sinh lời có thể lên tới 500 – 600 tỷ đồng(1).

    Về dự định này của các NH, rất nhiều ý kiến cho rằng cách làm như vậy là phạm luật. TS Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN cho rằng: “NHNN phải bảo vệ quyền lợi của người lao động mà tính toán, cân nhắc. NHNN cần phải giám sát và phê duyệt mức phí chứ không thể để các NH liên kết thương lượng với nhau và tăng tùy ý”. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho rằng, việc các NH cùng bàn thảo để đưa ra một mức phí rút tiền cũng nên được cân nhắc. Dù mức phí đưa ra có hợp lý thì cũng khiến người sử dụng thẻ không thấy thoải mái khi có sự liên kết của các đơn vị cung cấp dịch vụ(2). Còn theo ông Tạ Quang Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Công nghệ Tin học Ngân hàng, việc này cần vì các NH phải bỏ tiền ra để đầu tư máy móc khoảng 400-600 triệu đồng/máy. NH phải có chi phí cho lắp đặt, bảo trì, an ninh… Tất cả chi phí đó nếu không được bù đắp thì rất khó. NH là doanh nghiệp, nên đầu tiên họ phải tính đến lợi nhuận. Nếu không tăng phí thì dịch vụ này sẽ khó có chất lượng.

    Tuy nhiên, theo ông Đinh Thế Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Tin học Ứng dụng, ở nước ngoài, NH không thu phí ATM. Việc không thu phí này cần nhìn nhận dưới góc độ người sử dụng thẻ. Thẻ ATM của họ chủ yếu dùng cho việc trả tín dụng, thanh toán, chuyển khoản… Còn ở Việt Nam thì ngược lại vì phần lớn chỉ để rút tiền mặt. Tuy nhiên, đừng lấy việc tăng phí hay số tiền dư trong tài khoản để phản đối việc tăng phí mà cần xem xét yếu tố tiện ích cho người sử dụng thẻ. Theo ông, cần xem ATM là ví tiền thông minh và chiếc ví này dùng cho nhiều tiện ích thì lúc đó, sử dụng nó phải mất phí là thỏa đáng(3).

    “Các NH tiếp tục thu phí để tu bổ, gắn thêm máy ATM… có cần thiết không khi xu hướng tiến đến không dùng tiền mặt nữa?! Buồng ATM rồi cũng sẽ như các trạm điện thoại công cộng phải tháo bỏ (7)”

    Thông tin rộ lên nhưng trong tuần kế tiếp, đại diện Vụ Thanh toán của NHNN đã 2 lần khẳng định là chưa chính thức nhận được kiến nghị hay đề xuất nào về việc này(4). Bà Nguyễn Thu Hà cho biết, đây là nguyện vọng chính đáng vì các NH đầu tư cơ sở vật chất vào đó rất nhiều. Tuy nhiên, Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam chưa có ý kiến chính thức và chưa hề có văn bản đề xuất. Nếu các NH có thực hiện thì đó là quyền của họ được được quy định theo Luật Các tổ chức Tín dụng, Pháp lệnh về Phí và Lệ phí...

    Thừa nhận hoạt động thanh toán bằng thẻ còn nhiều bất cập với những sự cố đáng tiếc nhưng truyền thông cần tập trung ủng hộ phương thức thanh toán qua thẻ hơn nữa. Bà Nguyễn Thu Hà đề nghị Chính phủ và các bộ ngành liên quan, đặc biệt là NHNN phải thực sự vào cuộc để thúc đẩy thanh toán không sử dụng tiền mặt trở thành hiện thực như không được từ chối thanh toán phi tiền mặt. Bộ Tài chính và NHNN cũng cần phối kết hợp xem xét miễn giảm thuế, phí cho những giao dịch không dùng tiền mặt. Hiện tại, dùng tiền mặt thì không mất phí mà dùng thẻ phải trả phí đã không khuyến khích sử dụng thẻ(5).

    Theo TS Lê Thẩm Dương, Chủ nhiệm Khoa Quản trị Kinh doanh ĐH Ngân hàng TP.HCM, vì không khai thác ATM một cách hiệu quả nên mới phải thu phí. Lẽ ra “rút tiền” chỉ là một trong những chức năng của thẻ mà thôi. Câu hỏi đặt ra là, tại sao NH không đầu tư máy chấp nhận thẻ (POS), vừa nhỏ vừa ít tiền, mà lại thu phí để đầu tư ATM. Không tận dụng được ATM mới sinh ra chuyện thu phí. Đây có thể coi đó là sai lầm về chiến lược của các NH. Việc cần làm hiện nay là điều chỉnh chiến lược! Đừng loay hoay với bài toán thu phí ATM(6)!

    1.Tuổi Trẻ 9/5/2011
    2.Pháp luật TPHCM 14/5/2011
    3.Pháp luật TPHCM 12/5/2011
    4.Gia đình & Xã hội 11/5/2011 và Pháp luật TPHCM 14/5/2011
    5.TBKTVN 13/5/2011
    6.TBKTSG Online 12/5/2011
    7.TBKTSG Online 12/5/2011

    ID: B1106_6