• Thứ Năm, 19/12/2013 09:05 (GMT+7)

    Game & tương lai của ngành đào tạo quân sự

    Minh Cao
    Ứng dụng mô phỏng đang trở nên phổ biến trong ngành huấn luyên tân binh của quân đội. Không chỉ là công nghệ mà nguồn cảm hứng của những ứng dụng này bắt nguồn từ tác phẩm khoa học viễn tưởng.

    Trung tâm huấn luyên ảo
     

     

    Ứng dụng mô phỏng – cảm hứng bắt nguồn từ viễn tưởng
    Trung tâm đào tạo mô phỏng lớn nhất thế giới I/ITSEC ở trung tâm Orlando, bang Florida, Hoa Kỳ là nơi đào tạo binh sĩ thông qua phương pháp thế giới ảo. Tại đây người lính được trang bị mũ bảo hiểm cùng với các thiết bị theo dõi cơ thể, cảm biến chuyển động được gắn vào cánh tay và chân. Ba lô của người lính là máy tính, kính thực tế ảo gắn trên mũ bão hiểm, vũ khí là bản sao chính xác của khẩu súng M16- có phím điều khiển nhỏ gắn trên mặt sau để kích hoạt và kiểm soát các hoạt động.

    Người lính ở đây sẽ trải qua một khóa đào tạo mô phỏng giống như thật của quân đội có tên là Dismounted Soldier Training System. Khóa học này đã được thực hiện thử nghiệm trong 2 năm và tốn khoảng 57 triệu USD cho việc đầu tư và phát triển.

    Michael Macedonia, cựu giám đốc của trung tâm công nghệ mô phỏng của quân đội, phát biểu trên The New York Times vào năm 2003, “Tác phẩm khoa học viễn tưởng Ender’s Game đã có rất nhiều ảnh hưởng đến suy nghĩ của chúng tôi. Mục đích xây dựng mô phỏng là để cho phép mọi người dùng trên thế giới tham gia thực tế ảo dưới các dạng vai khác nhau, và nhìn thấy hậu quả của quyết định của mình.”

    Ender’s Game là tác phẩm khoa học viễn tưởng của Orson Scott Card bán chạy nhất năm 1985. Tác phẩm kể về những đứa trẻ chiến đấu trên tàu không gian ngoài hành tinh thông qua một trò chơi video. Tác phẩm này đã được dựng thành phim và phát hành vào đầu tháng 11/2013.

    Sau 10 năm, tầm nhìn của Macedonia đã thực sự được khẳng định, một phần là do chương trình này có thể làm giảm kinh phí đào tạo quân sự. Đại học Nam California (Viện Công nghệ - Đại học Nam Cali) tạo công nghệ (ICT) là một tổ chức nghiên cứu và phát triển được chính phủ Hoa Kỳ tài trợ, nơi này đã tạo ra hàng loạt các chương trình mô phỏng quân sự. Theo ICT, một trong những công cụ huấn luyện của trung tâm là Joint Fires và Effects Training System đã giúp quân đội tiết kiệm được 3 triệu USD/năm cho chi phí đào tạo mà chất lượng thu được không khác gì với những hoạt động thực tế.

    Và theo một báo cáo gần đây trên tạp chí National Defense, Không quân Hoa Kỳ đã ước tính có thể tiết kiệm khoảng 1,7 tỷ USD trong 5 năm bằng cách giảm 5% giờ bay, và thời gian huấn luyện này được thực hiện trong trung tâm mô phỏng.

    Công nghệ thực tế ảo, mô phỏng đã được thúc đẩy bởi xu hướng của các nhà lãnh đạo muốn tiết kiệm chi phí và giảm các yếu tố nguy hiểm tác động đến với con người. Mặc dù hệ thống mô phỏng đã được sử dụng trong quân đội trong nhiều thập kỷ. Những tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực thiết bị di động và đồ họa máy tính đang hỗ trợ để thay thế cách đào tạo truyền thống. Không những thế, phạm vi ảnh hưởng của thực tế ảo đã trở nên rộng hơn ngay trong và ngoài chiến trường.

    Nhân viên được đào tạo ở đây từ các kĩ năng như tư vấn chiến lược cho đến kĩ năng thẩm vấn sẽ được hỗ trợ bởi trí thông minh nhân tạo. Các chỉ huy sẽ được thực tập chiến lược điều khiển một cuộc chiến ảo với lượng người tham gia khổng lồ như trong World of Warcraft hay các kĩ năng cần thao tác như bỏ các vật phẩm cháy nổ ra khỏi xe…

    “Chúng tôi không cung cấp cho họ một hướng dẫn nào cả, họ cũng không có thời gian để nghiên cứu về chương trình đào tạo” James Blake, người đứng đầu văn phòng điều hành các chương trình hoạt động quân đội Hoa Kỳ phát biểu. “Chúng tôi chỉ cần đặt người lính vào trong môi trường, gắn các thiết bị theo dõi lên cơ thể, và bắt đầu huấn luyện”.

    Việc sử dụng các trò chơi video nhằm phục vụ huấn luyện quân sự bắt đầu thực hiện vào năm 1980. Battlezone, một trò chơi giả lập không gian 3 chiều với cuộc chiến xe tăng đã được chỉnh sửa để phục vụ cho quân đội. Trò chơi này được sử dụng để huấn luyện ở trường Bradley Fighting Vehicle chuyên các pháo thủ xe tăng.

    Nhưng khi Orson Scott Card viết Ender’s Game thì tại thời điểm trước 1985 lại không tìm thấy các trò chơi thực tế ảo để có thể truyền cảm hứng cho những người lính trong tương lai. “Không có một trò chơi nào mà tôi đã từng biết có được những hữu ích trong việc chuẩn bị cho những người lính chiến đấuu hay các chỉ huy với quyền lãnh đạo”.

    Vì vậy, ông tưởng tượng ra các cuộc chiến và môi trường đào tạo mô phỏng trong các phần sau của Ender’s Game. Phần đầu của câu truyện chỉ mô ta sơ lược quá trình đào tạo thực hiện trong một số căn phòng nhất định như phòng không trọng lượng. Nhân vật chính của cuốn, Ender Wiggin đã chứng tỏ mình là chuyên gia về game thủ chiến tranh. Với kĩ thuật điều khiển siêu đẳng Ender đã cùng đồng đội chỉ huy một đội tàu không gian chống lại người ngoài hành tinh. Chương trình đào tạo trong tác phẩm khá bạo lực, và yêu cầu các học viên liên tục thực hành để có thể vận dụng nhiều chiến thuật chiến tranh.

    Ngày nay, quân đội Mỹ đang dẫn đầu trong đưa ứng dụng mô phỏng này vào thực tế. Một khu tổ hợp viện nghiên cứu ứng dụng ICT được vận hành vào năm 1999 dưới sự hỗ trợ của Đại học Nam California (USC), có chức năng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào ngành công nghiệp phim ảnh và video game. Viện công nghệ này có hơn180 nhà phát triển game, nhà làm phim, nghệ sĩ, kỹ sư, và một nửa ngân sách ở đây là 35 triệu USD đến từ quân đội. Nửa còn lại đến từ các khách hàng như Bộ quốc phòng và Hải quân Hoa Kỳ. Chi phí này tương đối nhỏ so với nhiều chương trình quốc phòng của Hoa Kỳ (chương trình phát triển động cơ của máy bay F-35 Joint Strike Fighter đã là 4 tỉ USD). Mặc dù vậy ngân sách dành cho ứng dụng công nghệ cho thấy việc đưa các chương trình mô phỏng sẽ giúp giảm chi phí trong việc huấn luyện. Tuy nhiên chương trình này cũng đang đối mặt với việc cắt giảm kính phí từ bộ quốc phòng Hoa Kỳ.

    Khu tổ hợp công nghệ này khiến người ta liên tưởng đến hệ thống của Ender’s Game hay nhà máy sản xuất bánh kẹo socola của Willy Wonka. Tại đây, những người tham gia chương trình sẽ được tạo hình 3D của chính mình trên máy tính bằng hệ thống máy ảnh. Phiên bản kĩ thuật số này sẽ được đưa vào thực tế ảo. Ứng dụng của công nghệ này có thể thấy trong các bộ phim như Avatar và Spider-Man 2.  Paul Debevec, chuyên gia hiệu ứng hình ảnh cho The Matrix trước khi trở thành phó giám đốc nghiên cứu đồ họa của viện ICT, gọi tác  phẩm này là “con người ảo”.

    Tại trung tâm này, mọi người có thể dễ dàng giao tiếp với những người lính ảo thuộc hệ thống đào tạo Emergent Leader Immersive Training Environment (ELITE).

    Hệ thống này đã được triển khai tại các cơ sở như Trung tâm Maneuver Center of Excellence tại Fort Benning, Georgia, và Officer Training Command Newport của hải quân Hoa Kỳ.

    Mục đích của các trò chơi chiến tranh này là đào tạo sĩ quan có được các kỹ năng tham vấn cũng như hoạt định chiến thuật. Những người lính ngồi trước một màn hình lớn đủ để cảm nhận kích thước thật. Mọi giao tiếp của sĩ quan với binh lính ở đây cũng thông qua các màn hình, và cũng có những mâu thuẫn không khác gì trong thực tế.

    Trung tâm công nghệ này với những phát triển và ứng dụng về con người ảo có thể mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên là chi phí rẻ: việc huấn luyên trong thực tế rất tốn kém vì sẽ có nhiều người và thiết bị cùng tham gia.

    Thứ hai, chương trình này là một phần kế hoạt “tầm vóc của con người” của quân đội Hoa Kỳ. Randall Hill Jr giám đốc điều hành ICT cho biết trong quá khứ, quan điểm của quân đội đối với công nghệ là thiết bị và gắn lên người lính giống như cây thông Noel được trang trí. Nhưng giời đây, quân đội sử dụng công nghệ để trao quyền cho những người lính, và không chỉ là những cỗ máy mang vũ khí trên mình.
    Julia Kim, một giám đốc dự án công nghệ là người phát triển một trò chơi đào tạo chống - và đột kích dành cho sinh viên năm cuối của Học viện Hải Quân Hoa Kỳ, cho biết: “Từ góc độ đạo đức, mục tiêu của tôi không phải để biến những người lính này thành những cỗ máy mà còn là trang bị cho họ các kỹ năng sống”.

    Ender’s Game- nguồn cảm hứng của mô phỏng quân sự
    Tạo hình 3D trên máy tính bằng hệ thống máy ảnh
    Bài học trong lớp của tân binh


    Ứng dụng trong việc huấn luyện quân sự
    Các trò chơi mô phỏng chiến tranh đã có lịch sử trong thế kỷ XVII và XVIII ở nước Phổ, xuất phát từ  trò chơi cờ vua để mô phỏng các nguyên tắc sử dụng lực lượng quân sự đối kháng. Tiếp theo đó là sa bàn, được ứng dụng cho đến ngày nay. Và thay thế cho sa bàn chính công nghệ mô phỏng cũng được sử dụng thường xuyên trong các hoạt động diễn tập, huấn luyện tác chiến.

    Trong thập kỷ vừa qua, quân đội Hoa Kỳ đã phân phối trò chơi video trực tuyến miễn phí mang tên America's Army cho người dùng cá nhân, quân đội và trò chơi này được coi như một công cụ tuyển dụng. Những trò chơi kiểu này được đã đóng góp một phần không hề nhỏ trong công việc huấn luyện về mặt quân sự cho các tân binh trước khi vào phục vụ ở chiến trường.

    Virtual Battle Space 3 là một trong những dự án đào tạo sắp được triển khai rộng rãi trong quân đội Hoa Kỳ. Phiên bản trước của trò chơi này sử dụng trên hơn 70 cơ sở (tiền bản quyền phần mềm và các công cụ đi kèm vào khoảng 500 - 3.0000 USD). Bộ phụ kiện đi kèm bao gồm các thiết bị như ống ngắm súng được kết hợp trình chiếu tầm nhìn ảo, cho hiển thị cảnh vật huấn luyện bằng 3D.

    Khẩu súng gắn ống ngắm được thiết kế giống thật và nhưng chức năng thì như kiểu súng bắn sơn với băng đạn khí CO2. Mặc dù ứng dụng mô phỏng này rất giống với Call of Duty, với nội dung là xâm nhập và một ngôi làng Trung Đông thực hiện nhiều nhiệm vụ với các mục đích khác nhau. “ Ở đây chúng tôi dạy họ cách suy nghĩ và không sử dụng các trò chơi mô phỏng này để dạy mọi người cách bắn súng ”, Peter Morrison - giám đốc của hãng phát triển trò chơi mô phỏng Bohemia Interactive Simulations, cho biết. Corey Mead, tác giả cuốn “Trò chơi điện tử và tương lai của xung đột vũ trang” (War Play: Video Games and the Future of Armed Conflict), đã nhận định trong cuốn sách về tương lai của các trò chơi mô phỏng trong quân sự nhưng tác giả cũng đặt ra câu hỏi liệu dựa dẫm quá nhiều vào những chương trình giả lập có giúp ích được cho người lính trên chiến trường thực sự.

    Quân đội vừa mới bắt đầu tung ra dự án mô phỏng Integrated Training Environment đầy tham vọng với 27 triệu USD là kinh phí phát triển và 490 USD cho mỗi hệ thống để triển khai. Hệ thống huấn luyện hỗ trợ multiplayer, nhiều binh sĩ có thể tham gia cùng lúc để tác chiến đồng đội.

    Mặc dù những người lính ngoài đời thực không thể nhìn thấy nhân vật ảo của mình, nhưng họ có thể nhìn thấy chỉ huy. Và hành động trong các bài tập của quân đội thực và ảo có thể ảnh hưởng lẫn nhau. Trong đào tạo trực tiếp, binh sĩ sử dụng một hệ thống gọi là I-Miles, theo dõi từng vị trí, sử dụng tia laser gắn thẻ để mô phỏng tiếng súng nổ và ghi chú các thông số. Ngoài ra còn có khả năng thông báo cho những người lính mà họ đã trúng đạn. Máy bay, trực thăng và xe tăng hoạt động mô phỏng trong các cơ sở đào tạo cũng có thể tham gia vào mặt trận ảo này.

    Các trò chơi đôi lúc được sử dụng để giúp ích cho những người lính bị chấn thương tâm lý sau những trận chiến. Người lính sẽ được trải nghiệm lại thời gian và không gian mà mình đã từng trải qua với những âm thanh và hình ảnh mô phỏng thực tế. Với sự trợ giúp của bác sỹ tâm lý, những người lính dần khăc phục được những tổn thương tâm lý .

    Mark Bolas- một kỹ sư tiên phong trong lĩnh vực mô phỏng từ những năm 1980, ông cảm thấy răng quyển sách Ender’s Game dường như lỗi thời tại thời điểm hiện tại, những gì trong sách đã xuất hiện trên thực tế. Bolas dự đoán rằng trong vòng vài năm, một người lính sẽ được ngồi ở California trong một thiết bị mô phonhr và điều hướng một nửa mục tiêu trên toàn thế giới.

    Câu chuyện giữa mô phỏng và thực tế luôn là điều chúng ta phải quan tâm bởi trong game, bạn có thể thử lại sau những lần thất bại nhưng ngoài đời đôi khi bạn sẽ không còn cơ hội trở về nhà.

    PC World VN, 12/2013

    ID: A1312_80