• Thứ Bảy, 07/01/2012 09:42 (GMT+7)

    Rogers LS3/5a Monitor - loa nhỏ, đẹp, hay

    Như Dũng
    Bộ loa Rogers LS3/5a “không thể nhỏ hơn” có thể mang lại những trải nghiệm âm nhạc xuất sắc, cảm động, không thua kém các giải pháp lớn.

    Bé hạt tiêu!

    Năm 1972, Đài Phát thanh Anh thường được biết dưới tên BBC (British Broadcasting Corporation) cần một loại loa kiểm thính nhỏ gọn - mini monitor - để sử dụng lưu động hoặc sử dụng trong phòng thu âm nhỏ. Phòng Nghiên cứu của BBC tại Kingswood Warren thiết kế ra mẫu loa BBC-3/5 thùng kín có kích thước không thể bé hơn (cao x rộng x sâu) 30,4cm x 19cm x 16cm. Sau đó BBC nhượng quyền sản xuất mẫu loa 3/5 này cho 7 công ty làm loa của Anh, viết theo thứ tự ABC là Audio Master, Chartwell, Goodman, Harbeth, Kef, Spendor và Rogers.

    Nhưng chính hãng Rogers - công ty tham dự từ đầu và hợp tác lâu nhất với BBC- mới làm rạng danh đôi mini monitor BBC-3/5 này và chỉ trong vòng 5 năm từ 1974 đến 1979 Rogers tuyên bố đã bán ra con số kỷ lục 10.000 đôi loa Rogers LS3/5a; với giá lúc đó (cách nay 35 năm) vào khoảng 430 USD/cặp. Cho đến nay, theo một thống kê đáng tin cậy, khoảng 60.000 cặp Rogers 3/5a đã được bán ra trên toàn thế giới.

    Chỉ số kỹ thuật của Rogers 3/5a không lấy gì làm ấn tượng. Sử dụng củ loa mid/bass B110 đường kính 13,8cm và củ loa treble T27 đường kính 1,9cm do KEF sản xuất, tổng trở loa 11ohms và độ nhạy chỉ 83dB. Bộ phân tần của Rogers 3/5a dùng 26 linh kiện được chọn lọc kỹ. Đây không phải là cặp loa dành cho những amply công suất thấp, đồng thời, với công suất 25W và mức khai thác âm lượng tối đa là 95dB, nó cũng không phải là đối tác phù hợp của một amply công suất lớn.

    Tóm lại, đây là một cặp loa được thiết kế đặc biệt cho mục đích đặc biệt của đài phát thanh BBC. Nhưng trong thực tế đời thường, cặp loa bé hạt tiêu này phát ra một thứ âm thanh chuẩn mực, chi tiết, rõ ràng, minh bạch và không nịnh tai với trung âm xuất sắc, các dải âm cân bằng mà hiếm có đôi loa mini monitor nào có thể đạt đến. Người quen dùng loa kích thước lớn sẽ không thể tin một cặp loa tí hon lại có thể mang lại một thứ âm thanh xuất sắc, xứng với từ "trung thực cao - high fidelity" đến như vậy.

    Năm 1995, hãng Rogers bổ sung thêm một loa subwoofer - passive không kèm ampli điện - để đánh kèm với LS3/5a ký hiệu là Rogers AB1s nhằm tái tạo những âm thanh ở khoảng tần số dưới 120Hz. Việc bổ sung subwoofer đã mang lại tiếng bass sâu hơn và làm bộ loa này thêm nổi tiếng.

    Lịch sử của đôi loa huyền thoại Rogers LS3/5a này có thể viết thành một cuốn sách dầy và cặp loa được giới thiệu trong bài viết này là sản phẩm kỷ niệm 65 năm thành lập hãng Rogers (2011), nó thừa hưởng mọi ưu điểm của các phiên bản Rogers LS3/5a cũ cộng thêm nhiều cải tiến để làm cho âm thanh trở nên mượt mà, chặt chẽ, chi tiết và bass tốt hơn.

    Đặc tính loa Monitor Rogers LS3/5a:

    Hệ loa kỷ niệm 65 năm thành lập hãng Rogers
    Thiết kế: thùng kín hai đường tiếng
    Tần số đáp ứng: 70Hz - 20kHz +/- 3dB
    Độ nhạy: 83dB 2,83V/1m
    Củ loa Bass/Midrange: 138mm
    Củ loa Tweeter: 19mm
    Tần số cắt (Crossover) ở 3kHz, đấu dây đôi
    Trở kháng danh định: 11 ohm
    Amplifier đề nghị: 30 - 80 watt
    Màu đỏ cherry.
    Giá tham khảo 32 triệu đồng (1.500 USD).

    Chuẩn bị test

    Màu đỏ cherry, nhỏ nhắn, xinh xắn với bộ cọc bắt dây loa kiểu đấu dây đôi bi-wire, Rogers LS3/5a có thể dễ dàng “triển khai” trên 2 góc ngoài bàn làm việc hoặc treo trên tường, hay đặt trên chân loa cao 50cm - 55cm hay thậm chí kê lên nóc một đôi loa lớn để nghe tham chiếu. Những cảm xúc với cặp loa sẽ thăng hoa khi ghép nó với ampli tốt và cho nó hát! Thoạt đầu, khui thùng xong, chúng tôi ghép LS3/5a với ampli đèn tích hợp Separo SE300I đầu ra chỉ có 10W RMS/bên. Khi dùng ampli đèn, mỗi watts công suất của nó có thể “gánh” vài watts công suất đòi hỏi của loa. Chúng tôi lập tức nhận thấy sự phù hợp “nồi nào vung nấy” của Separo với LS3/5a. Tuy nhiên, để chạy rà loa, chúng tôi sử dụng ampli tích hợp bán dẫn Marantz Esotec PM5 đầu ra 80W/bên. Đây cũng lại là một giải pháp “nồi nào vung nấy” nhưng với khuếch đại bán dẫn, chất âm hơi khác so với chất ampli đèn tròn trịa, mềm mại, uyển chuyển...

    Trong quá trình chạy rà, chúng tôi sử dụng đầu quay CD Denon DCD-3300, chơi lặp các đĩa The Eagle: Hell Freezes Over; Odeum Guitar Duo Concert Hall Classics. Cặp loa mang lại cảm giác rất tự tin và thoả mãn. Tiếng bass của riêng cặp loa LS3/5a có thể không nhiều như một số người mong muốn nhưng hoàn toàn đủ để nghe nhạc cổ điển và nhiều dòng nhạc nhẹ. Âm trung đúng là xuất sắc còn âm cao đẹp dịu, chi tiết…

    Chưa hết, chúng tôi còn ghép Rogers LS3/5a với bộ loa subwoofer Rogers AB1s dành riêng cho chúng (giá tham khảo 32 triệu đồng) và bộ đôi Amplifier Cyrus 8XP với CD Player Cyrus 6E (e++ tháng 9/2011) có cùng xuất xứ Anh quốc, sử dụng dây loa Analysis Plus Oval 9 “bồi bổ” thêm âm bass, và dùng dây tín hiệu Cooper Oval In cũng thuộc hàng “bé hạt tiêu” của Analysis Plus nhằm tăng cường toàn dải. Đồng thời không quên viên đạn Beak cải thiện treble và mở rộng sân khấu của Totem Acoustic (e++ tháng 11/2011). Mãn nguyện! "Giải pháp đầy đủ" LS3/5a + subwoofer AB1s và bộ đôi Ampli-CD Cyrus mang lại tiếng bass đầy uy lực và đẹp, làm nền cho trung và cao cất bổng.

    Đẹp và hay

    Bước vào "đêm trải nghiệm", chúng tôi sử dụng ampli Separo. Đĩa CD đầu tiên chúng tôi đặt nghe là Where Country Is Australia’s Best 1986 – 2005. Có đến 20 ca khúc đồng quê được tuyển chọn trong album này đại diện cho 2 thập kỷ ca hát nhạc đồng quê của Australia, lần lượt được các ca sĩ “ruột” trình bày, mang lại cảm nhận đầu tiên và đọng lại rằng đây là bộ sưu tập giàu có về country của một đất nước rộng lớn.

    Tiếp theo với CD TAS 2009, trong bài đầu Hjartespel, tiếng bass pizzicato bập bùng tuy chưa sâu nhưng rất nét, còn tiếng khèn (kèn) thì nổi bật. Bản tiếp theo Summertime, tiếng bass rền và sâu hơn bản đầu, điều đó phần nào cho thấy còn tuỳ vào bản thu mà các bè được thể hiện qua loa thế nào. Trên hi-end, các bản thu âm của Stockfisch được sử dụng nhiều. Trong album TAS 2009 cũng có tới 4/14 tiết mục được chọn gồm Summertime; Dedicated To…; Berlin at 5; Chopin Nocturne Op.9, No2 Es Major. Bản Dedicated To… do Allan Taylor trình bày rất nổi tiếng. Nghe với LS3/5a, chúng tôi có cảm giác ca sĩ và người nghe rất gần gũi với nhau. Nói chung, nghe LS3/5a với CD, chúng tôi không thấy nó kém cạnh các giải pháp đã nghe.

    Bất ngờ lớn nhất là khi nghe cặp loa này với đĩa than! Chất âm của dàn chạy đĩa than rất rộng lớn và tròn, đầy. Đĩa than thường được phát huy tốt với những cặp loa bass lớn, tối thiểu “3 tấc”. Vậy mà, cho LS3/5a chuyển tải đĩa than, chúng tôi hoàn toàn bị chinh phục: Âm nhạc tự nhiên, không gò bó, thiếu thốn, các bè đều toàn dải, không thất thoát ở bè nào. Âm trung quá xuất sắc. Nghe Tchaikovsky Piano Concerto No1 và Rachmaninov Piano Concerto No2 do Ilana Vered trình bày rất tự tin, mạnh mẽ, truyền cảm..., không khác gì đã từng nghe ở các giải pháp lớn.

    Chúng tôi đặt thêm đĩa ABBA – Voulez-Vous (Atlantic), nghe lại những ca khúc nổi tiếng một thời của ban nhạc Thuỵ Điển lừng danh thế giới thập kỷ 1970 – đầu 1980 (1972-1983), chủ nhân của ca khúc Happy New Year mà mọi người đều có dịp nghe khi năm mới đến. Đĩa có 10 ca khúc, ngoài Voulez-Vous, còn có các ca khúc nổi tiếng khác như I Have A Dream, Chiquitta... Nghe ABBA trên LS3/5a hoàn toàn tốt đẹp, giọng ca, trống và bass đều “lên” hết.

    Chuyển “lên” giải pháp đầy đủ ở “đêm trải nghiệm” tiếp theo, sử dụng cặp đôi LS3/5a + subwoofer AB1s và cặp đôi Cyrus, chúng tôi nghe CD Stockfisch Record - Closer to the music Volume 4. Bắt đầu với Allan Taylor - Let the music flow rồi thì Midnight call. Sau Taylor là McKinley Black, Paul Stephenson; Eugene Ruffolo; David Munyon; Paul O’Brien, Katja Werker... Nhạc đồng quê thống trị và trong thứ nhạc đó, giọng người và các thứ tiếng động của ban nhạc, đặc biệt là cây guitar thùng trau chuốt, tung hứng. Trong Blue Chamber Quartet, tiếng bass dạo đầu xuống cực sâu, thật tốt để nhận định âm bass của giải pháp thêm subwoofer AB1s.

    Chúng tôi nghe giải pháp đầy đủ với 1 đĩa than nữa là “Neil Diamond - September Morn” xuất bản năm 1979 của CBS. Giọng trầm của ca sĩ Mỹ Neil Diamond, những nốt đệm trầm… Âm nhạc rộng rãi, mạnh mẽ dường như đối nghịch với đĩa CD vừa kể của Stockfisch. Từng tiếng trống và bass dằn sâu tức ngực càng cho cảm nhận về một bộ dàn có âm trung xuất sắc. Là một đĩa nhạc nhẹ, ngoài các âm trầm dĩ nhiên nó không thể thiếu những âm treble đặc trưng lấy từ các nhạc cụ gõ, quẹt, lắc… Đĩa hay, nghe thấy rất chóng hết. Đĩa than cũng chóng hết hơn đĩa CD, thường chỉ có hơn 20 phút một mặt đĩa…
    Rogers LS3/5a là đôi loa rất đặc biệt, có thể mang lại vinh dự, niềm vui cho người mê nhạc. Giải pháp LS3/5a + subwoofer AB1s (có thể đấu dây đôi) là đủ về loa cho bất kỳ dàn hi-end stereo nào. 

    Tham gia khảo sát:

    Phần cứng: Loa Rogers LS3/5a Monitor; loa subwoofer Rogers AB1s; ampli đèn Separo SE300I, ampli bán dẫn Cyrus 8XP; ampli bán dẫn Marantz Esotec Series PM5; CD Player Denon DCD-3300; CD Player Cyrus 6SE; Turntable Music Hall mmf-5.1, Phono Preamp Music Hall pa1.2 mc/mm. Dây tín hiệu cho CD Player Analysis Plus Oval IW; Analysis Cooper Oval; dây tín hiệu cho Phono Turntable Analysis Plus Low Mass Phono; dây loa Analysis Plus Oval 12/2, Analysis Oval 9; dây nguồn Monster, lọc điện APC, biến áp cách ly ACME.

    Phần mềm: CD: The Eagle: Hell Freezes Over; Odeum Guitar Duo Concert Hall Classics (CDA-2456); Where Country Is Australia’s Best 1986 – 2005 (rajonmusic); TAS 2009; Stockfisch Records – Closer to the music - Volume 4.

    LP: Tchaikovsky Piano Concerto No1, Rachmaninov Piano Concerto No2, Ilana Vered (Decca Record); ABBA: Voulez-Vous (Atlantic); Neil Diamond – September Morn (CBS Inc.).

    Cung cấp thiết bị: Audio Choice, www.amthanhvang.com.