• Thứ Năm, 08/01/2004 15:54 (GMT+7)

    Phần mềm tai họa

    Phần lớn các phần mềm chia sẻ (shareware) rất tuyệt vời, nhưng cũng có chương trình xấu làm hỏng hệ thống máy tính. Thiếu phần mềm miễn phí và chia sẻ, công năng của máy tính giảm đi đáng kể, đôi lúc sẽ phải tốn kém hơn. Đa số các chương trình này đều rất tốt và đáng tin cậy, không thua kém các chương trình thương mại.

    Thế nhưng một số phần mềm miễn phí hoặc giá thấp cung cấp trên mạng không được thiết kế hoàn chỉnh, gây khó khăn cho quá trình cài đặt/gỡ bỏ, và có thể gây sự cố hệ thống. Một số phần mềm download lại đi kèm theo phần quảng cáo (adware), bỏ bom bạn bằng các thông tin tiếp thị.

    Có lẽ do sự khủng hoảng kinh tế đã dẫn đến việc xuất hiện nhan nhản phần mềm miễn phí (freeware) và chia sẻ (shareware). Theo Websense, dịch vụ phần mềm quản lý internet, thì từ tháng 2/2001 đến tháng 2/2002 số site cho phép tải về phần mềm chia sẻ đã tăng 500%, từ khoảng 780 site tăng lên khoảng 4.900 site. Theo kết quả điều tra không chính thức gần đây của PCWorld.com, trong số 1.400 người hồi đáp thì có đến một phần ba đã từng dùng thử từ 5 đến 10 chương trình download trong 12 tháng gần đây; một phần ba khác thì chạy thử hơn 15 chương trình.

    Loại chương trình  thường được download nhất là các tiện ích hệ thống, gần 60% số liệu điều tra. Phân nửa số hồi đáp cho biết có một số chương trình gây trục trặc hệ thống, ghi chồng dữ liệu đĩa cứng, và một số sự cố nghiêm trọng khác. Cũng ngần ấy số người nêu vấn đề về gỡ bỏ cài đặt.

    Ngay như phần mềm firewall nổi tiếng ZoneAlarm phiên bản 2.6 cũng có vấn đề. Chương trình có thể gây tranh chấp trình duyệt, làm treo hệ thống, và ngắt kết nối (xem thông tin về phiên bản mới nhất của Zone Alarm Pro ở trang 31).

    Mặc dù vậy, phần lớn hồi đáp đều cho rằng bù lại bằng yếu tố giá, tính dễ dùng, và chất lượng, thì freeware và shareware vẫn có sức hấp dẫn không kém phần mềm của các hãng lớn, đặc biệt với người dùng có ngân sách hạn hẹp. 

     

    Hiệu Ứng Mạng

    Shareware – nếu chưa được kiểm tra – thì sẽ có thể là nỗi đau đầu cho người dùng cộng tác. Nếu bạn quản lý hệ thống mạng có hàng trăm máy tính mà phân nửa trong số này có tải về freeware thì bạn hãy hình dung: Sự cố do phần mềm miễn phí trên một máy tính trong mạng có thể nhanh chóng gây tác hại ở quy mô lớn.

    Ngoài vấn đề sự cố máy tính, các chuyên viên IT còn phải đối phó với adware – phần mềm hiển thị quảng cáo khi bạn dùng chương trình. Tuy có gây phiền toái nhưng thường thì chúng vô hại (nhưng không phải luôn như vậy).

     

    Phần Mềm Lén Lút

    Một số adware truyền dữ liệu hệ thống hay thông tin duyệt web tới công ty quảng cáo qua kết nối internet, mà nhiều khi người dùng không hề biết. Loại adware này thường được gọi là spyware. Spyware không chỉ chiếm băng thông mà còn xâm phạm đến vấn đề bảo mật. Ví dụ như spyware có thể ẩn trong một phần mềm tiện ích hấp dẫn và lấy cắp thông tin tài khoản hay dữ liệu tài chính trên ổ cứng máy tính của bạn (xem “9 thủ thuật download an toàn”).

     

    Sự Phiền Toái Đáng Giá

    Đối với một số người thì lợi ích có được với freeware hay shareware đáng giá để chấp nhận những phiền toái do adware hay spyware gây ra. Ví dụ, nhờ vậy mà bạn có cơ hội chạy thử Sun StarOffice (www.sun.com/staroffice) hay chương trình soạn thảo văn bản mã nguồn  mở AbiWord (www.abisource.com), sản phẩm thay thế cho bộ Microsoft Office đắt đỏ.

    Nhiều chương trình freeware và shareware xuất sắc không gây ra bất cứ vấn đề gì. Tuy nhiên, nếu bạn dự định tải về phần mềm nào đó trên internet thì tốt hơn nên thử với máy riêng ở nhà mình trước và trao đổi với người phụ trách IT của công ty.

    Thật thú vị khi nhờ có internet mà bạn tìm được đúng phần mềm thực hiện tính năng mà bạn cần, miễn phí hoặc có giá chấp nhận được. Thế nhưng lỡ gặp phải chương trình làm hư hệ thống hay chia sẻ thông tin cá nhân của bạn cho người khác thì có thể khiến bạn không bao giờ muốn nghe nói đến các từ freeware và shareware nữa.

    PC World Mỹ 06/2002

    ID: A0206_0