• Thứ Hai, 16/01/2006 07:14 (GMT+7)

    Sàn đấu trình duyệt

    Cuối cùng, Internet Explorer cũng được "đại tu" nhằm bắt kịp những tính năng mà các đối thủ khác hiện có. Tuy nhiên, Firefox và Opera đều không chịu "giẫm chân tại chỗ".

    Cuối cùng, Internet Explorer (IE) cũng được "đại tu" nhằm bắt kịp những tính năng mà các đối thủ khác hiện có. Tuy nhiên, Firefox và Opera đều không chịu cảnh "giẫm chân tại chỗ".

    Chưa từng có thời điểm nào (kể từ giữa những năm 90), sự cạnh tranh giữa các trình duyệt lại rơi vào tình trạng căng thẳng như hiện nay và cuộc chiến càng trở nên quyết liệt hơn nữa khi Microsoft, Mozilla và Opera rục rịch tung ra phiên bản mới.

    Với phiên bản Internet Explorer 7, các nhà phát triển của Microsoft đã "cẩn trọng" đại tu lại toàn bộ trình duyệt, đưa ra các tính năng phổ biến như hỗ trợ duyệt web dạng thẻ (tab), cũng như cải tiến khả năng bảo mật nhằm rút ngắn khoảng cách với các trình duyệt đối thủ. Tuy vậy, hầu hết những thay đổi mới của Firefox lẫn Opera được cập nhật liên tục nên hai trình duyệt trên vẫn giữ được khoảng cách nhất định với IE.

    Tạp chí PC World Mỹ tiến hành xem xét 3 trình duyệt: Internet Explorer 7 Beta 1, Firefox 1.5 Release Candidate 1 và Opera 9 Preview 1. Hiện tại, người dùng có thể tải về dùng bản thử nghiệm Beta của Firefox () và Opera (find.pcworld.com/50410), mặc dù Opera không công khai giới thiệu bản thử nghiệm này và bản chính thức hy vọng sẽ có mặt vào thời điểm bạn đọc bài viết này. Trong khi đó, có lẽ đến đầu năm sau thì người dùng mới có thể tải về bản thử nghiệm Beta của IE 7.

    Bộ cánh mới cho IE

    IE thay đổi quá chậm, hiện trình duyệt này vẫn đang trong giai đoạn sửa chữa và bản hoàn chỉnh dự kiến sẽ xuất hiện vào năm 2006. Nhưng cho đến nay, nhiều tính năng mới của IE vẫn chưa thể bắt kịp những tính năng tương tự hiện có ở các trình duyệt khác.

     
     
    IE (phía trên) hỗ trợ thêm khả năng đọc tin RSS, nhưng chỉ cho phép đánh dấu nguồn tin. Ngược lại, Opera có đầy đủ công cụ lấy tin RSS, cung cấp tất cả tiêu đề cho mọi tin mà bạn đăng ký và khả năng xem trước tin.

    Cuối cùng, IE 7 sẽ cho phép người dùng mở nhiều trang web trong cùng một cửa sổ trình duyệt (mỗi trang web là một thẻ), một tính năng mà Firefox và Opera đã có từ trước. Tuy nhiên, tính năng này hiện chỉ ở mức căn bản. Microsoft cho biết sẽ có thêm nhiều tùy chọn hơn khi bản chính thức được tung ra như hỗ trợ hiển thị tất cả trang web dưới dạng hình thu nhỏ (thumbnail) trong cùng cửa sổ (Firefox và Opera không có tính năng này). Cũng theo Microsoft, khả năng kéo-thả các trang web dạng thẻ để sắp xếp lại vị trí trong bản Firefox hiện nay và Opera 8.5 sẽ không xuất hiện trong IE 7.

    IE 7 cho phép người dùng dễ dàng tìm và đánh dấu (bookmark) một tin RSS trên bất cứ trang web được chỉ định nào, nhưng không cung cấp khả năng xem nhanh tiêu đề của mẩu tin đó (một tính năng hữu ích của RSS) như khi sử dụng tính năng Live Bookmarks của Firefox.

    Giao diện của trình duyệt IE 7 cũng được thay đổi, gần giống với giao diện ở các trình duyệt đối thủ hơn. Ví dụ, IE 7 được tích hợp hộp thoại tìm kiếm tương tự Firefox và Opera; thanh công cụ và bố trí các biểu tượng gọn gàng hơn.

    Ngoài ra, IE 7 và phiên bản Firefox mới cung cấp một phương pháp riêng giúp dễ dàng xóa các dữ liệu cá nhân trong trang web thông qua một tùy chọn trên trình đơn. Các dữ liệu đó bao gồm bộ nhớ trình duyệt (cache), lịch sử duyệt web (history) và dữ liệu được lưu từ các biểu mẫu trực tuyến mà người dùng đã điền vào. Tính năng này hiện đã có trong Opera 8.5.

    Bên cạnh đó, Microsoft cũng thắt chặt khả năng bảo mật cho bản IE mới. Ví dụ, bổ sung bộ lọc chống giả mạo địa chỉ để cảnh báo người dùng nếu truy cập trang web có trong danh sách đen hoặc trang web đó có nguy cơ bị giả mạo (trước đây, tính năng này thường có ở phần mềm của hãng thứ 3). Người dùng có thể sử dụng 1 tính năng bổ sung cho phép kích hoạt vài điều khiển ActiveX, nhưng có thể vô hiệu hóa IE truy cập vào các điều khiển ActiveX khác, giống như trong HĐH Windows. Microsoft cũng cho biết vừa chỉnh sửa mã nguồn IE khiến giới hacker khó tấn công hơn. Những thay đổi này nghe có vẻ đầy hứa hẹn nhưng thực chất như thế nào? Câu trả lời chỉ có được vào ngày IE 7 đến tay người dùng và trở thành đích ngắm của hacker.

    FIREFOX tự động nâng cấp

    Hiện tại, trình duyệt mã nguồn mở Firefox đã nhảy một bước khá dài so với phiên bản 1.0 được giới thiệu vào tháng 11/ 2004. Với hơn 100 triệu lượt tải về tính đến thời điểm hiện nay, Mozilla Foundation đang cố gắng xây dựng phiên bản 1.5 trên những thành công đó. Phiên bản mới không có thay đổi cơ bản nào mà chỉ là vài nâng cấp theo dạng tích lũy, như tính năng sắp xếp lại trang web dạng thẻ bằng cách kéo-thả.

    Đáng chú ý nhất là khả năng tự động nâng cấp cho trình duyệt một cách trôi chảy thay vì các thủ tục nâng cấp trước đây được thực hiện như cài đặt lại toàn bộ.

    Ngoài ra, việc nâng cấp dễ dàng và nhanh hơn cũng giúp ích về mặt bảo mật, điều mà Firefox rất xem trọng. Với phương pháp mới này, nhiều người sẽ sẵn sàng cài đặt bản nâng cấp, qua đó giúp giảm thiểu lỗ hổng trên hệ thống. Các lỗ hổng bảo mật quan trọng được phát hiện trong năm 2005 đã chỉ ra những điểm yếu của Firefox, dù vẫn hơn IE về phương diện này. Trong một nghiên cứu gần đây của công ty phân tích bảo mật và phần mềm Secunia, thì Firefox còn 3 lỗ hổng chưa được khắc phục trong tổng số 25 lỗ hổng được phát hiện, so với 20 trong số 86 lỗ hổng được phát hiện của IE. Opera đã khắc phục hết 8 lỗ hổng được phát hiện. Và dĩ nhiên, vì những trình duyệt này ngày càng thông dụng nên cũng trở thành mục tiêu "nóng" cho giới tin tặc.

    Ngoài ra, nhiều tiện ích bổ sung (hay còn gọi là add-on) cho trình duyệt cũng được nâng cấp. Các tiện ích bổ sung này sẽ tự động kiểm tra phiên bản khi mở trình duyệt nhưng vẫn còn khá ít tiện ích bổ sung tương thích với bản Firefox 1.5 mới. Ví dụ tiện ích bổ sung phổ biến nhất là Greasemonkey vẫn chưa hoạt động với Firefox 1.5 và người dùng sẽ phải chờ đợi cho đến khi tiện ích bổ sung này được nâng cấp.

    Các công cụ để đọc tin RSS vẫn không có gì thay đổi. Nếu một nguồn tin RSS không hỗ trợ trình duyệt Firefox thì người dùng cần phải thực hiện những thủ thuật rối rắm để đọc được các bản tin này hoặc sử dụng tiện ích bổ sung để đơn giản hóa công việc này.

    OPERA lên đời

    Thay đổi quan trọng nhất của Opera xuất hiện vào tháng 9 vừa qua khi hãng này gỡ bỏ mọi thông tin quảng cáo trong giao diện trình duyệt miễn phí của mình. Opera cho biết, chỉ 3 tuần sau đó đã có hơn 3 triệu người dùng mới tải về trình duyệt này, tăng 4 lần so với bình thường. Dù vậy, số lượng người dùng Opera vẫn chỉ là một phần nhỏ so với Firefox.

    Tuy nhiên, phiên bản 9.0 mới sẽ được bổ sung vài "món ngon" cho người dùng Opera. Mặc dù hiện tại chưa thể thử nghiệm những tính năng mới này nhưng Opera cho biết phiên bản chính thức sẽ hỗ trợ ứng dụng nhỏ bên ngoài (widget) có sử dụng engine của Opera và chạy trên máy tính để bàn. Những widget hiện nay có thể hiển thị thông tin thời tiết, xem webcam và nhiều tính năng khác. Người dùng cũng có thể cho phép một website cụ thể chạy các đoạn mã JavaScript hoặc hiển thị hình ảnh. Một tiện ích ấn tượng được tích hợp trong bản Opera mới này là công cụ đọc tin RSS, hỗ trợ Atom 1.0 (giao thức mới giống RSS).

    Hầu hết những thay đổi còn lại liên quan đến giao diện. Do Opera tích hợp cả công cụ quản lý điện tử nên trình duyệt phải "gánh vác" nhiều thứ hơn so với IE và Firefox. Còn nữa, Opera đã nỗ lực trong việc đảm bảo các trang web được thiết kế riêng cho IE vẫn hiển thị tốt trên trình duyệt này. Opera cũng cho biết sẽ tiếp tục xây dựng tính năng "sửa lỗi hiển thị trang web" (site patching) bằng cách tự động đưa mã JavaScript thích hợp vào trình duyệt đối với trang web mà họ đã biết có lỗi hiển thị.

    Dự báo

     
    Firefox liệt kê tiêu đề của mỗi tin RSS nhưng không cho phép xem trước.
     

    Cuộc chiến trình duyệt hiện vẫn còn trong giai đoạn "mở đầu". Dù thị phần có giảm sút trong vài năm qua nhưng IE vẫn tiếp tục giữ ngôi thống trị. Theo công ty phân tích OneStat.com, vào tháng 10/2005 vừa qua, khoảng 81% người dùng tại Mỹ sử dụng IE, 14% dùng Firefox và phần "ít ỏi" còn lại chia đều cho Opera, Netscape cùng những trình duyệt khác.

    Số lượng người dùng chuyển sang Firefox gần đây cũng có phần "khựng" lại. Theo một chuyên gia của công ty nghiên cứu WebSideStory thì chỉ có một số lượng nhất định người dùng sẵn sàng hay có thể chuyển sang sử dụng một trình duyệt khác, do vậy IE không thể thất bại được. Và người dùng trung thành với IE sẽ có ít lý do hơn nữa để chuyển sang trình duyệt khác một khi IE 7 xuất hiện. Đến lúc đó, IE, Firefox và Opera sẽ có những tính năng tương tự, giao diện cũng đơn giản và chặt chẽ hơn.

    Bộ lọc website giả mạo trong IE cảnh báo nếu truy cập trang web đáng nghi.
     

    Còn để có được một số tính năng đặc biệt hơn nữa, bạn phải chuyển sang những trình duyệt nhỏ hơn. Ví dụ Flock - trình duyệt dựa trên nền Firefox vừa được giới thiệu bản dùng thử pre-beta trên Internet. Tuy còn nhiều chỗ chưa được trau chuốt nhưng trình duyệt này cung cấp một số tính năng độc đáo, nhắm đến cách thức lướt web mới. Xu hướng lướt web hiện nay nhấn mạnh đến việc chia sẻ thông tin qua nhật ký trực tuyến (blog), hình ảnh và danh sách website thường dùng (bookmark) và giao tiếp với mọi người, khác với việc chỉ lấy nội dung trang web và giữ những thứ của riêng bạn như các trình duyệt hiện nay đang thực hiện.

    Flock đưa mọi dịch vụ hiện có trực tiếp vào trong trình duyệt. Website Deli.cio.us đã sẵn sàng cho phép người dùng lưu trữ và chia sẻ bookmark (bookmark trong Flock tự động đồng bộ với trang web này). Ngoài ra, trình duyệt này cũng tích hợp tính năng biên tập blog, thanh công cụ giúp dễ dàng tải dữ liệu lên trang web chia sẻ hình ảnh.

    Quyết định của người dùng

    Cuối cùng, có thể xem đây là một cuộc chiến không có kẻ bại. Nếu đang dùng IE và muốn có thêm vài tính năng mới cũng như tăng tính bảo mật, bạn hãy chờ. Còn nếu bạn muốn nhiều thứ hơn trong 1 trình duyệt thì Firefox hay Opera đều rất đáng quan tâm.

    Firefox có một danh sách khổng lồ các tiện ích bổ sung, cho phép người dùng "quậy" cho đến khi trang bị "tận răng" theo mong muốn. Nghe thì hấp dẫn nhưng thực tế, người dùng sẽ mất nhiều thời gian và công sức.

    Opera thì khác. Trình duyệt này cung cấp vài tính năng cao cấp "độc" bằng các tiện ích bổ sung mà IE có mơ cũng không được. Tuy vậy, Opera không có kế hoạch giới thiệu những tiện ích bổ sung như Firefox.

    Dù gì chăng nữa, quyền được chọn lựa mới là điều tuyệt vời đối với người dùng.

    PC World Mỹ 1/2006

    ID: A0601_12