• Thứ Bảy, 15/04/2006 11:06 (GMT+7)

    Quá tải bằng sáng chế

    Còn chồng chất nhiều hồ sơ chờ xét duyệt và những cuộc bàn cãi liên miên về việc cấp bằng sáng chế đã đẩy vấn đề này đến bờ vực khủng hoảng.

    Gần đây, việc xét duyệt để cấp bằng sáng chế đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn cách xa đích đến, ví dụ như chuyện xét duyệt các biểu tượng vui trên điện thoại di động. Trong khi nhiều ứng cử viên yếu kém bị từ chối, một vài chuyên gia tin rằng sự quá tải và thiếu kinh phí khiến văn phòng cấp bằng sáng chế và đăng ký thương hiệu của Mỹ (U.S Patent and Trademark Office - USPTO) đang gặp phải vấn đề là ngày càng nhiều sáng chế chưa từng được duyệt qua .

    Bằng sáng chế có chất lượng mập mờ gây tranh chấp pháp lý ngày càng tăng. Và khi những tranh chấp này xấu đi mọi người đều gánh chịu hậu quả, người dùng phải trả tiền nhiều hơn cho các sản phẩm công nghệ và lãng phí thời gian do sự bất tiện ngày càng tăng.

    Ví dụ, trường hợp tranh chấp giữa hãng HTP và Research in Motion đã buộc 3,2 triệu người dùng BlackBerry phải tìm thiết bị gửi nhận thư điện tử không dây khác. Và những tranh chấp liên quan đến Microsoft đã làm thay đổi cách cập nhật phần mềm qua Interrnet, thêm vài thao tác bắt buộc mới chạy được ActiveX trong trình duyệt.

    Ngay cả với IBM, hãng được cấp nhiều bằng sáng chế nhất và bỏ xa các đối thủ khác cũng thừa nhận vấn đề này. Và kết quả là người dùng phải chi nhiều tiền hơn để mua phần mềm và phần cứng; thậm chí theo IBM, thị trường sẽ có ít sản phẩm hơn do các công ty quyết định không sản xuất nữa.

    Núi đơn tồn đọng

    Văn phòng cấp bằng sáng chế Mỹ đang phải đối diện với một "trận bão" thực sự: theo USPTO, bằng sáng chế liên quan đến sự cải tiến các tiến trình kinh doanh, phần cứng và phần mềm là nhiều nhất. Trong số đó thì loại đầu tiên là khó đánh giá nhất. Một viên chức USPTO cho biết họ không đủ khả năng xem xét tất cả các trường hợp mới được nộp lên, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao. USPTO đã bắt đầu năm 2005 với một "núi" 500.000 hồ sơ xin cấp bằng sáng chế và vào cuối năm thì con số này lên đến 600.000 hồ sơ.

    Những người làm nhiệm vụ thẩm định phải đánh giá được tính đầu tiên (prior art) của đơn sáng chế. Nhưng trong các lĩnh vực như phần mềm thì không phải ai cũng có thể thực hiện được trong thời gian quy định. Thông thường, các thẩm định viên có trung bình khoảng từ 20 giờ đến 30 giờ để đánh giá một sản phẩm phần cứng, phần mềm (xem xét sáng chế, xử lý đề xuất, cập nhật của ứng viên) trước khi đưa ra kết luận có cấp bằng sáng chế hay không. Lượng thời gian này đã không được thay đổi kể từ năm 1976, mặc dù quy trình tăng thêm tính phức tạp và công nghệ tiến triển rất nhanh. Nếu thực hiện công việc này vượt quá thời gian cho phép thì thẩm định viên sẽ bị mất việc. Và theo nhiều thẩm định viên thì chất lượng của quá trình đánh giá bằng sáng chế đang phải chịu hậu quả.

    Những nổ lực cải tiến

    Để giải quyết đống hồ sơ chất cao như núi hiện nay, USPTO có kế hoạch tuyển thêm 1.000 nhân viên thẩm định mới mỗi năm trong vòng 5 năm tới, và đào tạo những người này trong vòng 8 tháng trước khi nhận nhiệm vụ chính thức.

    Cạnh đó, IBM và Open Source Development Labs đang tiến hành xây dựng một vài sáng kiến mới, trong đó có một CSDL mã nguồn cho phép thẩm định viên có thể kiểm chứng thời gian công bố mẫu. Cả hai cũng mong muốn nhận được sự giúp đỡ từ các chuyên gia và hãng sản xuất phần mềm chuyên dụng để có thể nhanh chóng cung cấp những phản hồi cho các thẩm định viên về chất lượng và tính phức tạp của ứng dụng yêu cầu cấp bằng sáng chế.

    Những giải pháp dài hạn đang được bàn thảo, bao gồm cả việc chuyển phần lớn gánh nặng chứng minh tính độc nhất của phát kiến cho bên đứng đơn.

    Theo một luật sư chuyên về sáng chế thì không có giải pháp nào trong số trên giải quyết toàn diện vấn đề khi mà cách thẩm định sáng chế hiện thời vẫn tồn tại.

    PC World Mỹ 4/2006

    ID: A0604_24