• Thứ Năm, 26/07/2007 10:06 (GMT+7)

    Phí bản quyền radio Internet

    Các công ty phát nhạc/phim trên web (Webcaster) ở Mỹ đang phải đau đầu về tỉ lệ tính phí mà cục Bản Quyền Mỹ vừa đưa ra.

    Các công ty phát nhạc/phim trên web (Webcaster) ở Mỹ đang phải đau đầu về tỉ lệ tính phí mà cục Bản Quyền Mỹ vừa đưa ra.

    Thị trường Mỹ từ lâu đã thu phí từng bài nhạc phát trên Internet và vừa qua, các Webcaster tại Mỹ phải hứng chịu một tỉ lệ thu phí bản quyền mới cao hơn bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/7 này.

    Với tỉ lệ mới mà bộ phận bản quyền tác giả CRB (Copyright Royalty Board) của cục Bản Quyền Mỹ thông qua vào tháng 3 vừa qua thì Webcaster sẽ phải trả 0,0008 USD cho mỗi bài nhạc và có hiệu lực ngược trở về đầu năm 2006, cao hơn 5% so với năm 2005. Năm 2007, mức phí là 0,0011 USD/bài nhạc và sau đó, năm 2010 sẽ là 0,0019/bài nhạc, tăng 73%.

    Vì là lần đầu tiên nên mức thu phí sẽ chỉ dựa trên số lần mà 1 bài nhạc được phát đi, không phải dựa trên doanh thu mà một Webcaster kiếm được từ việc phát bài nhạc đó.

    Thêm vào đó, bởi vì CRB bỏ cách thu tiền phí kênh cố định là 2500 USD/năm nhưng áp dụng cách thu mới là 500 USD/năm cho mỗi kênh, hoặc mỗi trạm phát. Điều này có thể “hạ gục” các trạm phát mang tính tương tác như Mercora và Pandora mà người dùng có thể tự tạo kênh theo sở thích riêng.

    Các trạm radio Net tin rằng tỉ lệ mới mà CRB đưa ra sẽ tăng tổng số tiền thanh toán về phí bản quyền của họ từ khoảng 300% đến 1200% tùy vào quy mô trạm phát. Theo ông Tim Westergren - chủ trạm phát radio Net Pandora: “Với mức thu phí mới này, chúng tôi không thể sống nổi về mặt tài chính”. Ông ước tính công ty ông sẽ trả khoảng 60% doanh thu cho phí bản quyền khi mà tỉ lệ mới được áp dụng.

    Bởi vì mức tăng này được áp dụng ngược lại đến cả năm 2006 nên nhiều trạm phát nhỏ có thể ngay lập tức lâm vào cảnh nợ nần và họ còn sẽ bị lún nợ sâu hơn nữa nếu cứ tiếp tục phát sóng.

    Phản ứng của các trạm phát

    Phản ứng lại, hội liên hiệp của các Webcaster là SaveNetRadio đã kêu gọi các thành viên (savenetradio.org) tạo áp lực buộc CRB rút lại mức phí. Hội cho rằng quyết định tăng phí bản quyền mà chưa được cân nhắc kỹ càng của CRB đơn giản là làm phá sản hầu hết Webcaster và hủy hoại cả radio Internet.

    Hội cũng khuyến khích các thành viên, người nghe và nghệ sĩ yêu cầu các nghị sĩ Quốc Hội Mỹ can thiệp. Kết quả là đã tiến được vài bước: dự luật chặn việc tính phí mới (và đưa ra một cách tính phí thấp hơn) đã được đưa lên cả thượng viện lẫn hạ viện Mỹ. Nhưng vẫn chưa có thông tin gì về việc liệu Quốc Hội Mỹ có thông qua đúng thời điểm để ngăn mức phí mới bắt đầu áp dụng từ ngày 15/7 hay không.

    Vài người trong nhóm radio Net tin rằng CRB có lẽ không hiểu được những tác động liên quan về hành động của mình. Như ông Westergren của Pandora nói CRB “không biết gì” về kinh doanh radio Net.

    Một đài phát radio Net khác là KCRW tại California ước tính với cách tính phí mới, công ty sẽ phải trả 140.000 USD phí bản quyền cho năm 2006 và 190.000 USD cho năm 2007 (dựa trên lưu lượng phát tháng 1/2007 của trạm).

    Vì KCRW đưa ra cả dạng phát sóng truyền thống lẫn phát sóng radio Internet thì việc tăng phí bản quyền vẫn chưa làm công ty phá sản nhưng nó sẽ gây ảnh hưởng nhiều. Như người quản lý của KCRW cho biết việc chi tiền cho phí bản quyền mới không nằm trong kế hoạch tài chính của công ty.

    Còn CEO của Mercora nói rằng phí mới sẽ buộc trạm phát hoặc là thiết lập trạm tại Canada hoặc là phải giảm nhiều số kênh radio cá nhân hóa mà người dùng tạo ra. Hiện tại Mercora có khoảng 800.000 kênh người dùng.

    Chưa ngã ngũ

    SoundExchange, một nhóm do hiệp hội Ghi Âm Mỹ thành lập để làm nhiệm vụ thu phí bản quyền, tin rằng nếu rút lại tỉ lệ tính phí mới này thì người có lợi chủ yếu là các Webcaster lớn như AOL, Yahoo và Clear Channel, không phải những webcaster nhỏ mà hiệp hội SaveNetRadio đấu tranh cho. SoundEchange nói rằng có những dịch vụ có thể dễ dàng đáp ứng được mức phí mới này, nhưng cũng có những dịch vụ sẽ lâm vào cảnh khó khăn. Theo SoundEchange, đây là lần tăng phí đầu tiên kể từ năm 1998.

    Vào giữa tháng Tư vừa qua, SoundEchange sẵn lòng thương thảo với các webcaster. Với 2 dự luật về giới hạn cách tính phí hiện đang còn đệ trình lên Quốc Hội Mỹ thì việc hy vọng có được một giải pháp “đẹp lòng đôi bên” dường như rất mong manh. Để biết được tình hình mới nhất về vấn đề này tại Mỹ, bạn có thể đến find.pcworld.com/57318.

     

    NHẠC SỐ TẠI VIỆT NAM

     
     

    Ở nước ta, việc thu phí bản quyền phát nhạc/phim trên Internet chỉ mới là thỏa thuận giữa 2 bên: trang web dịch vụ âm nhạc trực tuyến và trung tâm Bảo Vệ Quyền Tác Giả Việt Nam, ví dụ như trang www.nhacso.net (ID: A0506_34). Người dùng chỉ việc vào trang web dịch vụ và thưởng thức, không phải đăng ký tài khoản hoặc đóng phí để được nghe, chia sẻ, tải nhạc về... Ngoài ra, có nhiều trang web nhạc số trong nước khác cũng theo mô hình của nhacso.net như: nhac.vui.vn, nghenhac.info... và người được hưởng lợi nhất vẫn là người dùng: hoàn toàn miễn phí. Việc phí bản quyền còn khá “dễ dãi” và một số trang dịch vụ vẫn tải nhạc lên một cách “vô tội vạ” (ngay cả việc cho người dùng tải nhạc lên để chia sẻ). Bạn đón đọc trong số báo tới bài viết đánh giá, phân tích cụ thể từng trang web dịch vụ này.

     

    PC World Mỹ 07/2007

    ID: A0707_20