• Thứ Hai, 15/11/2010 07:46 (GMT+7)

    “Chìa khóa” trí tuệ nhân tạo

    Anh Khoa
    Hãy hình dung trong tương lai, một chiếc điện thoại thông minh có thể tự động phiên dịch cuộc đàm thoại, tìm kiếm dữ liệu, hướng dẫn đường đi và thậm chí nói chuyện với chính bạn.

    Thực tế, nhiều hãng sản xuất từ lâu đã và đang phát triển hàng loạt phần mềm, phần cứng và thành phần khác có liên quan đến trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence) để hiện thực hóa các mục tiêu đó, đặc biệt trên điện thoại thông minh (smartphone) và máy tính bảng (tablet). Tuy nhiên, với gã khổng lồ Google thì tính năng nhận dạng giọng nói và tìm kiếm nội dung chú trọng đến hình ảnh (visual search) chỉ vừa vào vạch xuất phát.
    Hơn 10 năm trước, Peter Norvig - hiện là Giám đốc phụ trách mảng nghiên cứu của Google - từng tham gia dự án phát triển một phần mềm tạm thời có nhiệm vụ giúp tàu không gian Deep Space 1 của NASA “tự hành” mà không cần đến sự hỗ trợ từ con người ở khoảng cách hơn 60 triệu dặm (1 dặm ~ 1,6 kilomet) từ trái đất. Tại Googleplex - tổng hành dinh của Google ở California (Hoa Kỳ), Norvig và các cộng sự dành phần lớn thời gian cho việc tạo ra các hệ thống máy tính có khả năng giúp con người tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi không bao giờ được mô tả rõ ràng.

    Quá khứ và tương lai

    Sau 50 năm thường xuyên thất bại (chí ít cũng có vài lần thành công trong phạm vi hẹp), trí tuệ nhân tạo đang dần trở nên đại trà. Các xu hướng như điện toán mây, điện thoại thông minh và quan trọng hơn hết là sự mở rộng của định luật Moore đã mang đến cho trí tuệ nhân tạo một đà phát triển mới. Không chỉ dừng lại ở từng khả năng riêng biệt như nhận dạng giọng nói, hiểu ngôn ngữ tự nhiên, suy luận điện toán…, trí tuệ nhân tạo hiện gần như là “bản hòa tấu” của những khả năng kể trên.

    Kết quả công việc hiện nay của Norvig tuy không xa vời như thám hiểm sao Hỏa, thay vào đó chúng tác động trực tiếp lên cách thức mà hàng tỷ người đã sử dụng để tìm kiếm nội dung, duyệt web, đọc email, dịch tài liệu và giọng nói trên máy tính cá nhân hay thiết bị di động.

    Rõ ràng là trí tuệ nhân tạo là thị trường lớn và đang phát triển với tốc độ nhanh. Theo công ty nghiên cứu thị trường ABI Research, doanh thu trên phạm vi toàn cầu của giải pháp nhận dạng giọng nói trên thiết bị di động - 1 trong những ứng dụng quan trọng của trí tuệ nhân tạo - có thể tăng đến mức 780,5 triệu USD vào năm 2015 từ con số 160,3 triệu USD của năm nay.

    Với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo, vũ khí được dùng trong lĩnh vực an ninh quốc phòng ngày càng thông minh hơn, game trở nên thách thức hơn, các giải pháp liên quan đến tài chánh và ngân hàng hiệu quả và an toàn hơn…

    Theo công ty nghiên cứu thị trường Nielson, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang hướng đến các thiết bị di động như điện thoại thông minh hiện trở nên phổ biến và có khả năng gánh vác nhiều tác vụ phức tạp hơn nhờ trang bị các bộ xử lý mạnh mẽ hơn và mạng không dây có tốc độ cao hơn. Cũng theo Nielson, trên một nửa người Mỹ sẽ sở hữu điện thoại thông minh vào cuối năm 2011.

    Còn theo ông Eric Schmidt, CEO của Google, trong vài năm tới, trí tuệ nhân tạo sẽ nhắc nhở chúng ta mọi cuộc hẹn, hướng dẫn lái xe và kết nối chúng ta với bạn bè. “Hãy hình dung trong 1 tương lai không xa, khi chúng ta không bao giờ quên bất cứ cái gì bởi mọi thứ đều được máy tính lưu nhớ”, Eric khẳng định, “Chúng ta không bao giờ lạc lối, chúng ta không bao giờ đơn độc”.

    Và khi Google hành động

    Khi mà các ông lớn khác như Intel, HP, Apple, AT&T, Sprint Nextel và cả Microsoft mạnh dạn “rót tiền” vào trí tuệ nhận tạo và liên tiếp hái “quả ngọt” thì Google không thể tiếp tục ngồi yên. Năm ngoái, hãng này chi đến 2,84 triệu USD cho công tác nghiên cứu và phát triển, và điều này cho thấy Google đã xem trí tuệ nhân tạo là 1 mục tiêu lớn. Theo giới phân tích, những sáng tạo liên quan đến trí tuệ nhân tạo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của Google vốn đã tăng đến mức 23,7 tỷ USD trong năm 2009.

    Trong lĩnh vực tìm kiếm, Google đang ra sức phát triển tính năng tìm kiếm nội dung chú trọng đến hình ảnh (visual search), hay còn được gọi đơn giản là tìm kiếm trực quan. Cụ thể, với 1 truy vấn tìm kiếm, Google sẽ hướng đến nội dung dạng hình ảnh và siêu dữ liệu được nhúng trong các ảnh đó, đồng thời các kết quả tìm kiếm được liệt kê trước tiên sẽ ưu tiên cho nội dung liên quan đến hình ảnh. Cạnh đó, đầu tháng 9 vừa qua, Google đã trình làng tính năng Google Instant mới, sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để dự đoán cũng như đề xuất các từ khóa (truy vấn) mà theo Google là giúp người dùng tiết kiệm từ 2 đến 5 giây cho mỗi thao tác tìm kiếm và việc này khuyến khích người dùng quay trở lại sử dụng Google thường xuyên hơn nữa. Theo số liệu của Bloomberg, quảng cáo trong các kết quả tìm kiếm đóng góp đến 97% tổng doanh thu của Google. Và khi Google Instant có mặt trên thiết bị di động - dự kiến vào cuối năm - thì ắt hẳn người dùng sẽ thoải mái hơn khi tìm kiếm thông tin, đồng thời Google sẽ tiếp tục tăng doanh thu.

    Còn với tính năng nhận dạng giọng nói, Google cũng đã sẵn sàng. Theo Google, tại Mỹ, 1 trong 4 truy vấn tìm kiếm từ điện thoại di động chạy hệ điều hành Android được thực hiện qua giọng nói. “Có nhiều người tìm kiếm thông tin hơn bởi vì họ có thể ra lệnh cho điện thoại di động”, ông Mike Cohen - Giám đốc phụ trách công nghệ giọng nói tại Google nhìn nhận.

    Được biết, hiện Google đã cung cấp tính năng/dịch vụ Google Goggles, có khả năng tìm kiếm thông tin của các đối tượng trên 1 ảnh chụp. Thậm chí, theo Norvig, Google đang nghĩ về một chiếc điện thoại đủ thông minh để thu thập mọi thông tin xung quanh - giọng nói và văn bản - để tạo ra những thông tin hữu ích. Theo đó, cuối năm nay, Google sẽ công bố tính năng tạm gọi là Conversation Mode - đóng vai trò phiên dịch viên cho các cuộc đàm thoại của người dùng - cho tiện ích dịch thuật Translate của mình. Hơn thế, theo Norvig, công cụ tìm kiếm trên thiết bị di động trong tương lai sẽ không chỉ đơn thuần “lắng nghe” mà còn có khả năng “nói lại” để sự tương tác trực quan và sinh động hơn. Suy cho cùng, trí tuệ nhân tạo chính là chiếc khóa vàng để các hãng sản xuất nói chung và Google nói riêng tiếp tục thu hút khách hàng trong tương lai.
    Tuy nhiên, cũng theo Norvig, việc giữ cho thiết bị di động “luôn mở” để vận hành các tính năng trên thì nguồn pin là một thách thức lớn, thậm chí cực lớn. Dẫu sao, sự sáng tạo là điều cần thiết và mọi bài toàn luôn có lời giải - tất cả chỉ là khi nào mà thôi.

    Từ khóa: Anh Khoa
    ID: A1010_10