• Thứ Tư, 08/06/2011 14:54 (GMT+7)

    “Không theo dấu vết”: Chưa đến hồi kết

    Phương Nga
    Một khi các nhà quảng cáo cố gắng theo dõi bạn qua web, thì những nhà ủng hộ quyền riêng tư sẽ công khai chỉ trích điều này và các nhà phát triển trình duyệt sẽ giới thiệu các công cụ để chặn việc theo dõi.
     

    Giả sử vài tuần sau khi bạn mua món hàng gì đó trên mạng, cứ mỗi trang web bạn ghé hầu như đều đưa ra những quảng cáo liên quan đến món hàng bạn vừa mua. Quảng cáo dựa trên hành vi giúp các nhà tiếp thị muốn theo dõi bạn khi bạn lên mạng, nhằm giúp họ có thể đưa ra những mẫu quảng cáo phù hợp. Chính lý do này là tâm điểm gây tranh luận giữa các nhà quảng cáo với những người ủng hộ quyền riêng tư cũng như các nhà lập pháp.

    Những nhà phát triển trình duyệt hàng đầu hiện cũng không đứng ngoài cuộc. Hiện tại, họ cung cấp các điều khiển ngăn chặn theo dõi trong các phiên bản mới của Chrome, Firefox, IE, và cả bản beta mới của trình duyệt Safari cũng vậy.

    Tuy nhiên, các công cụ mới này vẫn còn lỗ hổng. Dù các nhà phát triển trình duyệt web có thể cam kết rằng các nhà quảng cáo sẽ không theo dõi bạn, nhưng chắc gì các công cụ điều khiển không theo dõi sẽ được thực thi vì chúng còn phụ thuộc vào các trang web. Những điều khiển này còn tuỳ thuộc vào số lượng trang web tình nguyện tham gia, cho nên chưa chắc người tiêu dùng sẽ không bị “giám sát”.

    Tất cả tranh luận đề cập trên cũng có cách tháo gỡ khi có sự can thiệp của chính quyền. Dẫn chứng là hồi tháng 4/2011, Thượng Nghị sĩ John Kerry và John McCain, Mỹ đã đưa ra một dự luật, yêu cầu tất cả trang web cho phép người dùng có quyền tùy chọn chia sẻ thông tin cá nhân.

    Dự luật này tiếp theo một dự luật trước đó đã được đệ trình vào tháng 2/2011, có tên là Do Not Track Me Online Act (tạm dịch: Đạo luật không theo dõi trực tuyến), cho phép người dùng Internet có quyền chặn các trang quảng cáo trực tuyến và trang mạng xã hội để chia sẻ dữ liệu cá nhân của họ với các doanh nghiệp khác.

    Về phía các nhà quảng cáo, họ đã than phiền các đạo luật ấy sẽ gây khó khăn cho cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Steve DelBianco, Giám đốc điều hành NetChoice là thành viên của AOL, eBay và Yahoo, cho biết các dự luật đã giáng một đòn quá nặng vào mô hình kiếm tiền của các nhà xuất bản và nhà quảng cáo trực tuyến. DelBianco cũng tỏ ra lo ngại khi nhận định cuộc cách mạng trên các dịch vụ trực tuyến miễn phí sẽ bị thu hẹp dần một khi các nhà lập pháp đẩy nhanh các chính sách bảo hộ quyền riêng tư.

    Trong khi đó, các nhà hoạt động quyền riêng tư tỏ ra không đồng tình khi còn tồn tại cơ chế theo dõi người tiêu dùng qua các trang web. Cơ chế này xây dựng để phục vụ cho các danh mục quảng cáo được các nhà hoạt động coi là sẽ tiềm ẩn nguy hiểm cho người dùng. Về lý thuyết, người dùng cập nhật thông tin trên Facebook và Twitter, nếu giả định đúng thì các dữ liệu này có thể chuyển đến các công ty chăm sóc sức khỏe hay các nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, các nhà ủng hộ quyền riêng tư nhận định loại hình quảng cáo thường ở dạng trá hình, ví dụ mẫu quảng cáo giới thiệu những nơi chữa bệnh nhưng thực tế không đáng tin cậy.

     
    Trình duyệt IE9 dùng danh sách để chặn việc theo dõi.

    Về phía các nhà phát triển trình duyệt, tính năng ngăn chặn theo dõi của Firefox có sẵn trên trình đơn Preferences của trình duyệt, có thể sử dụng đường dẫn http:header để thông báo đây là các trang web mà người dùng không muốn bị theo dõi. Sau đó, các nhà phát triển web cũng cần thời gian để xây dựng những phản hồi phù hợp trên trang web mà họ thiết lập.

    Ngoài ra, tính năng Tracking Protection của IE9 cho phép người dùng thêm vào danh sách những trang nào cần chặn, thường các trang này được cung cấp bởi các hãng thứ 3. Tương tự, tính năng Do Not Track trên Firefox, có sự liên kết mật thiết với các nhà quảng cáo, nhưng chỉ có thể hiệu quả hơn nếu trong thời gian ngắn hạn khi mà các danh sách không đòi hỏi mã nguồn mới từ các trang web.

    Ở trình duyệt Google Chrome, người dùng có thể cài đặt tiện ích mở rộng Keep My Opt Outs, cho phép tiếp tục duy trì quyền riêng tư ngay cả khi người dùng đã xóa các cookie trong trình duyệt. Tuy nhiên, người dùng vẫn phải trở lại các dịch vụ của hãng thứ 3 như AboutAds.info để gỡ bỏ các mẫu quảng cáo dựa trên hành vi.

    Các cơ chế của những trình duyệt nói trên không phải là hoàn hảo. Do đó, luật áp đặt mức trừng phạt nếu vi phạm vẫn chưa thật sự rõ ràng giữa các bên có liên quan, nhưng nó có thể là cách hiệu quả để bảo vệ người tiêu dùng.

    PCWorld Mỹ 06/2011

    ID: A1106_18