• Thứ Hai, 12/01/2004 08:26 (GMT+7)

    Phần Mềm Nguồn Mở ở Việt Nam - Tương lai thuộc về lớp trẻ

    Tuổi trẻ là khởi nguồn của đam mê và sáng tạo. Chính sự đam mê và sáng tạo đã giúp Linus Torvalds được ghi danh trong lịch sử phát triển phần mềm nguồn mở (PMNM) từ khi là sinh viên (SV) vừa rời giảng đường. Cộng đồng Linux hiện nay là  lớp lập trình viên tuổi đời rất trẻ, đang đặt từng viên gạch xây dựng lâu đài PMNM. SV Việt Nam, những người quyết định tương lai của PMNM Việt Nam hiểu gì, nghĩ gì và đang làm gì với PMNM? Chương trình giao lưu “Sinh viên với PMNM̉” do Bộ Khoa Học & Công Nghệ (KH&CN) tổ chức tối ngày 17/12/2002 tại ĐH Bách Khoa Hà Nội là cơ hội để các chuyên gia CNTT, các nhà quản lý tìm câu trả lời cho câu hỏi này, đồng thời cũng là dịp để SV bày tỏ ý nguyện của mình.

    Có trên 1000 sinh viên tới tham dự buổi giao lưu. Nhưng điều khiến chúng tôi bất ngờ qua cuộc khảo sát nhỏ trước giờ giao lưu là có tới một nửa số bạn trẻ (trong đó đa phần là SV khoa CNTT) cho biết họ chưa hề có một khái niệm rõ ràng về PMNM, số khác thì đã từng nghe nói nhưng chưa một lần sử dụng PMNM, chỉ có một số rất ít cho biết họ thực sự học tập và tìm hiểu về PMNM, nhưng còn ở mức độ cơ bản.

    Ngay từ đầu buổi giao lưu, SV đã bị cuốn hút bởi bộ phim “PMNM – quá khứ, hiện tại và tương lai”, không chỉ bởi tiết tấu nhanh hay hình ảnh đẹp mà còn bởi những kiến thức bổ ích và lý thú về PMNM mà từ trước đến nay, chưa một bài giảng hay một giáo viên nào ở giảng đường thông tin cho họ (xem bài “Hệ Điều Hành Linux, hạt nhân của Phần Mềm Nguồn Mở: Một chút lịch sử”, trang 36).

    Không khí buổi giao lưu dần “nóng” lên khi SV được “nạp” thông tin về PMNM và trực tiếp trao đổi với các chuyên gia CNTT, các nhà quản lý và hoạch định chính sách về CNTT và PMNM. Từ những câu hỏi rất “sinh viên” như “Tại sao lại lấy hình ảnh con chim cánh cụt làm biểu tượng cho HĐH mã nguồn mở Linux?”; “Chủ đề hôm nay nhằm cung cấp thông tin về PMNM và khuyến khích SV quan tâm đến PMNM như Linux. Vậy tại sao ban tổ chức không sử dụng sản phẩm PMNM để chiếu phim mà lại dùng HĐH Windows XP của Microsoft?”...; đến những câu hỏi cho thấy PMNM thực sự là rất mới đối với giới SV: “Để có thể hiểu rõ hơn về PMNM và xa hơn là có thể tham gia viết chương trình PMNM thì SV Việt Nam cần phải làm gì và tiếp cận như thế nào?” (Phạm Thị Huế, Học Viện KTQS); “SV có những cách nào để tiếp cận PMNM̉? Hiện tại có tổ chức nào hỗ trợ SV tiếp cận PMNM̉ không? Nơi nào cung cấp PMNM (internet, các công ty, cơ quan chính phủ...)? (Nguyễn Bằng Giang, trường Genetic ĐHBK).

    Không chỉ vậy, SV còn tỏ ra rất chín chắn với những câu hỏi: “Những thách thức đối với việc phát triển và thương mại hóa PMNM? Tương lai của PMNM sẽ ra sao?” (Nguyên – sinh viên lớp Tin5, K44, ĐHBKHN); “Hướng đào tạo HĐH nguồn mở cho SV của Bộ GD&ĐT, Bộ KH&CN?” (Phan Thế Đại,  lớp Tin5, K44 ĐHBKHN)...

    Tuy nhiên, cũng có những ý kiến ngược chiều mà các chuyên gia không thể không chú ý. Có bạn đặt câu hỏi: PMNM liệu có tránh được tình trạng vi phạm bản quyền trầm trọng như tại Việt Nam? Có những băn khoăṇ: “Tôi biết đến PMNM từ khi là sinh viên năm thứ 2, tôi đã tìm hiểu khá kỹ về nó nhưng rồi không dám đi theo vì thấy có nhiều ý kiến phản đối. PMNM không có gì đảm bảo chắc chắn được cho tương lai của tôi.” (Chu Huy Vinh, cựu SV ĐHBKHN).

    Tương lai PMNM Việt Nam thuộc về giới trẻ. Nhưng, cuộc giao lưu cho thấy, để tạo nên tương lai đó cần rất nhiều nỗ lực của cả cộng đồng CNTT Việt Nam, chứ không chỉ riêng giới trẻ.

    Nguyễn Diệu Quyên

    ID: B0301_14