• Thứ Tư, 04/02/2004 11:36 (GMT+7)

    PM nguồn mở và PM thương mại: cộng sinh cùng phát triển

    Loại trừ dần Microsoft?

    Những hội thảo liên tiếp thời gian gần đây với cùng chủ đề "Sự lựa chọn phần mềm" do Microsoft Việt Nam tổ chức cho cảm giác "người khổng lồ" phần mềm (PM) này đang quan ngại về việc "các nhà hoạch định chính sách Việt Nam có xu hướng thiên vị cho một mô hình phát triển PM nhất định so với các mô hình phát triển PM khác, thể hiện qua chính sách mua hàng của chính phủ, nguồn kinh phí dành cho nghiên cứu hay nỗ lực trong việc đưa ra các chuẩn" (theo thông cáo báo chí của Microsoft). Nói cách khác, Microsoft lo lắng về khả năng "từng bước một bị loại dần sử dụng" (theo nhật báo San Jose Mercury News, trang 1C, ngày 30/10/2003) bằng phần mềm mã nguồn mở (PMNM).
    Mối lo ngại của Microsoft thể hiện ngay tại cuộc hội thảo lần thứ nhất ngày 20/10/2003, khi công ty này tổ chức thăm dò ý kiến khoảng 40 chuyên gia tham dự và kết quả là 90,48% số người được hỏi đồng ý với quan điểm "PMNM cuối cùng sẽ thay thế PM thương mại".
    Nhưng ở góc độ quản lý nhà nước, ông Đỗ Văn Lộc, chánh văn phòng CNTT Bộ KH&CN, cơ quan đang chủ trì soạn thảo kế hoạch "Ứng dụng và phát triển PMNM ở Việt Nam giai đoạn 2003-2007" cho rằng sự quan ngại đó không đúng với quan điểm của Chính Phủ Việt Nam: đa dạng hóa môi trường tính toán. "Nhưng rõ ràng, khi Chính Phủ nhận thấy sử dụng PMNM có hiệu quả và tiết kiệm cho ngân sách thì Chính Phủ có quyết định phù hợp chứ không phải là sự thiên vị. Mục đích quan trọng nhất của Việt Nam trong việc xây dựng chiến lược phát triển PMNM là làm chủ công nghệ và phát huy tính sáng tạo của cả người phát triển và người sử dụng PM", ông Lộc khẳng định. Đồng quan điểm này, ông Nguyễn Chí Công, tổ trưởng chuyên môn Ban Đề Án 112 cũng cho rằng PMNM không có nghĩa là loại trừ PM thương mại. "Sẽ là một sự cộng sinh giữa PM thương mại và PMNM", ông Công nhận định.

    Gía cả hay khả năng làm chủ công nghệ?
    Thuyết phục người dùng, ông Peter Moore, giám đốc cao cấp về công nghệ Microsoft châu Á - Thái Bình Dương và Trung Quốc nêu lên 3 giá trị lớn nhất mà Microsoft đem lại: sản phẩm của Microsoft thân thiện, dễ sử dụng và có nhiều sự lựa chọn cho PM ứng dụng; khả năng bảo mật và tương thích cao; tổng chi phí sở hữu thấp hơn so với PMNM.
    "Mọi con đường đều dẫn đến Rome"!, cũng với kiểu ví von như vậy, Peter Moore cho rằng suy cho cùng thì PM nào rồi cũng mang tính thương mại và minh chứng bằng câu nói của giám đốc tài chính hãng RedHat, Kevin Thompson: "PMNM là mã nguồn mở chứ không phải là miễn phí" (nguyên văn "Yes, our model is open source but it does not mean it's free").
    Không chỉ về giá cả, Moore dẫn chứng các số liệu so sánh tổng chi phí sở hữu của 2 loại PM: "Theo đánh giá của Gartner Group, tổng chi phí của việc chuyển đổi và đào tạo cho các ứng dụng cá nhân trên Linux tốn kém hơn so với Windows và khách hàng có thể giảm được 15% - 30% tổng chi phí sở hữu Windows XP so với sử dụng Linux".
    "Đúng là PM làm ra không phải để cho không, chúng tôi cũng phải sống bằng PM. Nhưng có những thứ cần phải mở để cộng đồng cùng phát triển", ông Đặng Minh Tuấn, trưởng nhóm Vietkey Group đang sở hữu HĐH mã nguồn mở Vietkey Linux phát biểu. Còn theo ông Đỗ Văn Lộc, không nên chỉ nói PM ở khía cạnh thương mại. "PMNM giúp chúng ta làm chủ công nghệ. Đây là ưu điểm lớn nhất cần nhấn mạnh", ông Lộc nói thêm: "Khi chúng ta chuẩn bị được nguồn nhân lực tốt cùng chế độ bảo hành, bảo trì PM thì tôi đảm bảo tổng chi phí sở hữu PMNM thấp hơn PM thương mại".

    Không cực đoan
    Như vậy là đã rõ, Việt Nam hướng đến phát triển PMNM là nhằm tạo môi trường điện toán đa dạng để không quá phụ thuộc vào một nhà phát triển PM nào, góp phần bảo vệ bản quyền tác giả và giảm chi phí mua sắm PM trong khu vực Nhà Nước, chuẩn bị đội ngũ có năng lực làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm PMNM... Và nếu một ngày nào đó, Microsoft mở mã nguồn sản phẩm của mình (có thể là trong một số lĩnh vực nhất định) cho Việt Nam thì theo chúng tôi, đó là sự cộng sinh tuyệt vời giữa Microsoft với cộng đồng nguồn mở Việt Nam!.ÿ

    Đặng Kim Long

    ID: B0401_9