• Thứ Sáu, 23/07/2004 04:37 (GMT+7)

    Xuất khẩu lao động CNTT: Cơ hội vàng hay chảy máu chất xám

    Cuối tháng 5 vừa qua, dư luận rộ lên về "chương trình thẻ vàng" - đào tạo và đưa chuyên gia lao động kỹ thuật cao sang Hàn Quốc (trong đó có nhiều chức danh thuộc lĩnh vực CNTT) với mức lương 1000 USD/tháng. Đáng nói là sự kiện này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu nhân lực CNTT trình độ cao trong nước đang rất khan hiếm.

     

    Cuối tháng 5 vừa qua, dư luận rộ lên về 'Chương trình thẻ vàng' - đào tạo và đưa chuyên gia lao động kỹ thuật cao sang Hàn Quốc (trong đó có nhiều chức danh thuộc lĩnh vực CNTT) với mức lương 1000USD/tháng. Đáng nói là sự kiện này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu nhân lực CNTT trình độ cao trong nước đang rất khan hiếm.

    Theo 'Chương trình thẻ vàng', ứng viên phải đáp ứng những đòi hỏi khắt khe về trình độ chuyên môn (ngoài bằng cấp phải có 3 năm kinh nghiệm ở vị trí tương đương, xử lý thành thạo các PM chuyên ngành, Anh văn lưu loát, từng tham gia các dự án trong lĩnh vực chuyên môn...). 'Chương trình thẻ vàng' là một chương trình công khai với quy mô lớn. Ông Trần Đoàn Kim - Chánh văn phòng Hiệp Hội Doanh Nghiệp Phần Mềm Việt Nam (VINASA) cho biết: 'Việc đưa lập trình viên (LTV) đi làm việc tại nước ngoài chủ yếu thông qua các công ty CNTT. Ví dụ: công ty Phát Triển CNTT Việt - Hàn (VIETHAN ICT); công ty Liên Doanh Phần Mềm VIJASAGATE; công ty Hợp Tác LĐ Quốc Tế LOD... Một số công ty khác cũng đang manh nha ý tưởng cung ứng LTV cho các công ty CNTT, các dự án của nước ngoài'.

    Đối với những DN sản xuất PM thì đây thực sự là 'cú sốc' về nhân lực bởi vì tìm được một LTV có tay nghề giống như đãi cát tìm vàng. Ông Vương Vũ Thắng - GĐ công ty Vinacomm cho biết: 'Công ty liên tục đăng tin tuyển người nhưng vẫn chưa tìm đủ nhu cầu'.

    Các chuyên gia CNTT cũng đánh giá, sản phẩm của các cơ sở đào tạo CNTT chính quy hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của các công ty CNTT, vẫn thiếu những LTV có khả năng ngoại ngữ và kỹ năng làm việc tốt. Tại các diễn đàn về CNTT, 70% SV CNTT ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc. Cũng theo ông Thắng, sau khi tuyển dụng, công ty thường phải đào tạo lại và sau 2 tháng làm thử mới có thể chọn được người có khả năng.

    Nhu cầu về nhân lực kỹ thuật cao đang thực sự là mối lo lớn của các DN và nhà hoạch định chính sách. Chúng ta đang trên tiến trình phát triển hệ PMNM, cần có nguồn nhân lực có tay nghề, có trình độ. Chưa kể, thời gian qua, cả nước 'sôi sục' với chương trình xuất khẩu PM, kéo theo đó là sự ra đời hàng loạt các trung tâm công nghệ PM, công viên PM (hiện cả nước có 8 khu công nghệ PM tập trung đang hoạt động) nhưng hầu hết hoạt động đều không hiệu quả. Một trong các nguyên nhân là thiếu nhân lực đáp ứng yêu cầu.

    Trong khi đó, gia công PM đang có dấu hiệu khởi sắc. Tuy nhiên hiện nay mới chỉ có khoảng 10 đơn vị gia công/xuất khẩu PM có doanh số trên 1 triệu USD/năm. Một số LTV - 'nhân vật chính' trong các chương trình XK lao động kỹ thuật cao thừa nhận là họ rất muốn được ra nước ngoài học hỏi. Anh Đức Hải - LTV của công ty Vietsoftware cho rằng: 'Phần lớn cử nhân CNTT mới tốt nghiệp chưa có tay nghề đáp ứng cho các dự án PM ứng dụng các công nghệ mới. Một số LTV đã chọn con đường chậm mà chắc là làm việc tại các công ty để luyện tay nghề và kiếm sống hay kiếm học bổng đi học nước ngoài theo diện được DN hỗ trợ kinh phí'.

    Thực tế cho thấy, nếu đội ngũ những người giỏi ồ ạt kéo nhau ra nước ngoài sẽ tạo ra sự hụt hẫng về phát triển nguồn lực trong nước. Những SV mới ra trường sẽ không được những người đi trước dìu dắt, vì thế những người có tiềm năng sẽ không có cơ hội để học hỏi dẫn đến lạc lõng. Mà số này lại rất đông. Đây chính là thiệt thòi cho đất nước chứ chưa nói đến DN. Còn theo các chuyên gia, Việt Nam đến thời điểm này chưa thực sự có người làm công nghệ, hay chính xác là có quá ít. Những người lập trình được coi là giỏi hiện nay thực ra cũng mới chỉ là 'lúa non' và chúng ta sẽ 'bán lúa non' khi xuất khẩu lao động CNTT ồ ạt. Đây chính là thách thức cho các DN VN, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

    Việc lao động có tay nghề cao, trong đó có chuyên gia CNTT ra nước ngoài làm việc là xu thế tất yếu. Vấn đề là cấp điều hành vĩ mô phải có chiến lược đào tạo mới, để có đội ngũ ngày càng nhiều người có kỹ năng cao, đồng thời phải cân đối với nhu cầu nhân lực ở các công ty PM trong nước. Nếu vội vã làm ồ ạt, 'Chương trình thẻ vàng' sẽ không còn là cơ hội vàng mà chỉ đơn thuần là chảy máu chất xám, e rằng lợi bất cập hại.

    Thu Nga

    ID: B0407_10