• Thứ Ba, 10/05/2005 16:37 (GMT+7)

    Tư vấn phẫu thuật trực tuyến đầu tiên ở Việt Nam

    Đúng 10 giờ 45 phút sáng ngày 5/5/52005, ca mổ nội soi cắt túi mật tại bệnh viện Việt Tiệp (Hải Phòng) với sự tư vấn trực tuyến của các bác sỹ hàng đầu từ BV Việt Đức (Hà Nội) đã thành công tốt đẹp sau 50 phút phẫu thuật. Ca tư vấn mổ trực tuyến giữa hai BV cách nhau hàng trăm km đã ghi dấu ấn lịch sử đầu tiên của ngành y học Việt Nam trong việc tư vấn phẫu thuật trực tuyến (telemedicine).

    Một mở đầu thành công

    9 giờ 55 phút, trong không khí hồi hộp của hàng trăm người chứng kiến từ hội trường BV Việt Đức (HN), phía đầu cầu BV Việt Tiệp (HP) bắt đầu truyền những hình ảnh đầu tiên báo cáo về bệnh án bệnh nhân. Bệnh nhân là nữ, 53 tuổi, bị sỏi túi mật và phương án điều trị là phẫu thuật cắt túi mật bằng nội soi. Thông qua hai màn hình chính là màn hình theo dõi gây mê hồi sức và màn hình theo dõi phẫu thuật, GS TS Đỗ Kim Sơn, chủ tịch Hội Ngoại Khoa Việt Nam và PGS Chu Mạnh Khoa, trưởng khoa Gây Mê Hồi Sức không chỉ theo dõi được biểu đồ tim mạch và nhịp thở của bệnh nhân mà còn theo dõi trực tiếp các thao tác mổ tại phòng phẫu thuật BV Việt Tiệp. Sau những trao đổi về chuyên môn, kinh nghiệm và phán đoán sàng lọc trường hợp bệnh nhân, đầu cầu HP tuyên bố chính thức bắt đầu. Tín hiệu đầu tiên của ca phẫu thuật là hình ảnh chiếc ống nội soi được đưa dần vào cơ thể bệnh nhân. Kể từ đó, các giáo sư, bác sỹ BV Việt Đức như hòa mình với các hoạt động diễn ra tại phòng mổ cách các ông hàng trăm km. Thỉnh thoảng ông Sơn lại lưu ý các cộng sự của mình về đường mổ, các thủ thuật nội soi, hay đôi khi là các lưu ý về trường hợp túi mật của bệnh nhân… 

    Tiến sỹ Trần Bình Giang, phó giám đốc BV Việt Đức cho biết “Tư vấn phẫu thuật trực tuyến là một biện pháp nhằm tăng cường năng lực ngoại khoa của các BV vệ tinh, đặc biệt trong cấp cứu chấn thương. Nhờ sự hỗ trợ của CNTT và viễn thông mà khoảng cách và thời gian cho việc tư vấn phẫu thuật đã được thu hẹp, mang lại lợi ích nhiều mặt cho cả bệnh nhân và bệnh viện.”

    Đối với người bệnh, ứng dụng telemedicine giúp họ được chẩn đoán kịp thời bởi các chuyên gia đầu ngành ngay tại địa phương, giảm chi phí vận chuyển và tăng cơ hội chữa trị, nhất là các trường hợp cấp cứu cần xử lý ngay từ những giờ đầu tiên. Đối với BV địa phương, đây là cơ hội để nâng cao năng lực chuyên môn, tránh lãng phí về trang thiết bị và nhân lực. Riêng đối với các BV trung ương thì đây là giải pháp hữu hiệu giúp giảm tải bệnh nhân, vốn là một vấn đề nan giải trong những năm qua.

     

    Cho một tương lai tốt đẹp

    Được biết, nguyên nhân chủ yếu của tình trạng quá tải bệnh nhân tại BV Việt Đức nói riêng và các BV tuyến trung ương khác nói chung là do hệ thống các bệnh viện tuyến dưới, kể cả tuyến tỉnh chưa đáp ứng được nhu cầu chăm sóc người bệnh do thiếu cán bộ chuyên khoa, thiếu trang thiết bị vật tư kỹ thuật chuyên sâu…. Trong khi đó, nhu cầu chính đáng của người bệnh là mong muốn được chăm sóc sức khỏe với chất lượng cao nhất nên đã trực tiếp tạo ra hiện tượng mất cân đối giữa các tuyến bệnh viện trung ương và các bệnh viện địa phương. Chỉ tính riêng tại BV Việt Đức, mỗi tuần tiếp đón khoảng 540 lượt bệnh nhân vượt tuyến, chiếm hơn 70% số bệnh nhân. Trong đó, số ca mổ cấp cứu là 173 ca, trung bình mỗi ngày phải xử lý 22 ca mổ cấp cứu. Bên cạnh đó, số lượng các bệnh nhân bị tai nạn giao thông, đặc biệt là chấn thương nặng cũng đổ xô về các trung tâm phẫu thuật đầu ngành. Nhưng không hẳn đó là lựa chọn tốt nhất. Nhiều trường hợp do khó khăn về địa lý và giao thông nên đã gián tiếp gây ra hậu quả xấu đối với các chấn thương do không được xử lý kịp thời. Hàng năm tại BV Việt Đức có hơn 1000 ca tử vong trên đường chuyển đến viện.

    Còn nếu áp dụng tư vấn phẫu thuật từ xa có thể giúp “giảm 50% trường hợp bệnh nhân không cần chuyển lên tuyến trên, giảm khoảng 80% trường hợp chữa trị sai bệnh ở tuyến dưới và giảm 80% số bệnh nhân tử vong do vận chuyển xa”, ông Giang khẳng định.

    Giải pháp kỹ thuật cho hệ thống telemedicine được thiết kế và tích hợp bởi công ty Điện Toán và Truyền Số Liệu VDC; hệ thống  truyền dẫn để thiết lập kết nối xDSL WAN do công ty Viễn Thông Liên Tỉnh (VTN) cung cấp. Toàn bộ hình ảnh được truyền thông qua các camera gắn tại thiết bị mổ nội soi và camera quay trường mổ. Các camera này đều có khả năng Zoom-in, Zoom-out cũng như xoay các góc độ. Được biết thông tin về ca mổ sẽ được lưu trữ tại một máy chủ ở BV Việt Đức nhờ vào một phần mềm chuyên dụng có khả năng lấy trực tiếp tín hiệu analog của các hình ảnh truyền từ phòng mổ của BV vệ tinh và số hóa dưới dạng file lưu trữ. Theo ông Giang thì yêu cầu của hệ thống trực tuyến ngoại khoa khác với các hệ thống truyền hình trực tuyến khác ở chỗ: đòi hỏi các thiết bị kết nối phải có khả năng nối với các thiết bị y khoa; đa điểm trực tuyến; thông suốt liên tục...

    Hệ thống tư vấn phẫu thuật trực tuyến là một phần của dự án “Nâng cao năng lực ngoại khoa cấp cứu và chấn thương - xây dựng mô hình thí điểm các trung tâm vệ tinh góp phần giảm tải cho bệnh viện Việt Đức”. Dự án này được thực hiện từ tháng 1/2005 tới tháng 12/2007 cho 6 BV vệ tinh: BV Đa Khoa Bắc Ninh, BV Đa Khoa Việt Tiệp (Hải Phòng), BV Đa Khoa Thanh Hóa, BV Đa Khoa Nam Định, BV Đa Khoa Phú Thọ, BV Đa Khoa khu vực Sơn Tây. Và ca mổ tại BV Việt Tiệp sáng ngày 5/5/2005, có sự tư vấn trực tiếp từ BV Việt Đức là bước đầu tiên trong chuỗi dự án hỗ trợ các BV vệ tinh của BV Việt Đức thông qua telemedicine. Trong giai đoạn hai, dự án sẽ tiếp tục triển khai tới các BV vệ tinh còn lại. Hệ thống telemedicine khi hoàn thiện sẽ là một mạng IP kết nối tất cả các BV vệ tinh với nhau, cho phép lưu trữ tập trung hình ảnh các ca mổ và chia sẻ thông tin phục vụ công tác chuyên môn.

     

    Thu Hiền

     

    ID: O0505_1