• Thứ Tư, 21/09/2005 14:07 (GMT+7)

    Thị trường Nhật Bản: niềm tin cần hơn năng lực

    Tiềm năng của thị trường phần mềm của Nhật Bản ước tính khoảng 140-150 tỷ USD/năm. So với người hàng xóm Trung Quốc, Việt Nam cũng đang có những lợi thế khi tiếp cận thị trường này. Tuy nhiên, đó chưa phải là yếu tố quyết định sự thành công khi các doanh nghiệp Việt Nam muốn làm ăn với các đối tác Nhật Bản.

    TP Đà Nẵng với mũi nhọn là Trung Tâm Công Nghệ Phần Mềm Đà

    Ông Phạm Kim Sơn
    Nẵng đã có nhiều chương trình hợp tác với đối tác Nhật Bản. Thành phố đã xây dựng riêng một trang web bằng tiếng Nhật tại địa chỉ http://jp.danang.gov.vn để xúc tiến đầu tư với Nhật Bản.
    TGVT-PC World Việt Nam đã ghi lại những đánh giá của ông Phạm Kim Sơn, giám đốc Softech về thị trường này.

    Thưa ông, hiện nay Softech đang có những chương trình hợp tác nào với Nhật Bản?
    Nằm trong khuổn khổ hợp tác giữa Chính Phủ Việt Nam với Chính Phủ Nhật Bản, Softech có nhiều nỗ lực để hợp tác với Nhật Bản (NB). Thông qua Viện Kinh Tế Việt Nam tại NB, Softech đã bắt đầu có chương trình hợp tác với các công ty CNTT NB. Đặc biệt, qua Viện, Softech đã tiếp xúc với gần 40 doanh nghiệp NB đến làm việc với Đà Nẵng để tìm kiếm cơ hội hợp tác. Trong số này, có 7 công ty của NB đang chuẩn bị có những dự án cụ thể ở Đà Nẵng. Ngoài ra, Softech cũng nhận được sự tài trợ của AOTS (Association for Overseas Technical Scholarship - một tổ chức phi lợi nhuận của NB nhằm thực hiện chuyển giao các chương trình đào tạo kỹ thuật và quản lý cho các nước đang phát triển), của chính quyền tỉnh Okayama và một số chương trình đào tạo từ một số tổ chức của NB.

    Khi hợp tác với DN Nhật Bản, DN Việt Nam nên lưu ý điều gì?
    Phải hiểu văn hóa của người Nhật, tạo một sự hợp tác dựa trên sự thông hiểu về văn hóa. Mà văn hóa và ngôn ngữ có mối quan hệ qua lại với nhau, do vậy, phải biết tiếng Nhật. Văn hóa VN và NB khá tương đồng nên dễ tiếp cận. Tuy nhiên do nền kinh tế VN có điểm xuất phát thấp nên cung cách làm ăn của người Việt mình vẫn là của những người làm ăn nhỏ, chưa có cung cách công nghiệp. Để làm ăn với NB, ngoài lòng tin cần cải thiện cung cách làm ăn của mình: phải có phương pháp khoa học, kỷ luật cao (đặc biệt Người Nhật có tinh thần kỹ luật rất cao); làm việc tập thể (điều này VN rất kém). Có như vậy mới làm được các dự án lớn. Đơn cử như trong một dự án hợp tác với Softech, phía NB ngay từ đầu đã cần tuyển 400 nhân viên tại Đà Nẵng, tuyển ngay lập tức, trong vòng 3 tháng. Điều đó, cho thấy để đáp ứng được những yêu cầu đó là rất khó và cần những nỗ lực vượt bậc.

    Những nỗ lực của Softech để có thể hợp tác tốt với các đối tác Nhật Bản?

    Thực tế cho thấy hiện có rất nhiều cơ hội hợp tác với NB nhưng nguồn nhân lực của Softech thiếu hụt rất nghiêm trọng, vì thế, ngoài việc hợp tác với các công ty, Softech  mở những lớp tiếng Nhật với cường độ cao (làm sao để sau 1 năm lập trình viên có thể sử dụng tiếng Nhật ở trình độ phổ thông). Nhờ đó, mới sau một năm, tỷ lệ kỹ sư tại Softech biết tiếng Nhật là 50/200. Đồng thời, Softech cũng mời một số chuyên gia người Nhật sang đào tạo. Ngoài ra, Softech cũng mở một văn phòng đại diện (VPĐD) tại Tokyo. Hợp đồng vừa ký ngày 13/9/2005 và dự định đầu tháng 10 này sẽ đi vào hoạt động. Hy vọng qua VPĐD trực tiếp này, Softech sẽ có nhiều cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp và các tổ chức NB để đào tạo phát triển nguồn nhân lực.

    Đội ngũ kỹ sư của Softech
    Ngoài ra, Softech rất chú ý đào tạo các softskill cho nhân viên bao gồm quản trị dự án, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tiếp thị,… và đã đào tạo được 4 năm. Mỗi năm có hàng trăm học viên học các lớp đào tạo này. Ngoài ra Softech đã xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9001:2000 và đang phấn đấu đạt CMMi 4. Nếu không có gì thay đổi sẽ đạt được vào tháng 3/2006. Ngoài ra, hầu hết các dự án hợp tác với NB đều là phần mềm nhúng, trong khi Việt Nam chưa có chương trình đào tạo chính quy các kỹ sư loại này. Để khắc phục, Softect đã phối hợp với một số ĐH của Mỹ chuẩn bị mở một lớp đào tạo kỹ sư PM nhúng nhưng chỉ đủ đáp ứng nhu cầu bên trong. Dự định cuối tháng 10 sẽ khai giảng lớp đầu tiên, toàn bộ là giáo viên nước ngoài.


    Văn hóa NB có đặc thù mà DN VN nên lưu ý?

    Người NB làm ăn dựa trên niềm tin hơn là tài năng. Nếu họ đến khảo sát thấy mình dù có năng lực tốt nhưng không có cách gì làm cho họ tin thì họ cũng không muốn làm việc... Họ thường tìm hiểu mình qua những người chung quanh chứ không tìm hiểu trực tiếp. Vì thế, trước khi quyết định hợp tác, họ thường hỏi mình đã làm được những gì, đã làm cho ai. Họ cũng thử mình qua ăn uống, giao tiếp. Vì thế, muốn làm ăn với người Nhật phải kiên trì, kiên trì… Kiên trì thiết lập niềm tin với họ. Những buổi tiếp xúc tưởng như là chính thức thực ra lại không mang tính quyết định, mà quyết định được đưa ra thông qua các buổi tiếp xúc ngoài lề. Nếu không thiết lập được niềm tin với họ thì đừng bao giờ nghĩ đến chuyện làm ăn với họ.

    Có người đã nói với tôi rằng: người NB có 4 trái tim, một cho gia đình, một cho họ tộc, một cho cơ quan, và một cất đâu đó không ai biết. Do đó phải rất thận trọng. Không biết họ dành cho mình trái tim nào?

    Việt Nam trong con mắt các đối tác Nhật Bản ra sao?

    Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp NB đang có quan hệ làm ăn với Trung Quốc, tuy nhiên, có 3 lý do mà Nhật Bản muốn hợp tác với Việt Nam. Thứ nhất, họ không muốn đầu tư tập trung vào một thị trường, như thế rủi ro sẽ cao. Vì vậy họ muốn chia sẻ sang các thị trường khác. Hai là môi trường đầu tư ở Việt Nam đã được cải thiện rất nhiều. Ba là, Việt Nam là quốc gia có nguồn nhân lực phù hợp với việc phát triển CNTT nói chung và CNpPM nói riêng. Người Việt Nam thông minh cần cù, tư duy toán học tốt, có khả năng làm việc với cường độ cao. Hơn thế, so với Trung Quốc, chi phí nhân công Việt Nam rẻ hơn (thấp hơn từ 30-60%). Trong khi đó, tiềm năng của thị trường phần mềm NB là khoảng 150 tỉ USD/năm. Nếu biết phát huy lợi thế của mình thì cũng có thể xâm nhập thị trường vô cùng lớn này.

    Thu Nga

    ID: O0509_1