• Thứ Sáu, 30/09/2005 17:45 (GMT+7)

    Tìm định hướng chiến lược cho công nghiệp phần mềm

    Ba hội thảo “Hành lang pháp lý cho phát triển CNTT-TT” trong khuôn khổ Tuần Lễ Tin Học Việt Nam 14 diễn ra vào các ngày 28-29/9/2005 tại Hà Nội đề cập nhiều vấn đề bức xúc trong phát triển CNTT-TT, nhất là về chính sách, định hướng phát triển công nghiệp PM (CNpPM).

    Theo đánh giá của dự án “Nâng cao năng lực cạnh tranh Việt Nam” (VNCI) thuộc Cơ Quan Hỗ Trợ Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ, các chính sách hỗ trợ của VN cho các doanh nghệp PM (DNPM) hiện nay tỏ ra ít hiệu quả, chưa đúng hướng.

    Gần đây, VNCI phối hợp với một số tổ chức trong nước thực hiện cuộc điều tra trên phạm vi 200 DNPM về “Tác động của môi trường chính sách đối với công nghiệp PM Việt Nam”. Đây cũng là chủ đề của một trong 3 hội thảo. Trình bày về kết quả điều tra này, TS Nguyễn Thanh Hà, chuyên gia Trung Tâm Tư Vấn, Công Nghệ và Đầu Tư (VietBid) cho biết, ở trong nước, số lượng DN biết về các dự án, chương trình của Chính Phủ không nhiều, do các nguyên nhân: quan hệ không tốt, không nắm được thông tin, thủ tục quy chế rất phức tạp. Vì thế, tác dụng của các dự án, chương trình của Chính Phủ dành cho DN còn hạn chế.

    Đối với thị trường nước ngoài, trước đây, Nhà Nước thường tổ chức cho các DN đi tham quan, khảo sát, xúc tiến thương mại ở nước ngoài. Nhưng theo điều tra thì thay vì cho DN ra nước ngoài, Nhà Nước nên mời các DN, tổ chức nước ngoài vào VN. Như thế, sẽ có nhiều DN Việt Nam được tiếp xúc với đối tác nước ngoài hơn.

    Các DN cũng không cho việc ưu tiên DN trong nước hay DN vừa và nhỏ là quan trọng, mà quan trọng là thông tin phải công khai, rộng rãi để DN có được sự bình đẳng trong kinh doanh. Trong các chương trình đào tạo của Nhà Nước hiện nay, việc đào tạo kiến thức CNTT cho cán bộ quản lý thường được xếp ở vị trí thấp, nhưng DN lại cho rằng đào tạo cán bộ quản lý là rất quan trọng…

    Ông Jay Gullish đang thuyết trình
    Mặc dù điều tra nói trên mới chỉ tập hợp một số nhận xét của các DN,
    chưa rút ra khuyến nghị về chính sách, định hướng của Nhà Nước đối với phát triển CNpPM, nhưng ông Jay Gullish, chuyên gia tư vấn công nghệ và chiến lược của VNCI đã thử đưa ra một hướng đi cho CNpPM Việt Nam. Theo ông, ngành CNTT gồm 2 phần: IT và các dịch vụ gia công dựa trên nền IT. Với một thị trường PM trên toàn cầu lên tới 300 tỉ USD, cộng với xu hướng thuê gia công đang rất thịnh hành, các nước đang phát triển sẽ có những cơ hội lớn. Đó là những cơ hội dễ nắm bắt vì làm gia công không đòi hỏi phải am hiểu kỹ về CNTT, mà cần hiểu biết nhiều hơn về chuyên ngành, dịch vụ đang đặt gia công. Tuy nhiên, 2 yếu tố quan trọng là môi trường kinh doanhcon người ở Việt Nam còn chưa được đánh giá cao. Do đó, cần cải tạo môi trường kinh doanh, đào tạo và nâng cao nguồn lực (số lượng và đặc biệt là chất lượng). Yếu tố quan trọng thứ 3 là cơ sở hạ tầng về viễn thông ở Việt Nam cũng còn đang ở cấp thấp, chủ yếu phục vụ người dùng cá nhân, cần nâng cấp hơn nữa.

    Theo ông Gullish, VN không thể cạnh tranh vị trí với Ấn Độ và Trung Quốc vì quy mô thị trường nhỏ, nguồn lực, cơ sở hạ tầng thiếu...Trong khi đó, mô hình gia công trên toàn cầu đang tăng nhanh, và VN nên trở thành một mắt xích trong mô hình toàn cầu đó. Từ đây, có thể đưa ra chiến lược cho PM Việt Nam: Một là, phục vụ tốt các khách hàng hiện tại, từ đó sẽ có được năng lực, kỹ năng cần thiết, đồng thời cần dự đoán xem thị trường sẽ theo hướng nào. Hai là, tham gia vào mô hình gia công toàn cầu mở rộng, tức là gia công phụ cho các công ty của những nước như Ấn Độ, Trung Quốc (vì những nước này đã có trình độ khá cao và đang tham gia các thị trường có giá trị gia tăng cao hơn). Đây cũng là hướng quan trọng, giúp mang lại kỹ năng, kinh nghiệm, và hiểu biết về gia công, từ đó có thể tiến tới gia công quốc tế. Thêm vào đó, thị trường dần sẽ xuất hiện những dịch vụ gia công mới, nếu đi trước sẽ nắm bắt được. Chẳng hạn, có thể nắm bắt cơ hội gia công cho các nước có những yếu tố tương đồng về thị trường, địa lý, văn hóa, như Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong... là những nước đang xuất hiện nhu cầu thuê gia công. Kết hợp cả 2 hướng nêu trên, đồng thời nâng cao, phát triển kỹ năng CNTT lẫn kiến thức chuyên ngành, năng lực nghiên cứu triển khai, Việt Nam sẽ là một trong những điểm gia công tốt nhất thế giới.

    Chiến lược mà ông Gullish đưa ra có điểm giống với “Chiến lược đột phá phát triển CNpPM Việt Nam” của Hiệp Hội Doanh Nghiệp PM Việt Nam (VINASA). Ông Nguyễn Đình Thắng, phó chủ tịch VINASA cho biết, hướng đột phá thứ nhất của hiệp hội này là gia công PM cho thị trường Nhật Bản. Ba hướng đột phá tiếp theo là phát triển game online, sản xuất PM nhúng, phát triển thị trường và các giải pháp ERP. Xem ra, gia công PM cho nước ngoài vẫn là hướng đi tối ưu hiện nay.

    Tuy nhiên, một số đại biểu bày tỏ sự thất vọng, không đồng tình với hướng đi này, cho rằng chiến lược nhiều DNPM Việt Nam theo đuổi cũng như nước ngoài tư vấn chỉ là “chiến lược làm thuê”, và nếu cứ chạy theo việc gia công PM cho nước khác thì CNpPM Việt Nam không thể lớn mạnh, không có tương lai. Ở đây cần có sự định hướng của Nhà Nước, vì các DN thì cứ có lợi nhuận là làm. Nhưng các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực này lại chưa vạch ra chiến lược rõ ràng nào cho CNpPM. Và như vậy, định hướng cho CNpPM vẫn còn bỏ ngỏ.

    T.Anh

    ID: O0509_1