• Thứ Ba, 11/10/2005 10:34 (GMT+7)

    Tin học hoá tự phát: Không thể thành công

     

     

    Hội thảo khai báo hải quan điện tử (10/2004),chính thức đề xuất phải áp dụng thông quan điển tử trong 2005

    Mặc dù Bộ BCVT đã đi vào hoạt động hơn 2 năm nhưng tiến độ thành lập các Sở vẫn rất chậm. Đến cuối tháng 12/2004 cả nước mới chỉ có khoảng 20 Sở hoạt động. Giải thích cho thực tế này, ông Trần Đức Lai, thứ trưởng Bộ BCVT, cho biết: sau khi bầu cử HĐND các cấp vào tháng 4/2004, các địa phương còn phải ổn định bộ máy tổ chức và thiếu cán bộ có trình độ về CNTT.

    Về tiến trình triển khai chính phủ điện tử (CPĐT), Ông Mai Liêm Trực - thứ trưởng thường trực Bộ BCVT chỉ ra khó khăn chủ yếu từ phía lãnh đạo mà trước hết là với chủ tịch UBND tỉnh, thành phố.

    Thực tế thời gian qua cho thấy trong quá trình tin học hóa, dường như cải cách hành chính (CCHC) đã không đóng vai trò dẫn dắt. Chính vì thế tin học hóa không thể chờ đợi mà phải tự làm ra sản phẩm để góp xong phần mình vào CCHC. Ông Nguyễn Thiện Nhân - phó chủ tịch UBND TPHCM đánh giá: "Muốn tin học hóa hoạt động quản lý hành chính, trước hết phải có một quy trình quản lý nhà nước làm việc hợp lý và ổn định". Cũng có ý kiến cho rằng, thay vì "dàn hàng ngang" mà tiến như cách làm hiện nay ở các địa phương thì nên làm thống nhất theo ngành dọc bởi đã có chuẩn và quy trình thông tin hoạt động. Một khi các hệ thống tin học hóa đã hoạt động trơn tru theo ngành dọc thì việc kết nối với nhau ở cấp địa phương chắc chắn sẽ "ngon lành" hơn bởi đã có các chuẩn kết nối các ngành ở cấp trung ương để tuân theo. TS Nguyễn Tuấn Hoa (Viện Khoa Học & Công Nghệ Việt Nam) cho rằng, không có trường hợp nào thành công do tự phát cả mà trên thực tế, những địa phương đạt kết quả tốt đều do có sự chỉ đạo sát của lãnh đạo. Có thể mượn lời ông Trần Kim Long - chủ tịch UBND quận Gò Vấp (TPHCM) để minh hoạ: "Với người lãnh đạo, hệ thống tin học hoá như một "máy phiên dịch" những yêu cầu của lãnh đạo thành các quy trình vận hành, đáp ứng yêu cầu đó. Vai trò của lãnh đạo trong tin học hóa là biết đặt yêu cầu và kiểm tra kết quả thực hiện".

    Đề cập về những kết quả đáng ghi nhận cho việc phổ cập tin học và Internet đến nông dân ở ĐBSCL, GS Võ Tòng Xuân - hiệu trưởng ĐH An Giang nhận xét: "Dân trí" đã lên cao nhưng vẫn phải chờ "quan trí" có biến đổi thực sự. Đầu tư cho ứng dụng CNTT trong hệ thống nhà nước, nhất là khu vực hành chính, giáo dục và KHCN vẫn còn rất chậm. Hiện còn ít lãnh đạo địa phương, tỉnh biết sử dụng e-mail để trao đổi công việc mà vẫn sử dụng điện thoại, rất tốn kém. Ông hy vọng sang năm 2005, "quan trí" sẽ có những biến động tích cực hơn và Trung Ương cần giao trách nhiệm cụ thể cho từng Bộ. Theo ông, ngân sách chỉ có thể tăng thêm nếu như 80% dân số là nông dân làm ăn có hiệu quả và để vùng ĐBSCL phát triển một cách bền vững, có hiệu quả thì phải bắt đầu từ khâu đột phá nhận thức về CNTT ngay ở chính các "quan".

    Ngành hải quan, tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh cho biết công tác trọng điểm năm 2005 là kiện toàn đội ngũ chuyên trách, triển khai thông quan điện tử tại một số đơn vị. Trong đó, trước hết là xây dựng cơ sở pháp lý cho việc này mà cụ thể là Nghị Định về thủ tục hải quan điện tử. Ông khẳng định: "Năm 2005 và các năm tiếp theo, CCHC và hải quan điện tử, thông quan điện tử sẽ vẫn là hai nhiệm vụ lớn của ngành. Ở mức cao hơn, Uỷ Ban Thường Vụ Quốc Hội cũng đã họp về sửa đổi Luật Hải Quan với nội dung về áp dụng hải quan điện tử. Thứ trưởng Bộ Tài Chính Trương Chí Trung cho biết trong vài năm tới, ngành vẫn duy trì đồng thời 2 hệ thống "thông quan điện tử" và "thông quan thủ công" cho tới khi đủ điều kiện áp dụng hải quan điện tử. Mục tiêu của Chính Phủ đến 2005 là Hà Nội, Hải Phòng và TP.HCM phải thực hiện thông quan điện tử và như vậy, thời gian còn lại là rất ngắn để triển khai mà không thể chờ đợi Luật Giao Dịch Điện Tử dự kiến sẽ thông qua tại kỳ họp Quốc Hội cuối năm nay.

    Làm sao để Luật Giao Dịch Điện Tử cũng như các luật khác sau khi được thông qua có thể đi vào cuộc sống? Tại hội nghị Đại Biểu Quốc Hội chuyên trách ngày 16/2/2005, chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Văn An đã nhấn mạnh: một mặt phải tăng cường giám sát các cơ quan hành pháp, tư pháp, mặt khác ngay trong việc xây dựng luật cũng phải tính làm sao cho luật khả thi, sát cuộc sống. Ông cũng cho biết năm 2005 Quốc Hội dự kiến thông qua 22 luật và cho ý kiến về 22 dự luật khác. Như vậy, đây là năm làm nhiều luật nhất của Quốc Hội khoá XI.

    Tân Khoa

    ID: B0503_7