• Thứ Tư, 19/10/2005 15:56 (GMT+7)

    Giao ban KHCN miền Đông Nam Bộ: tái ngộ sau 2 năm

    “Hội nghị giao ban khoa học công nghệ (KHCN) các tỉnh miền Đông Nam Bộ” lần VIII đã diễn ra ngày 17/10/2005 tại tỉnh Bình Phước sau gần 2 năm hoãn tổ chức. Thiếu thốn nguồn lực và chưa có giải pháp đưa KHCN vào cuộc sống là những vấn đề lớn được thảo luận tại hội nghị

    Tham dự hội nghị ngoài đại diện của Bộ KHCN và 8 sở KHCN các tỉnh miền Đông Nam Bộ: Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận, Đồng Nai, Lâm Đồng, Tây Ninh, TP.HCM còn có các đại diện của sở KHCN, các nhà khoa học, đại diện trường, viện các tỉnh phía Nam. Tại hội nghị, các đại biểu chỉ tập trung nêu lên những vấn đề KHCN bức xúc và thảo luận tìm phương cách giải quyết. Đó cũng là nét mới trong tổ chức của hội nghị giao ban lần này.

    Nguồn nhân lực: cần được hỗ trợ đào tạo
    Bức xúc nhất trong phát triển KHCN vùng Đông Nam Bộ hiện nay là thiếu nhân lực. Đại diện Sở KHCN Bình Phước cho biết: Tỉnh đặc biệt cần cán bộ biết thẩm định công nghệ do đội ngũ cán bộ quản lý công

      Một số đề xuất phát triển nguồn nhân lực KHCN của vùng Đông Nam Bộ

       - Hình thành một số trung tâm nghiên cứu - triển khai (R&D) công nghệ cao, các phòng thí nghiệm trọng điểm, các tổ chức tư vấn dịch vụ chuyên giao công nghệ
       - Triển khai nhanh dự án nâng cấp Trung Tâm Thông Tin (TTTT) KHCN TP.HCM thành TTTT KHCN khu vực phía nam
       - Xây dựng mạng thông tin KHCN vùng
       - Tạo lập CSDL và cập nhật thông tin về trình độ kiến thức của đội ngũ KHCN để sử dụng hiện quả và đào tạo bổ sung nguồn lực mới
       - Xây dựng cơ chế phối hợp quản lý sử dụng hiệu quả hơn về tiềm lực và đội ngũ KHCN vùng.

    (Trích tham luận của Sở KHCN TP.HCM)

    nghệ của tỉnh yếu và thiếu, mặc dù đã qua các lớp đào tạo bồi dưỡng về thẩm định công nghệ nhưng vẫn chưa có kinh nghiệm. Thực tế thời gian qua ở Bình Phước, tham gia thẩm định các dự án đều do Sở Kế Hoạch Đầu Tư hoặc Sở Xây Dựng chủ trì. Tại Đồng Nai, tuy đã sớm triển khai chương trình đào tạo đến năm 2010 mà kết quả là năm 2004 tỉnh có 36 tiến sĩ, 146 thạc sĩ, 16.455 kỹ sư và tốt nghiệp ĐH, 7.115 cao đẳng; nhưng trong cuộc khảo sát mới đây, các cơ quan, doanh nghiệp (DN) của tỉnh cho biết vẫn đang thiếu 723 thạc sĩ, 312 tiến sĩ nữa.

    Trong vùng Đông Nam Bộ, TP.HCM là địa phương đi đầu về đào tạo nguồn nhân lực. TP.HCM tập trung hơn 90 Viện, trung tâm Nghiên Cứu Khoa Học và trên 40 trường đại học - cao đẳng; đội ngũ KHCN có trình độ từ cao đẳng trở lên, được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau hiện đạt 300.000 người (bằng 5% tổng số dân thành phố), chiếm khoảng 25% lực lượng KHCN của cả nước, trong đó gần 3% có trình độ trên ĐH. Tốc độ tăng nhân lực KHCN bình quân khoảng 12.000 người/năm. Thành phố có 8 chương trình mục tiêu về phát triển nguồn nhân lực, trong đó chương trình đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ đến nay đã xét tuyển 249 ứng viên, trong đó phân bổ 25% cho KHCN, phần còn lại cho các ngành quản lý và kinh tế. Hiện 14 học viên của chương trình này đã học xong thạc sĩ ở nước ngoài và về nước.

    Trước tiềm lực của TP.HCM, các tỉnh phía nam đều mong muốn TP.HCM gia tăng hơn nữa sự quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực và cung cấp nguồn nhân lực đã qua đào tạo cho vùng. Nhưng song song đó, các đại biểu cũng nhấn mạnh rằng các tỉnh cần có chính sách ưu đãi thích hợp để thu hút nhân lực, nếu không tình trạng thiếu nhân lực tại các tỉnh vẫn tiếp tục diễn ra trong khi chất xám lại “chảy” về TP.HCM.

    Lớp học CNTT trong chương trình Tin Học Hóa Quản Lý Hành Chính Nhà Nước 112 tại Bình Phước. Những tỉnh khó khăn như Bình Phước rất cần các chương trình đào tạo có ngân sách từ trung ương
    Nhiều giải pháp đào tạo đã được các tỉnh đề xuất: Hợp tác đào đạo với các ĐH ngoài nước, doanh nghiệp; mở rộng hình thức đào tạo từ xa; hình thành các trạm chuyển giao công nghệ... Tuy nhiên, khó khăn trong đào tạo và trọng dụng nhân lực KHCN tại các tỉnh hiện nay là kinh phí. Do vậy, đại diện các sở KHCN tại hội nghị đều kiến nghị Bộ KHCN cần hỗ trợ về cơ chế, chính sách và kinh phí để thực hiện đào tạo nguồn nhân lực cho vùng.

    Cần tạo thị trường KHCN

    Theo đại diện sở KHCN Bà Rịa - Vũng Tàu, sản phẩm nghiên cứu KHCN hiện gặp khó khăn từ đầu vào đến đầu ra. Khó khăn đầu vào là quy trình thủ tục rườm rà: đề tài, dự án từ khi có ý tưởng đề xuất đến khi được cấp kinh phí kéo dài hàng năm, khi triển khai nghiệm thu cần rất nhiều cuộc họp. Nhưng ở đầu ra, quy trình sau nghiệm thu lại không thấy nói đến. Do vậy hiện nhiều đề tài, dự án KHCN sau nghiệm thu đều không hoặc khó áp dụng.

    Để khuyến khích DN đầu tư KHCN, chính phủ đã ban hành NĐ 119/1999/NĐ-CP nhưng sau 6 năm ban hành, số DN được hỗ trợ theo chính sách của NĐ119 rất ít, có nơi như Bình Dương chưa DN nào được hỗ trợ thực hiện đề tài nghiên cứu. Nguyên nhân của tình trạng này là DN chưa xác định được vấn đề cần nghiên cứu cải tiến nâng cao năng suất; DN ngại thay đổi cũng như chưa có nhiềm tin với các nhà khoa học; đồng thời thông tin về NĐ đến với DN còn hạn chế. Để khắc phục tình trạng này, cầu nối giữa DN và nhà khoa học cần được các nhà quản lý tạo dựng và “gia cố” cho bền vững hơn.

    Một số kiến nghị đưa KHCN vào đời sống tại hội nghị là: đổi mới cơ chế quản lý chương trình, đề tài nghiên cứu KHCN theo hướng tạo thị trường KHCN; sớm đưa cán bộ KHCN vào quỹ đạo kinh tế, cho phép khoa học kiêm kinh doanh; có chế độ khoán với các đề tài KHCN phục vụ công ích xã hội... Vấn đề khai thác hiệu quả hơn kho tư liệu KHCN của mạng thông tin KHCN Việt Nam (www.vista.gov.vn) cũng được các đại biểu đặt ra.

    Huyền Sa

    ID: O0510_1