• Thứ Ba, 25/10/2005 15:43 (GMT+7)

    Khi nào hết nghẽn mạch di động?

    Khi xảy ra sự cố nghẽn mạch, bao giờ cũng vậy, khách hàng chỉ nhận được lời xin lỗi từ phía nhà cung cấp dịch vụ chứ không hề biết thực chất nguyên nhân. Nhiều ý kiến cho rằng, đã đến lúc phải có quy định rõ ràng về năng lực mạng lưới và chế tài xử phạt đối với đơn vị không đảm bảo chất lượng dịch vụ.

    Nghẽn cục bộ đến bao giờ...
    Theo các chuyên gia kỹ thuật, một cuộc gọi được coi là thành công phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Và một trong những yếu tố đó không bảo đảm thì chất lượng cuộc gọi sẽ ảnh hưởng theo. Các chuyên gia nhận định, sự cố mà các mạng di động gặp phải thời gian qua chủ yếu xuất phát từ nguyên nhân nghẽn vô tuyến do số lượng cuộc gọi, tin nhắn vượt quá lưu lượng thu phát của tổng đài. Hệ thống tổng đài của mạng di động GSM được thiết kế theo kiểu các ô tế bào, mỗi ô tế bào tương đương với 1 khu vực địa lý và chỉ phục vụ được 1 số lượng thuê bao nhất định. Trong đó, một trạm BTS với cấu hình 2x2x2 có thể phục vụ 45 cuộc gọi cùng một thời điểm. Trạm có cấu hình lớn 8x8x8 (như của VinaPhone) có thể phục vụ đến 190 cuộc gọi cùng một thời điểm. Nếu quá số lượng này thì coi như trạm BTS này bị quá tải và sẽ dẫn đến nghẽn "cục bộ" (như đã xảy ra với các trạm ở sân vận động, Hồ Gươm khi có hàng chục nghìn người tập trung)

    Do đó, trong thành phố hoặc các nơi nhiều thuê bao, các nhà khai thác GSM phải thiết lập rất nhiều trạm BTS, đặc biệt các khu vực có thể xảy ra trường hợp số thuê bao tăng đột biến, như trong các lễ kỷ niệm, hội họp, trận bóng đá... Trạm phát sóng với công nghệ CDMA có thể xử lý cuộc gọi với số lượng lớn hơn so với trạm GSM, tuy nhiên vùng phục vụ lại hẹp. Về hệ thống tổng đài di động GSM, các chuyên gia cho biết, 1 tổng đài lớn nhất hiện nay cũng chỉ quản lý và xử lý cuộc gọi được cho 600.000-650.000 thuê bao. Thông thường, khi số lượng thuê bao chiếm quá 65%-70% dung lượng tổng đài là cần phải nâng cấp ngay hoặc mua thêm tổng đài mới.

    Một trong những nguyên nhân ''nóng'' dẫn đến tình trạng vượt quá dung lượng cho phép này là các nhà cung cấp dịch vụ đua nhau khuyến mại, “câu kéo” thuê bao mới hòa mạng. Tháng 8/2005, tổng số thuê bao mới của thị trường thông tin di động chỉ là 12.000 thuê bao/ngày, trong đó, Viettel chiếm khoảng 3000 thuê bao/ngày, phần còn lại là MobiFone và Vinaphone. Số lượng thuê bao mới của S-Fone gần như không đáng kể.

    Thế nhưng, thị trường đã có sự phát triển đột biến kể từ khi Viettel Mobile tung ra chương trình khuyến mại gọi nội mạng miễn phí không giới hạn thời gian và miễn phí 100% phí hoà mạng trả sau, tặng 100% giá trị bộ hoà mạng trả trước. Sau một tuần, lượng phát triển thuê bao mới của Viettel Mobile đã vọt từ 3000 thuê bao mới/ngày lên 10.000 thuê bao mới/ngày rồi đạt mức trung bình là 15.000 thuê bao mới/ngày. Chính nhờ sự phát triển đột biến này mà vào ngày kỷ niệm 1 năm khai trương dịch vụ, Viettel Mobile đã đạt 1,4 triệu thuê bao, mức phát triển kỷ lục đối với một mạng di động tại Việt Nam. Trước Viettel Mobile, Vinaphone phải mất 7 năm mới đạt 1 triệu thuê bao.

    Để trả đũa, Vinaphone lần đầu tiên trong lịch sử tăng khuyến mại vượt mức trần 30% vẫn làm trước đây: tất cả các thuê bao trả trước hoà mạng mới của Vinaphone sẽ được tặng 50% giá trị bộ hoà mạng kèm theo việc tham dự các chương trình bốc thăm trúng thưởng các chuyến đi thăm Châu Âu, Trung Quốc. Lượng phát triển thuê bao mới của Vinaphone cũng vọt từ 3.000 thuê bao mới/ngày lên khoảng 4.500 thuê bao/ngày. Riêng đối với MobiFone, lượng phát triển mới cũng đạt trên 6.000 thuê bao/ngày. Tổng dung lượng thị trường đã tăng hơn gấp đôi. Chạy theo sự bùng nổ về số lượng, liệu các nhà cung cấp dịch vụ có nghĩ tới chất lượng cuộc gọi, tới lợi ích của người tiêu dùng?

    Sự thật về câu chuyện nghẽn mạch
    Theo ước tính, tổng số lượng thuê bao di động mới được phát triển trong năm 2005 sẽ đạt 4 triệu thuê bao. Trong khi đó, tổng số lượng thuê bao di động phát triển mới của 3 năm gần đây (2002,2003, 2004) cộng lại cũng mới được có 3,8 triệu thuê bao. Thị trường thông tin di động VIệt Nam bùng nổ chưa từng thấy!

    Trong trường hợp sự cố của Viettel, số trạm phát sóng trong cả nước của họ đủ phục vụ cho lượng thuê bao và cuộc gọi nhất định, nhưng khi khuyến mại “Miễn phí cuộc gọi đầu tiên trong ngày”, do quá nhiều khách hàng gửi tin nhắn và khởi tạo cuộc gọi liền một lúc dẫn đến mạng vô tuyến và cả hệ thống tổng đài không xử lý được, xảy ra “nghẽn”. "Đây là bài học không chỉ cho Viettel mà cho tất cả các mạng mải mê khuyến mại mà không lường hết được năng lực mạng lưới áp dụng khuyến mại", một chuyên gia nhấn mạnh. Bản thân Viettel, sau một tuần triển khai, đành nói lời xin lỗi với người tiêu dùng. Theo họ, những trục trặc xảy ra cho khách hàng sử dụng dịch vụ 098 vừa qua là do mạng lưới đã hoạt động gần hết công suất, kể cả dung lượng chuyển mạch và dung lượng vô tuyến. Sự quá tải này đã xảy ra từ trước khi giảm cước.

    Ông Trần Mạnh Hùng, phó tổng giám đốc tổng công ty Bưu Chính Viễn Thông VN (VNPT) cho rằng, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc nâng cấp các mạng di động thường được tiến hành sớm 2 năm so với thời điểm mạng rơi vào tình trạng "nóng" - tức là vượt 65% công suất (mức được cho là an toàn và ổn định). Theo ông Bùi Đức Ngoãn, phó giám đốc công ty Viettel Mobile, chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào 2 yếu tố, chất lượng cuộc gọi và chế độ chăm sóc khách hàng, dịch vụ hậu mãi kèm theo. Trong đó, một mạng được coi là an toàn khi lưu lượng cuộc gọi đạt dưới 85% công suất, nếu vượt quá ngưỡng này là nguy hiểm. Điều này có nghĩa là tốc độ đầu tư của một mạng lưới phải lớn hơn số lượng thuê bao hiện có khoảng 1,5 lần. Bản thân Viettel cũng biết khá rõ điều này nên họ đã nâng cấp hệ thống tổng đài đủ đáp ứng cho 3 triệu thuê bao trong khi số lượng thuê bao hiện có chưa đầy 1,3 triệu. Vậy mà, nhà cung cấp này cũng không tránh khỏi sự cố.

    Hiện nay, Bộ Bưu Chính Viễn Thông chưa có quy định cụ thể về mức độ an toàn đối với một mạng lưới mà chỉ quản lý chỉ tiêu chất lượng như, tỷ lệ cuộc gọi thành công, cuộc gọi rớt... Còn năng lực phục vụ bao nhiêu, khả năng đáp ứng cho thị trường đến đâu phụ thuộc vào tiêu chí và quan niệm riêng của từng doanh nghiệp. Vì thế, nên chăng, chúng ta cần có quy định rõ ràng về năng lực mạng lưới cũng như chế tài xử phạt nghiêm minh khi chất lượng cuộc gọi thuê bao di động không bảo đảm.

    Hoàng Dung

    ID: O0510_1