• Thứ Năm, 03/11/2005 10:55 (GMT+7)

    Phát triển CNPMVN: Vẫn lắm bức xúc

    Làm gì để phát triển nghành công nghiệp PM Việt Nam là một trong những nội dung thu hút sự chú ý của nhiều đại biểu trong hai ngày hội thảo về CNTT tại Hải Phòng. Đây không phải là lần đầu tiên vấn đề này được xới lên..

    Làm gì để phát triển ngành công nghiệp PM Việt Nam là một trong những nội dung thu hút sự chú ý của nhiều đại biểu trong hai ngày hội thảo về CNTT-TT tại Hải Phòng. Đây không phải lần đầu tiên vấn đề này được xới lên...

    Được xem là năm thành công của ngành công nghiệp phần mềm Việt Nam (CNpPMVN) nhưng năm 2004, doanh số PM và dịch vụ cả nước chỉ đạt 170 triệu USD. Tuy tăng 33% so với năm 2003 nhưng con số này thấp hơn nhiều so với mục tiêu được đề ra trước đó. TP.HCM, nơi được coi là đầu tàu với chỉ tiêu 80 triệu USD năm 2005 (chưa tới 1% GDP TP.HCM) đang được đánh giá là hoàn toàn có thể đạt khoảng 400-450 triệu USD năm 2010 (khoảng 2,5-3% GDP TP.HCM năm 2010) nếu có bước đi đúng và hiệu quả. Với con số 1 tỷ USD năm 2010 cho cả nước, nhiều chuyên gia khẳng định đây là chỉ tiêu khá lạc quan so với những tiềm năng và thế mạnh trong nước của ngành công nghiệp trí tuệ này.

    Chưa như mong muốn: Vì sao?

    Có khá nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến việc CNpPMVN phát triển chưa như mong muốn:

    Tỷ lệ chi cho CNTT/GDP rất thấp, chủ yếu chỉ dành cho phần cứng. Nếu thị trường nội địa chưa phát triển thì CNpPMVN khó mà phát triển được

    Tỷ lệ vi phạm bản quyền PM còn quá cao.

    Đầu tư phát triển PM trong DNPM còn nhỏ giọt trong khi muốn phát triển cần có những đầu tư lớn và mạnh.

    Sức ép từ những nhà đầu tư nước ngoài.

    Nhận thức về vai trò của ứng dụng CNTT trong xã hội nói chung chưa cao.

    Sự hỗ trợ của Nhà Nước cho ngành công nghiệp non trẻ này chưa đủ mạnh.

    Có 3 mức được Vụ CNpCNTT, Bộ BCVT đưa ra cho phát triển CNpPMVN tới năm 2010: thấp hơn, trung bình và cao hơn tỷ lệ tăng trưởng 33% của năm 2004. Theo đó, việc đạt tới 1 tỷ USD hay không và mức tăng trưởng cao hay thấp hơn phần lớn phụ thuộc vào việc Nhà Nước sẽ giữ nguyên hay tăng cường các cơ chế chính sách hỗ trợ hiện nay.

    Trong khi đó, khảo sát từ VNCI (tổ chức Liên Kết Ngành PM Việt Nam) cho thấy mức độ hiểu biết và tham gia vào các chương trình, dự án nhà nước của DNPMVN nói chung còn rất thấp. Nhiều DN không biết đến các chương trình, dự án CNTT của Chính Phủ. Ngoài Đề Án 112 được nhiều phương tiện truyền thông nhắc tới (nên phần lớn các DN đều biết) còn các dự án, chương trình lớn khác về CNTT hầu hết chỉ được dưới 50% DN biết đến (ở TPHCM tỷ lệ là 20-30%). Tỷ lệ DN tham gia hay thụ hưởng còn thấp hơn nữa.

    Khảo sát trên còn cho thấy, trở ngại lớn nhất của DNPM khi đầu tư phát triển sản phẩm là việc vay vốn ngân hàng: nếu DNPM không có tài sản thế chấp thì các ngân hàng sẽ không cho vay vốn dựa trên doanh thu tiềm năng.

    3 hướng đi mới

    Đại diện Hiệp Hội DN PM Việt Nam (VINASA), ông Phạm Tấn Công đã đưa ra 3 mũi nhọn được xem là có tính đột phá cho sự phát triển CNpPMVN: xây dựng các PM nhúng; phát triển trò chơi trên máy tính và các thiết bị khác; phát triển các giải pháp ERP.

    Ông Công lập luận: tổng thị trường PM nhúng thế giới năm 2004 đạt khoảng 46 tỷ USD (theo Business Communications Company). Năm 2004, thị trường PM nhúng của Nhật Bản đạt khoảng 20 tỷ USD với 150.000 nhân viên phát triển. Đặt mục tiêu khiêm tốn, nếu đến năm 2010 Việt Nam đủ năng lực thực hiện khoảng 5% khối lượng công việc của thị trường Nhật thì chúng ta có khoảng 7.500 chuyên gia PM nhúng, doanh số khoảng 112 triệu USD. Để đạt được mục tiêu này, theo ông Công, Việt Nam cần xây dựng vườn ươm DN PM nhúng, các chương trình liên kết DN - ĐH để đào tạo kỹ sư, các trung tâm đào tạo PM nhúng với sự hỗ trợ của Nhật Bản và một số đối tác khác.

    Một hướng đi khác được xem là khá tiềm năng và đang trở nên sôi động là thị trường game. Hàn Quốc là một điển hình về phát triển thị trường game với doanh số năm 2002 đạt 2,8 tỷ USD và dự báo sẽ đạt 8,5 tỷ USD vào năm 2007, tốc độ tăng trưởng 25%/năm. Nếu phát triển hướng này, Việt Nam có thể đạt tới mục tiêu 150 triệu USD doanh số vào năm 2010, với điều kiện cần có trên 10.000 chuyên gia phát triển trò chơi; khoảng 5 DN quy mô lớn với trên 200 lập trình viên và khoảng 150 DN vừa và nhỏ khác hoạt động trong lĩnh vực này.

    Dự báo về sự bùng nổ áp dụng ERP trong vòng 2-3 năm nữa, VINASA cho rằng 200.000 DN hiện tại (và sẽ là 250.000 vào năm 2010) là thị trường lớn của DNPMVN có sản phẩm ERP. Nếu tới năm 2010, hệ thống ERP được áp dụng cho 35% DN lớn của nhà nước, 15% DN vừa và nhỏ (tất nhiên nếu PM nội địa có tỷ lệ sử dụng cao), thì doanh số thị trường ERP nội địa có thể đạt khoảng 50 triệu USD/năm.

    Với cả 3 mục tiêu trên, lời giải cho sự phát triển CNpPMVN giai đoạn tới xem ra đã có chút sắc hồng, nhưng CNpPMVN có thật sự khởi sắc hay không, mục tiêu đề ra có đạt được hay không vẫn cần thời gian trả lời. Khi mà kết quả ứng dụng CNTT trong nước vẫn thấp, nhiều PMVN có chất lượng tốt nhưng lợi thế cạnh tranh yếu vì tư tưởng sính ngoại của DN và PMVN vẫn chỉ sản xuất theo quy mô nhỏ... thì Việt Nam khó có thể nói đến một nền CNpPM vững mạnh.

    Thu Hiền

    ID: B0510_12