• Thứ Năm, 03/11/2005 11:00 (GMT+7)

    Hành lang pháp lý cho thương mại điện tử

    Bộ Thương Mại đã tổ chức hội thảo góp ý cho dự thảo Nghị Định về thương mại điện tử sáng 19/9/2005 tại Hà Nội. Quyền lợi của người tiêu dùng, một số vấn đề kỹ thuật, sự "va chạm", mối quan hệ với các luật, nghị định khác.. là những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm nhất.

    Bộ Thương Mại đã tổ chức hội thảo góp ý cho dự thảo Nghị Định về thương mại điện tử sáng 19/9/2005 tại Hà Nội. Quyền lợi của người tiêu dùng, một số vấn đề kỹ thuật, sự “va chạm”, mối quan hệ với các luật, nghị định khác... là những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

    Theo nhận định của Bộ Thương Maị, thương mại điện tử (TMĐT) ở Việt Nam hiện chưa phát triển là do các cơ quan chức năng chưa đưa ra được khung pháp lý về TMĐT. Cùng với Luật TM (sửa đổi) đã được thông qua vào tháng 5/2005, Luật Giao Dịch Điện Tử (dự kiến sẽ được thông qua vào cuối năm 2005), sự ra đời của Nghị Định (NĐ) về TMĐT rất cần thiết để tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp (DN) hoạt động. Theo Bộ TM, NĐ sẽ hỗ trợ tối đa hoạt động kinh doanh hợp pháp, đồng thời không tạo ra rào cản không cần thiết; bao quát những hoạt động TMĐT diễn ra trong thực tế; đề ra những quy định thực tế và khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam. Theo thứ trưởng Bộ TM Lê Danh Vĩnh: “Phát triển TMĐT không thể tách rời xu hướng phát triển thị trường và hội nhập của Việt Nam”, và NĐ này sẽ cố gắng thể hiện điều đó.

    Tuy nhiên, ý kiến tại hội thảo lại không mấy chú ý đến hoạt động của DN mà tập trung vào vấn đề quyền lợi người tiêu dùng (NTD) trong TMĐT và một số vấn đề kỹ thuật, công nghệ. TS Nguyễn Thành Phúc, phó viện trưởng Viện Chiến Lược BCVT và CNTT (Bộ BCVT), tổ trưởng tổ biên tập Luật CNTT cho rằng ứng dụng CNTT trong TM còn chưa phát triển tốt là do NTD e ngại sự không an toàn, không được bảo vệ khi tham gia mua bán trên không gian điện tử (dễ bị mất tiền). Vấn đề này trong các luật (như Luật TM, Luật GDĐT, Luật CNTT) không có điều kiện nêu kỹ, cho nên trong NĐ cần đề cập chi tiết hơn nữa để có thể bảo vệ quyền lợi NTD tốt hơn. Điều đó sẽ tác động mạnh đến tâm lý NTD và kích thích họ tham gia các hoạt động TMĐT.

    Ông Hoàng Anh Tuấn, Hội Bảo Vệ NTD góp ý: việc bảo vệ quyền lợi NTD đã được thể hiện xuyên suốt NĐ nhưng còn chưa rõ, do đó trong các mục tiêu xây dựng NĐ, nên thêm vào mục tiêu “khuyến khích sự phát triển lành mạnh, bảo vệ lợi ích của các bên, lợi ích NTD”. Từ góc độ NTD, ông Vũ Bảo Thạch, phó giám đốc công ty Misoft (Bộ Quốc Phòng) cảm thấy không được yên tâm lắm khi NĐ chưa đề cập đến vấn đề thanh toán điện tử.

    Về mặt kỹ thuật, ông Vũ Bảo Thạch cho rằng NĐ nên đề cập rộng hơn đến các hình thức giao dịch điện tử. Ví dụ, nếu chỉ quy định về website bán hàng thì hạn hẹp và phụ thuộc vào công nghệ, vì hiện nay đã xuất hiện những hình thức giao dịch khác, chẳng hạn có thể cài một phần mềm trình khách (client) vào máy và giao dịch qua đó luôn chứ không cần web. Hoặc nếu chỉ coi thông điệp dữ liệu là những thông điệp nằm trong các định dạng phổ biến thì cũng chưa ổn vì các đối tác hoàn toàn có thể thỏa thuận với nhau bằng các giải thuật mã hóa, dữ liệu nén. Trong việc xác định thông điệp dữ liệu có giá trị như bản gốc, NĐ mới chú ý tới những hợp đồng có chữ ký điện tử được gửi cho nhau, chứ chưa đề cập đến những cơ sở dữ liệu được đưa vào một bản ghi (log file), ký và gửi thẳng đến máy chủ của đối tác...

    Một điểm đáng chú ý nữa là NĐ hướng dẫn cho 2 luật (Luật TM sửa đổi, Luật Giao Dịch Điện Tử) và có liên quan đến nhiều luật - NĐ cũng trong giai đoạn soạn thảo hoặc mới được thông qua. Ngoài ra, theo ông Nguyễn Thành Phúc, hiện nay Luật Sở Hữu Trí Tuệ (SHTT) đang soạn thảo và có thể thấy rõ là không thể bao quát hết các vấn đề SHTT, nhất là trong môi trường điện tử, vì đây cũng là lĩnh vực mới. Vì thế, một số vấn đề Luật SHTT chưa đưa vào thì NĐ có thể điều chỉnh. Cũng về vấn đề này, ông Trần Quang Hùng, tổng thư ký Hiệp Hội DN Điện Tử Việt Nam góp ý: ban soạn thảo NĐ về TMĐT nên làm việc với ban soạn thảo Luật GDĐT, Luật CNTT, ban soạn thảo NĐ về chữ ký điện tử để rà soát, thấy điều gì chồng chéo, trùng lặp thì sửa hoặc bỏ.

    Mặc dù hầu hết đại biểu đánh giá dự thảo lần 3 này đã gọn gàng, chặt chẽ, chuyên nghiệp hơn, có thể trình Chính Phủ được, nhưng Thứ Trưởng Lê Danh Vĩnh cho rằng đây là một NĐ quan trọng nên Bộ TM sẽ tiếp tục lấy ý kiến nhiều lần nữa, cho đến khi Chính Phủ thông qua.

    Nguyễn Hưng

    ID: B0510_16