• Thứ Tư, 02/11/2005 10:35 (GMT+7)

    Tuần lễ “Khu công nghệ cao TP.HCM”: Khẳng định chất công nghệ cao

    Diễn ra từ 24-30/2005, tuần lễ "Khu công nghệ cao TP.HCM" khẳng định hướng đi của TP.HCM: Phát triển theo định hướng công nghệ cao (CNC). Sự kiện đã thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, nhà khoa học, Việt Kiều và giới trẻ.

    Diễn ra từ 24-30/2005, tuần lễ “Khu công nghệ cao TP.HCM” khẳng định hướng đi của TP.HCM: Phát triển theo định hướng công nghệ cao (CNC). Sự kiện đã thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, nhà khoa học, Việt kiều và giới trẻ.

    Khởi nghiệp và định hình

    Tại lễ khai mạc, Chủ Tịch UBND TP.HCM Lê Thanh Hải đã nhấn mạnh: Khu CNC (Saigon Hi-tech Park - SHTP) sẽ là công trình trọng điểm, thể hiện mong muốn khẳng định vị thế của TP.HCM và sẽ được hưởng những ưu đãi cao nhất. Đặc biệt, SHTP sẽ quan tâm kêu gọi các nhà đầu tư là những tập đoàn đa quốc gia; là đầu mối tập hợp lực lượng KHCN trong nước, Việt kiều và nước ngoài để nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp CNC...

    Từ năm 2002-2005 là giai đoạn khởi nghiệp và bước đầu định hình SHTP. SHTP đã có những hoạt động đầu tiên trong chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, SHTP chú trọng thu hút đầu tư theo mô hình:

    “Supply chain” (chuỗi các nhà cung ứng): Tập trung vào các tập đoàn CNC lớn, có uy tín, có thương hiệu. Các tập đoàn này hầu như không còn SX, họ chỉ nắm giữ công nghệ và outsource công đoạn SX cho các nhà cung ứng. Ví dụ như HP.

    Các nhà SX độc lập dạng OEM/CM/ODM: Là các tập đoàn lớn thực hiện từ thiết kế đến SX sản phẩm. Ví dụ Intel, Nidec.

    Các công ty CNC vừa và nhỏ có công nghệ độc đáo: Nếu các tập đoàn lớn có nhãn hiệu uy tín khi đầu tư vào SHTP sẽ nâng cao vị thế hình ảnh của SHTP thì các công ty CNC nhỏ này mang lại giá trị gia tăng với các công nghệ riêng độc đáo. Ví dụ: Nugen Biotech, Semiled, QSIC, Sonion.

    Dịch vụ CNC: Các dịch vụ do chính các tập đoàn CNC đầu tư như những trung tâm tài chính cho riêng một tập đoàn, call center (trung tâm hỗ trợ khách hàng từ xa), share service outsourcing (chia sẻ hợp đồng gia công). Đây là hướng đi giúp đưa các dịch vụ CNC vào Việt Nam.

    Nằm ở trung tâm của vùng kinh tế động lực phía Nam (TP.HCM, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa Vũng Tàu, Đồng Nai, Tây Ninh, Long An) cũng như ở vị trí trung tâm của 45 khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN) phía Nam; SHTP nếu phát triển đúng hướng sẽ là “đầu tàu”lớn kéo kinh tế - kỹ thuật TP.HCM theo hướng khai thác CNC và dịch vụ CNC. Tuy nhiên, SHTP còn rất nhiều trở ngại phải vượt qua.

    Giải tỏa “da beo” và thiếu cơ sở hạ tầng

    Vướng mắc lớn nhất của SHTP là công tác giải tỏa đất quá chậm. Ba năm đã trôi qua nhưng bộ mặt của khu CNC vẫn chưa hiện diện rõ, phần lớn diện tích vẫn là đất trống hoặc nhà chưa giải tỏa. Đến thời điểm hiện tại, quận 9 và SHTP mới thu hồi được 65%/tổng diện tích dự kiến của SHTP (913 ha). Tuy vậy, đất thu hồi không liền mạch, làm thành các mảng “da beo”, rất khó triển khai xây dựng hạ tầng hay nhà máy.

    Bà Lê Bích Loan, trưởng phòng Quản Lý Đầu Tư và Hợp tác Quốc Tế SHTP cho biết: Nhiều doanh nghiệp mong muốn đầu tư tại SHTP là do thích mục tiêu, chiến lược, chính sách của SHTP; đặc biệt là chính sách một cửa: tất cả thủ tục từ cấp phép, hải quan, thuế... đều chỉ cần thông qua ban quản lý (BQL) SHTP do BQL đã được các bộ ủy quyền. Tuy nhiên họ còn đắn đo, cân nhắc vì phải chờ đất, trong khi các KCN trong nước hay khu CNC ở các nước trong khu vực có thể đầu tư được ngay. Nhiều trường hợp nhà đầu tư không chờ được đã bỏ SHTP như công ty thiết kế Renasas chuyển hướng đầu tư sang KCN Tân Thuận; các tập đoàn Compal (Đài Loan) cần 50 ha xây dựng nhà máy SX máy tính xách tay, Chimei mong muốn triển khai nhà máy SX màn hình tinh thể lỏng trong tháng 6/2005... đều không được đáp ứng.

    Về hạ tầng, tất cả các mặt từ điện, nước đến hệ thống nước thải khác... đều chỉ ở bước đầu triển khai và “dự kiến hoàn thành vào 2006”.

    Lý giải công tác giải tỏa và xây dựng hạ tầng chậm, nhiều chuyên gia của SHTP đều cho rằng điểm yếu nằm ở “ngân sách chậm giải ngân”. Phần lớn tiền đền bù giải tỏa và xây dựng cơ bản của SHTP dự kiến sẽ được đầu tư bằng vốn ngân sách, trong khi quy trình thủ tục giải ngân lại vô cùng nhiêu khê (tất cả đều phải qua các bước: triển khai hồ sơ, giao nhiệm vụ, trình và duyệt dự án, kế hoạch đấu thầu, bán hồ sơ mời thầu...). Ngân sách không “thông” thì công việc khó tiến triển! Được biết, có dự án đầu tư viễn thông đã trình 1 năm mà vẫn chưa được giải quyết. Ngoài ra, việc chậm xây dựng các khu tái định cư cũng là một nguyên nhân của công tác giải tỏa tại SHTP.

    Nhưng vì sao SHTP không kêu gọi doanh nghiệp đầu tư cơ bản như các KCN, KCX khác? Bà Lê Bích Loan cho biết: “Đặc thù riêng của SHTP là chính sách giá đất đặc biệt và những ưu đãi khác để “hút” tập đoàn lớn. Thường tại các KCN, KCX, một chủ đầu tư xây dựng hạ tầng rồi cho thuê lại, nhưng khi đó giá cho thuê sẽ bị khống chế bởi chủ đầu tư (gồm chi phí đất thô+ chi phí đền bù+ lợi nhuận chủ đầu tư). Với SHTP, thực hiện như vậy sẽ làm cho giá thuê mất cạnh tranh so với các khu CNC khác trong khu vực”. Hiện nay, giá thuê đất tại SHTP rẻ nhất nhì khu vực, khoảng 0,6 USD/m2/năm (tương đương với giá của khu CNC Thượng Hải và Thái Lan); so với các KCN, KCX trong nước, SHPT đều có ưu thế hơn: KCN Biên Hòa II (Đồng Nai) 2,25 USD/m2/năm, KCX Tân Thuận (TP.HCM) 2,5 USD/m2/năm...

    Qua những thông tin trên, có thể thấy khó khăn lớn nhất của SHTP trong 3 năm qua và cần giải quyết dứt điểm chính là công tác giải tỏa và xây dựng hạ tầng. Một số đầu tư cho biết tuy SHTP có những lợi thế về giá thuê đất, chính sách ưu đãi... nhưng nếu không sớm đẩy mạnh tiến độ giải tỏa và xây dựng hạ tầng, SHTP có thể mất đi lợi thế của mình...

    Xúc tiến đi trước một bước...

    Trong số các hoạt động của SHTP, xúc tiến đầu tư đến nay tương đối hiệu quả, chẳng hạn tháng 1/2003, SHTP đã ký hợp đồng khung với tập đoàn HP. Theo đó, HP sẽ đưa các nhà cung ứng của HP dưới mô hình “ supply chain” vào đầu tư trong SHTP để SX ra sản phẩm mang nhãn hiệu HP tại Việt Nam. Tổng vốn đầu tư dự kiến của các nhà cung ứng của HP ước tính từ 345 đến 630 triệu USD.

    Tập đoàn Nidec của Nhật Bản cũng đã ký hợp đồng đầu tư tại SHTP, theo đó trong vòng 10 năm, Nidec sẽ đầu tư vào SHTP với tổng vốn 500 triệu USD. Đây là dạng đầu tư của nhà SX có công nghệ nguồn: đưa vào SHTP các công ty con để SX các sản phẩm CNC như quạt giảm nhiệt trong máy vi tính (fan motor), đầu đọc quang học (optical pick up)...

    Ngoài ra, BQL SHTP cũng đã tiếp xúc và đang trong quá trình thu hút một số dự án của các tập đoàn công nghệ nguồn và chiếm phần lớn thị trường trên thế giới như Intel (nhà SX chip hàng đầu thế giới với nhiều dòng sản phẩm và các hoạt động dịch vụ khác), Flectronic (linh kiện điện tử), Infineon (chip), Sanyo Semiconductor (chip), Hengstler... Cho đến tháng 9/2005 SHTP đã tiếp xúc với hơn 150 đối tác trong đó: 32% công ty thuộc lĩnh vực vi điện tử, CNTT và VT, 19% thuộc lĩnh vực cơ khí chính xác và tự động hoá, 6% thuộc lĩnh vực công nghệ sinh học và 0,6% thuộc lĩnh vực công nghệ Nano (Nanotech).

    Thay lời kết

    Nhìn chung, SHTP là một hướng đi đúng đắn của TP.HCM, đồng thời phù hợp nhu cầu của các nhà đầu tư CNC. Có những tín hiệu khả quan cho thấy SHTP là một dự án khả thi: Có khả năng nghiên cứu (chế tạo thành công than nano “lỏng” bằng nguyên liệu trong nước, dùng ứng dụng vào mực laser), thu hút được các nhà đầu tư... Những việc tiếp theo của SHTP sẽ chỉ là tiến nhanh hơn, vượt qua những rào cản mạnh mẽ hơn để đi đến mục tiêu.

    Huyền Sa

    ID: B0511_10