• Thứ Hai, 06/03/2006 13:54 (GMT+7)

    Nóng bỏng chuyện tên miền

    Từ khiếu nại của một khách hàng đối với Trung Tâm Internet Việt Nam (VNNIC), dư luận đặt ra hàng loạt vấn đề bức xúc về cấp phát, quản lý tài nguyên Internet, cho rằng cách quản lý hiện nay không khuyến khích sự phát triển CNTT và thương mại điện tử, gây cản trở quá trình hội nhập.

    Từ khiếu nại của một khách hàng đối với Trung Tâm Internet Việt Nam (VNNIC), dư luận đặt ra hàng loạt vấn đề bức xúc về cấp phát, quản lý tài nguyên Internet, cho rằng cách quản lý hiện nay không khuyến khích sự phát triển CNTT và thương mại điện tử, gây cản trở quá trình hội nhập.

    Vì sao VNNIC bị kiện?

    Ngày 17/1/2006, VNNIC thông báo với ông Vũ Thái Hà, giám đốc công ty Ecomnet về việc website www.000.com.vn của ông đăng tải nội dung đồi trụy. Trong cuộc họp cùng ngày giữa VNNIC với ông Hà, hai bên thỏa thuận biện pháp giải quyết (ghi trong biên bản): "Yêu cầu ông Vũ Thái Hà phải gỡ bỏ ngay các nội dung đăng tải nói trên tại website www.000.com.vn". Sau cuộc họp, trong khi ông Hà chưa thực hiện được yêu cầu trên với lý do website bị hack (được Mạng An Toàn Thông Tin VSEC khẳng định) và ông bị mất quyền kiểm soát, thì VNNIC quyết định tạm ngưng hoạt động của website này mà không thông báo cho ông. Ông Hà xin VNNIC chuyển số DNS nhưng không được. Không chấp nhận cách làm đó, ông Hà định kiện VNNIC. Trước đó, ông Hà đã khiếu nại VNNIC vì thu hồi các tên miền bank.com.vn, ebank.com.vn của ông mà không thông báo bằng văn bản; không nhận đơn xin cấp các tên miền sex.com.vn, xxx.com.vn mà không giải thích rõ ràng.

    Theo ông Hà, VNNIC có nghĩa vụ nhận đơn, sau đó cấp hay không thì trả lời bằng văn bản, thế mới đúng quy cách của một đơn vị nhà nước. Ông cho rằng từ "sex" không có gì là xấu, và ông có thể dùng những tên miền như thế để cung cấp thông tin giáo dục giới tính hoặc giải trí.

    Đối với tên miền bank.com.vn, ebank.com.vn, ông Hà cho biết: quy định là sau 30 ngày, kể từ ngày hết hạn đóng phí, chủ thể phải nộp tiền để duy trì tên miền. Do điều kiện, sáng ngày thứ 31 ông mới đến nộp tiền thì VNNIC đã thu hồi hai tên miền này và cấp cho chủ thể khác. Trong khi đó, quy định về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet ban hành kèm theo Quyết Định số 27/2005/QĐ-BBCVT của Bộ Bưu Chính Viễn Thông (gọi tắt là QĐ 27) yêu cầu VNNIC khi tạm ngừng hay thu hồi tên miền phải thông báo bằng văn bản.

    Cùng với ông Hà, ông Phạm Thành Long, giám đốc công ty Luật Gia Phạm cũng khiếu nại VNNIC và sau đó kiện VNNIC ra toà hành chính vì trung tâm này không cấp phát tên miền www.internet.com.vn cho ông mà không nói rõ lý do, sau đó lại cấp cho công ty khác. Trong khi các vụ việc chưa được giải quyết thì ông Long đăng ký thêm tên miền lon.com.vn (giải thích là để giới thiệu về lợn) và bị VNNIC từ chối với lý do đó là tên nhạy cảm, dễ gây hiểu nhầm.

    VNNIC: Chúng tôi làm theo quy định!

    Ngày 7/2, làm việc với một số tờ báo, ông Trần Minh Tân, phó giám đốc và ông Lê Nam Trung, trưởng Phòng Kinh Tế - Thống Kê của VNNIC giải thích: Trước đây, các quy định đều cấm đăng ký những tên miền dạng tên chung của các chủng loại hàng hóa, các ngành kinh tế, địa danh, tên danh nhân. Quy định mới nhất về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet (QĐ 27) ghi là "tránh" đăng ký những tên miền như vậy. Đồng thời, quy định này cho phép mở hệ thống tên miền cấp 2 (có dạng www.abc.vn) nên các tên miền cấp 3 (dạng www.abc.com.vn) trên không bị "tránh" như trước nữa. Công ty TNHH Xây Dựng và Thương Mại Việt Xây là đơn vị đầu tiên nộp đơn xin cấp tên miền Internet.com.vn sau khi có QĐ 27 nên được cấp. Ông Phạm Thành Long đăng ký từ tháng 9/2004 nên không được xét cấp. Trước ông Long đã có nhiều tổ chức, cá nhân đăng ký tên miền này nhưng đều không được cấp.

    Về các tên miền sex.com.vn, xxx.com.vn, lon.com.vn…, VNNIC cho biết: Đối với những tên miền cấm hoặc hồ sơ không hợp lệ thì có thể không tiếp nhận hồ sơ ngay từ đầu và chỉ giải thích tại chỗ. Tuy nhiên, VNNIC thừa nhận không có quy định chi tiết về các tên miền cấm hoặc một danh mục những tên miền như vậy. VNNIC không cấp các tên miền đó là dựa theo nguyên tắc đặt tên miền trong QĐ 27: "không được bao gồm các cụm từ xâm phạm đến lợi ích quốc gia hoặc không phù hợp với đạo đức xã hội, với nếp sống, văn hóa dân tộc".

    Trước câu hỏi "Tại sao đình chỉ hoạt động tên miền 000.com.vn mà không làm theo biên bản đã ký và không thông báo cho chủ thể", các ông Tân và Trung trả lời: VNNIC không thể để các tên miền của mình cung cấp nội dung không lành mạnh, cho nên việc tạm ngưng là bắt buộc. QĐ 27 quy định tài nguyên Internet "phải được quản lý, khai thác, sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả”. Chủ thể website 000.com.vn để xảy ra sự việc đăng tải nội dung khiêu dâm trong nhiều ngày là chưa làm tròn trách nhiệm trông nom, quản lý, sử dụng tên miền.

    Đối với việc thu hồi các tên miền bank.com.vn và ebank.com.vn, VNNIC giải thích: Việc trả lại tên miền cho VNNIC thường theo hai cách, một là làm văn bản trả lại, hai là cứ để cho đến hết hạn thì cơ quan quản lý sẽ tự thu hồi (hai tên miền trên rơi vào trường hợp này). Văn bản thu hồi chỉ sử dụng trong trường hợp cưỡng chế khi chủ thể sử dụng tên miền sai mục đích và trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền (như công an) yêu cầu thu hồi do có vi phạm liên quan đến an ninh, chính trị, xã hội.

    Cần đổi mới quản lý tài nguyên Internet?

    Vụ việc giữa VNNIC và các ông Vũ Thái Hà, Phạm Thành Long lôi cuốn sự chú ý của đông đảo "cư dân mạng", báo chí và doanh nghiệp. Gạt sang một bên chuyện ai đúng ai sai, chúng ta có thể thấy dư luận đã đặt ra nhiều vấn đề rất đáng suy nghĩ về việc quản lý, sử dụng tài nguyên Internet: Chỉ có Trung Quốc, Việt Nam mới có cơ quan quản lý nhà nước về tên miền, các nước khác là do các doanh nghiệp làm dịch vụ (*). Mức phí xin cấp tên miền và chuyển DNS hiện nay quá cao, thời gian làm thủ tục và chờ cấp quá lâu so với nước ngoài, gây cản trở phát triển CNTT và thương mại điện tử. Việc cấm chuyển nhượng, mua bán tên miền cũng không phù hợp với thông lệ quốc tế, không phù hợp xu thế hội nhập và có thể tạo ra một thị trường tên miền ngầm. Trong thực tế, người ta vẫn rao bán tên miền nhan nhản trên Internet và để lách quy định thì người bán có thể xin trả lại tên miền và người mua đăng ký với VNNIC ngay sau đó. Các vấn đề như "nên quản lý theo tên miền hay theo nội dung website", "có nên quy định chi tiết và lập danh mục những tên miền cấm..." cũng được đặt ra mà chưa có câu trả lời chính thức.

       

    Sau khi nhận được tin website 000.com.vn của ông Vũ Thái Hà đăng tải nội dung khiêu dâm, thanh tra Bộ VHTT, thanh tra Bộ BCVT đã quyết định kiểm tra, và ngày 16/2/2006 đã lập biên bản đối với ông Vũ Thái Hà. Công an thanh tra hai Bộ đã kết luận ông Vũ Thái Hà lợi dụng Internet và sử dụng tên miền có đuôi .vn để truyền bá thông tin trái quy định, vi phạm nghiêm trọng Nghị Định 55/2001/NĐ-CP của Chính Phủ và Thông Tư 05/2004/TT-BBCVT của Bộ BCVT. Ngày 23/2/2006, Thanh Tra Bộ VHTT đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 10 triệu đồng đối với ông Vũ Thái Hà và đình chỉ vĩnh viễn website 000.com.vn.
    Thanh tra Bộ BCVT cũng cho biết trong thời gian tới sẽ tiến hành thanh tra hoạt động quản lý, cấp phát tên miền của VNNIC vì trung tâm này để xảy ra tình trạng tên miền bị đem rao bán tràn lan trên mạng trong khi quy định hiện hành cấm chuyển nhượng, cho thuê, bán lại tài nguyên Internet.

     

    Ngoài ra, cách áp dụng QĐ 27 của VNNIC cũng có những điểm gây thắc mắc. Chẳng hạn, Điều 13, Khoản 4, QĐ 27 quy định về việc gửi thông báo như sau: "Trung Tâm Internet Việt Nam sẽ công bố việc trả lại, tạm ngừng hay thu hồi tên miền trên website http://www.vnnic.net.vn và thông báo bằng văn bản cho các tổ chức, cá nhân có liên quan". Điều đó có nghĩa là trả lại, tạm ngừng hay thu hồi tên miền thì phải công bố trên website và thông báo bằng văn bản. Thế nhưng VNNIC lại cho rằng "trong trường hợp cưỡng chế khi chủ thể sử dụng tên miền sai mục đích..." thì mới thông báo bằng văn bản. QĐ 27 không có điều khoản nào như vậy!

    Vụ việc chưa khép lại, nhưng đã có thể nhìn thấy việc quản lý, cấp phát, sử dụng tài nguyên Internet hiện nay có nhiều bất ổn, cần đổi mới để theo kịp thực tế.

    (*): Ông Trương Đình Anh, giám đốc công ty Truyền Thông FPT phát biểu trên báo Người Lao Động ngày 9/2/2006.

    Thụy Anh

    ID: B0603_7