• Thứ Năm, 16/03/2006 13:57 (GMT+7)

    TMĐT Việt Nam: Những khó khăn riêng và chung

    Trong năm 2005, nền tảng cho các hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) đã được thiết lập. Theo nhận định của Vụ TMĐT (Bộ Thương Mại), từ năm 2006, TMĐT Việt Nam sẽ bước sang giai đoạn phát triển mạnh. Tuy nhiên, báo cáo TMĐT 2005 vừa được Bộ Thương Mại công bố ngày 27/2/2006 cho thấy những nét khó khăn chung và riêng của TMĐT Việt Nam giai đoạn hiện nay so với thế giới.

    Khó khăn của người đi sau

    Đi sau các nước khoảng 10 năm về TMĐT, trong năm qua VN đã có nhiều nỗ lực trong xây dựng hành lang pháp lý, đẩy mạnh đào tạo, nâng cao nhận thức cho người dân. Các hoạt động TMĐT trong năm qua đã có nhiều khởi sắc, đặc biệt là sự phát triển của các loại hình dịch vụ trực tuyến như mua bán qua mạng, game online, dịch vụ giải trí trực tuyến... Tuy nhiên, phần lớn các dịch vụ này vẫn chủ yếu hướng đến người dùng đơn lẻ (B2C, C2C). Trong khi đó, cơ cấu phổ biến trong TMĐT trên thế giới hiện nay là giữa doanh nghiệp với nhau (B2B) và chính loại hình này mới mang lại những giá trị giao dịch lớn (ước tính chiếm 85% giá trị giao dịch TMĐT).

    Để đẩy mạnh hơn nữa các giao dịch B2B, theo ông Trần Thanh Hải, vụ phó Vụ TMĐT, một vấn đề cần khắc phục trong năm 2006 này là thực hiện chuẩn trao đổi dữ liệu điện tử (EDI). Ở đây rất cần đến vai trò của Tổng Cục Tiêu Chuẩn Đo Lường Chất Lượng trong việc thiết lập chuẩn EDI cho từng ngành. Đồng thời, cũng cần có nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhận thức về EDI.

    Đối với loại hình B2C và C2C, thanh toán điện tử vẫn chưa thực hiện được do chưa thiết lập được cổng thanh toán trực tuyến kết nối các ngân hàng với nhau và với các tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế. Nhiều doanh nghiệp cũng quan tâm tới việc xây dựng cổng thanh toán trực tuyến và cho biết khả năng kỹ thuật hiện nay đã cho phép làm được, tuy nhiên cần phải có sự cho phép của Ngân Hàng Nhà Nước trong khi Ngân Hàng Nhà Nước đang chờ nghị định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực ngân hàng (dự kiến được ban hành trong nửa đầu năm 2006).

    Tài sản ảo: bài toán chung chưa có phép giải

    Tuy nền tảng cho TMĐT chưa thực sự hoàn thiện nhưng theo đánh giá của Vụ TMĐT thì 2005 vẫn được coi là năm đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn 1 (giai đoạn định hình của TMĐT ở VN). Theo nhận định của Vụ TMĐT, năm 2006 sẽ là năm chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT ở VN. Mặc dù vậy, do sự phát triển quá nhanh của TMĐT nên không tránh khỏi những quan điểm trái ngược giữa cơ quan quản lý với nhau, giữa cơ quan quản lý với cộng đồng người sử dụng Internet và làm TMĐT. Chẳng hạn quy định hiện nay cấm kinh doanh tên miền, nhưng từ vụ khiếu nại của một khách hàng với Trung Tâm Internet Việt Nam (VNNIC) xảy ra mới đây, dư luận cho rằng chẳng có lý gì để cấm kinh doanh tên miền. Với việc mua bán tài sản ảo trong game cũng vậy. Một số quan chức của Bộ VHTT cho rằng tài sản ảo không phải là tài sản thực nên không được pháp luật công nhận. Tuy nhiên, Bộ Thương Mại lại ủng hộ việc công nhận tài sản ảo là tài sản theo quy định của Bộ Luật Dân Sự, nghĩa là trị giá tính được bằng tiền, có thể chuyển nhượng, mua bán. Việc công nhận hay không công nhận tài sản ảo sẽ quyết định đến sự phát triển của thế giới ảo.

    Theo ông Nguyễn Thanh Hưng, vụ trưởng Vụ TMĐT, khi khoa học công nghệ phát triển, khái niệm về tài sản thay đổi, do đó luật pháp cũng nên thay đổi theo để điều chỉnh các hoạt động này. Tài sản ảo ở đây bao gồm địa chỉ email, tên miền, vật ảo, số điện thoại di động... Có một thực tế là việc mua bán bất động sản trên thế giới ảo còn sôi động hơn cả thế giới thực. Ông Hưng dẫn chứng một người đã chi 50.000 bảng Anh để mua một hòn đảo trên mạng và giá trị hòn đảo này sẽ còn tăng hơn nữa. Vậy thì tài sản ảo cũng có giá trị và được định giá hẳn hoi. Tất nhiên việc này không dễ giải quyết trong một sớm một chiều nhưng cũng nên nghiên cứu để điều chỉnh kịp thời. Vấn đề này các quốc gia khác trên thế giới cũng đang gặp phải. Đơn cử, Mỹ là quốc gia nghiên cứu nhiều nhất về tài sản ảo nhưng cũng chưa có văn bản luật chính thức nào cho loại tài sản này. Chi tiết Báo Cáo TMĐT 2005 xem tại http://www.mot.gov.vn.

    Thu Nga

    ID: A0603_30