• Thứ Hai, 10/04/2006 15:19 (GMT+7)

    APICTA 2005: Vì sao Việt Nam đoạt ít giải?

    Với chỉ một cúp vàng APICTA 2005, câu hỏi lớn đặt ra là nên đánh giá sản phẩm dự thi APICTA 2005 của đoàn Việt Nam như thế nào? Đâu là lý do thực sự cản trở chúng ta đoạt thứ hạng cao hơn, như đã từng đoạt trong các kỳ APICTA trước đây.

    APICTA ra đời năm 2001, theo sáng kiến của nguyên Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamat. Hai năm đầu tiên (2001-2002), APICTA được tổ chức tại Malaysia, sau đó lần lượt tại Thai Lan (2003), Hongkong (2004). APICTA 2005 dự kiến tổ chức tại Bali (Indonesia) vào cuối năm 2005, nhưng vì các lý do an ninh nên đã được dời về Chiangmai (Thailand). APICTA 2006 sẽ được tổ chức tháng 11 năm 2006 tại Macau, Trung Quốc. Thông tin về APICTA có thể xem tại www.apicta.com.

    Giải thưởng CNTT - TT Châu Á – Thái Bình Dương (Asia Pacific ICT Award) gọi tắt là APICTA được sáng lập bởi tập đoàn Phát Triển Đa Truyền Thông Malaysia, do chính phủ Malaysia bảo trợ. APICTA lần thứ 5 vừa qua đã diễn ra tại thành phố Chiang Mai, Thailand (từ 16 đến 19/02/2006) với 11 nước tham dự và 164 sản phẩm (SP) dự thi.

    Qua 5 lần APICTA, cần nhìn nhận rằng SP dự thi của các nước ngày càng hoàn thiện, chuyên nghiệp và có mức độ cạnh tranh cao hơn. Quy chế dự thi, chấm điểm cũng chặt chẽ hơn, nhất là từ sau APICTA 2004, khi các "con rồng kinh tế" và là cường quốc CNTT trong khu vực như Hongkong, Singapore tham dự APICTA. Ngoài ra phải kể đến sự có mặt của những quốc gia sớm đầu tư phát triển và ứng dụng CNTT-TT như Malaysia, Thailand; những nền kinh tế giàu có mà chỉ số e-Index cao hơn Việt Nam như Brunei, Macao; và các đối thủ "nặng ký” như Sri Lanka, Indonesia, Pakistan...

    Việt Nam: Một Cúp vàng

    Thứ trưởng Bộ Công Nghệ Thộng Tin và Viễn Thông Thái Lan(*) trao cúp vàng APICTA cho đoàn Đại Học Sư Phạm TP Hồ Chí Minh, Việt Nam.
     

    Việt Nam dự thi với 9 SP thuộc 7 lĩnh vực: chính phủ điện tử, tài chính, ứng dụng doanh nghiệp, nghiên cứu - phát triển, giáo dục- đào tạo, khởi tạo doanh nghiệp và đề tài sinh viên. SP "Từ điển ký hiệu giao tiếp của người khiếm thính" của nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Giáo Dục đặc biệt, ĐH Sư Phạm TP. HCM đã đoạt Cúp vàng. Đây cũng là dự án đã nhận giải xuất sắc của cuộc thi Samsung Digitall Hope 2004 trước đây. SP này tuy không mang tính công nghệ cao nhưng độc đáo, uyển chuyển; cho phép thay đổi giao diện, ngôn ngữ nên có giá trị ứng dụng thực sự đối với cộng đồng. Phong cách trình bày (bằng tiếng Anh) của nhóm dự thi cũng rất tự tin, đã hoàn toàn thuyết phục được BGK.

    Các SP còn lại của Việt Nam, dù chất lượng khá tốt, đã từng đoạt các giải thưởng lớn trong nước tại một số cuộc thi tầm quốc gia như "Trí Tuệ Việt Nam", "Nhân Tài Đất Việt" đều không vượt qua được các SP cùng loại, trong cùng lĩnh vực, để đoạt thứ hạng dẫn đầu.

    Tại APICTA 2001, Việt Nam gửi 01 SP tham dự và không có giải thưởng. APICTA 2002, tham gia 03 SP, được 01 Cúp vàng (VASC Orient). APICTA 2003, có 10 SP dự thi ở 9 lĩnh vực, được 03 Cúp vàng, 02 giải Á vàng. APICTA 2004, có 4 SP tham dự và được 01 giải Á vàng. APICTA 2005 có 9 sản phẩm, được 01 Cúp vàng.

    So sánh SP của Việt Nam dự thi APICTA 2005 với các SP đoạt Cúp vàng trong cùng lĩnh vực, chúng ta thấy vẫn còn khoảng cách khá lớn. SP đoạt giải của các nước đều rất xứng đáng, vượt trội SP của Việt Nam về nhiều mặt: phù hợp xu thế sử dụng công nghệ tiên tiến hơn, thể hiện tính toàn cầu hoá và khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực, không bị giới hạn trong phạm vi từng quốc gia.

    Theo quy chế, ban giám khảo quốc tế của APICTA chỉ xem xét thông tin được trình bày trực tiếp tại cuộc thi, không đọc trước hồ sơ SP để phản biện hay bảo vệ cho các SP như cách chấm thi trong nước (theo kiểu Hội đồng thẩm định đề án nghiên cứu khoa học, chấm luận văn, luận án)! Kết quả APICTA là kết quả trình bày SP và được đa số thành viên BGK công nhận.

    Vậy sao Việt Nam đoạt ít giải?

     
    Đoàn Việt Nam tham dự Apicta 2005 tại Thái Lan

    Bên cạnh mặt khó khăn về chi phí tham dự APICTA (SP dự thi phải do người của công ty trực tiếp trình bày, trả lời câu hỏi), chúng ta còn thiếu cơ chế cạnh tranh thị trường trong phát triển và ứng dụng SP CNTT. Một quy luật hiển nhiên là SP CNTT có chất lượng phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường, mà thị trường này tại Việt Nam vẫn chưa phát triển, chưa theo kịp xu thế chung của khu vực, nhất là trong các lĩnh vực chính phủ điện tử, thương mại điện tử, tài chính, giáo dục, y tế, công nghiệp. Điểm yếu của SP Việt Nam là vẫn còn đóng kín trong một nhóm người sử dụng, chưa thể hiện khả năng cạnh tranh cao (thông qua cơ chế sàng lọc của thị trường như đấu thầu cạnh tranh), chưa sẵn sàng cho mở rộng, nâng cấp, hội nhập. Rất ít doanh nghiệp Việt Nam nhận thức được quá trình tham gia APICTA (chấp nhận hội nhập, toàn cầu hoá) phải đầu tư nhiều công sức, kể cả việc trình bày, quảng bá SP để cạnh tranh với các đối thủ.

    Kết quả APICTA 2005

    STT

    Quốc gia / nền kinh tế Cúp Vàng Á Vàng Bằng khen
    1 Hongkong 6 1  
    2 Malaysia 3 4  
    3 Thailand 1 3  
    4 Singapore 1 2  
    5 Úc 1 1  
    6 Việt Nam 1    
    7 Pakistan 1    
    8 Sri Lanka   1  
    9 Macao   1  
    10 indonesia     1
    11 Brunei     1

    Thực tế cho thấy người Việt Nam năng động, có ý tưởng sáng tạo SP CNTT không thua kém đồng nghiệp trong khu vực, nhưng khó tìm ra khách hàng và thị trường đúng nghĩa để cạnh tranh và được chấp nhận. Chúng ta làm gia công (outsourcing) phần mềm cho nước ngoài, cạnh tranh bằng bán rẻ chất xám nhưng rõ ràng đây không thể là con đường phát triển lâu dài và duy nhất của công nghiệp PM Việt Nam. Chiến lược phát triển thị trường phần mềm nội địa, vươn ra thị trường khu vực để cạnh tranh sẽ mang lại hiệu quả lâu dài cho ngành phần mềm Việt Nam, bên cạnh chiến lược gia công phần mềm như hiện nay.

    Việt Nam trong những kỳ APICTA tới cần có sự đầu tư, chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho các SP. Việc bình chọn xét duyệt SP ở mức quốc gia cũng cần phải đi theo xu hướng hội nhập quốc tế, theo các tiêu chuẩn đánh giá SP đã được chấp nhận rộng rãi trong khu vực. Nâng cao khả năng thuyết trình bằng tiếng Anh, tự giới thiệu, tự quảng bá cho SP một cách ngắn gọn, rõ ràng và khoa học, trước một hội đồng giám khảo chuyên nghiệp và kinh nghiệm cũng là những yếu tố hết sức quan trọng để đoạt giải tại APICTA.

    SP dự thi APICTA 2005 của đoàn Việt Nam
    1. "Giải pháp chuẩn hoá và làm sạch giao thức mạng trong suốt", nhóm TNT (giải 2 cuộc thi Trí Tuệ Việt Nam 2005)
    2. "Hệ thống công nghệ thông tin bác sĩ”, nhóm Trường Sơn, giải 3 cuộc thi Trí Tuệ Việt Nam 2005.
    3. "Ứng dụng xử lý ảnh thời gian thực trong bài toán tự động giám sát giao thông", nhóm Đồng Đội, giải Vườn Ươm cuộc thi Trí Tuệ Việt Nam 2005.
    4. "Từ điển ký hiệu giao tiếp của người khiếm thính", ĐH Sư Phạm TPHCM.
    5. "Hệ thống văn phòng điện tử (E-Office System)", Sở KHCN tỉnh Đồng Nai.
    6. "Giải pháp cung cấp thông tin trực tuyến tích hợp cổng thông tin mvnForum và mvnCMS", nhóm myVietnam, giải 2 cuộc thi Nhân Tài Đất Việt 2005.
    7. "IRP Solutions – Quản trị tổng thể doanh nghiệp theo mô hình ERP", công ty AZ Solutions, SP đoạt giải cuộc thi Nhân Tài Đất Việt 2005.
    8. "Giải pháp corebanking cho ngân hàng hiện đại", công ty FPT
    9. "Giải pháp quản lý cấp giấy phép", công ty FPT.

    TS. Hoàng Lê Minh
    Phó giám đốc Sở BCVT TP. HCM
    Giám khảo quốc tế cuộc thi APICTA (2003-2005)

    ID: B0604_9