• Thứ Năm, 04/05/2006 10:48 (GMT+7)

    Con đường dẫn tới chính phủ điện tử

    Cuối năm 2001, Chính Phủ đã tiến hành triển khai đề án "Tin học hóa quản lý hành chính (THHQLHC) nhà nước" (Đề Án 112). Theo ý kiến của một quan chức Hội Tin Học VN, khi đó quá trình THHQLHCNN chính là con đường dẫn tới chính phủ điện tử (CPĐT). Từ đó đến nay, Đề Án đã đi đủ chặng đường và đến lúc phải tổng kết, đánh giá lại về những thành công cũng như những bài học cần rút ra trong quá trình thực hiện.

    Tại hầu hết các công sở nhà nước, máy tính cá nhân và Internet đã trở thành điều kiện bình thường. Phải nói, đã có những kết quả đáng khích lệ về THHQLHC ở nhiều nơi, thiết lập được nề nếp ở nhiều bộ, ngành, địa phương... và nhiều giao dịch giữa các cơ quan nhà nước đã được thực hiện qua mạng. Chẳng hạn ngày 13/4/2006, UBND tỉnh Bắc Ninh đã chính thức công bố triển khai thực hiện hệ thống điều hành điện tử tại các cơ quan chính quyền trên toàn tỉnh. Bước chuyển này là cột mốc quan trọng trong quá trình đưa Bắc Ninh thành tỉnh điện tử đầu tiên trên toàn quốc, mang lại một cuộc sống hiện đại hơn, tiện nghi hơn cho nhân dân trong tỉnh (Xem thêm bài viết "Tiến tới tỉnh điện tử theo lối riêng" trang 21 cùng số này).

    Liệu tiến trình THHQLHC còn đòi hỏi những gì? Thực tế của QLHC hiện nay là mọi công dân đều được quản lý theo sổ hộ khẩu. Nhưng đến nay chỉ có vài nước trên thế giới làm như vậy. TS Nguyễn Quang A cho rằng cách làm đó vi phạm quyền tự do di trú, cư trú của công dân. Cách thức hiện đại là mỗi công dân chỉ cần có giấy tờ tuỳ thân với những thông tin cơ bản, song vẫn có thể biết đầy đủ thông tin từng cá nhân nhờ vào hệ thống dữ liệu lưu trữ trên máy tính. Với hạ tầng CNTT hiện có, chúng ta thừa sức làm được điều đó. Nên xem chi phí để xây dựng hệ thống CSDL thông tin cá nhân là khoản đầu tư đúng hướng. Còn nếu như Luật Cư Trú được xây dựng theo hướng giữ lại hộ khẩu thì rất khó thực hiện chủ trương cải cách hành chính (CCHC) và xây dựng CPĐT. Luật sư Lê Ngọc Thạch cũng cho rằng, nếu đặt vấn đề CCHC và CPĐT thì không nên duy trì lối quản lý công dân theo hộ khẩu vì tất cả thông tin đều đã nằm trong hệ thống máy tính nối mạng của ngành công an. Chúng ta đang thực hiện chủ trương CCHC và xây dựng CPĐT, vì thế, không có lý do gì để ngành công an lại đứng ngoài cuộc.

    Tuy nhiên, quá trình triển khai Đề Án 112 cho thấy còn nhiều vấn đề tồn tại. Theo ông Lê Mạnh Hà, giám đốc Sở BCVT TP.HCM thì thực trạng vẫn còn nhiều lãng phí và bất ổn. Điều này là tình trạng chung của cả nước; riêng TP.HCM đã hạn chế được phần nào sự lãng phí này. Trong điều kiện quản lý nhà nước mỗi nơi mỗi kiểu mà triển khai những phần mềm dùng chung, theo ông là không tưởng. Về ý kiến này, TS Thái Lê Thắng - tổ trưởng website của Đề Án 112 cho biết, để đánh giá cần phải có một cách nhìn nhận khách quan theo nhiều khía cạnh, đặc biệt là với cơ cấu hành chính của nước ta. Chúng ta đang thực hiện một lúc 2 việc, một bên là CCHC, một bên là THHQLHC nhà nước.

    Đến đây, có lẽ cũng cần nhắc lại rằng khi Đề Án 112 bắt đầu triển khai, Thế Giới Vi Tính - PC World VN đã cảnh báo trước về những nguy cơ khó thành công vì CNTT không thể đặt lên vai một nền hành chính yếu kém. Bài học của quá trình triển khai Chương Trình Quốc Gia về CNTT giai đoạn 1996 – 1998 dường như đã lặp lại. Một "cái chết hệ thống" đã được báo trước không phải vì máy hỏng hay mạng đứt mà là vì quy trình hành chính không tồn tại trên hệ thống đó (!).

    Tân Khoa

    ID: B0605_6