• Thứ Bảy, 20/05/2006 15:04 (GMT+7)

    Banking 2006: “Nóng” trước thềm WTO

    Ngân hàng Việt Nam (NHVN) sẽ phải đối mặt với nhiều sức ép cạnh tranh nếu Việt Nam bước qua ngưỡng cửa WTO. CNTT-TT được xem như chiếc "chìa khóa vàng" để các NH mở cánh cửa hội nhập, nhưng liệu mọi việc có đơn giản như gọi "vừng ơi mở ra" với hệ thống CNTT-TT trong NH hiện nay?

    Hiện đại nhưng thiếu tập trung

     

    Khoảng 10 năm trở lại đây, tốc độ phát triển công nghệ của các NHVN

    Ông Đào Minh Tuấn, giám đốc Trung Tâm Tin Học, Vietcombank.

    rất đáng khích lệ. Nhiều NH đã có hệ thống công nghệ hiện đại ngang với nhiều NH trong khu vực. Dấu ấn lớn có thể nhìn thấy là thành quả của dự án “Hiện đại hóa hệ thống thanh toán liên NH” giai đoạn một và đang bước vào giai đoạn 2. Nhiều NH đã không ngần ngại bỏ ra hàng triệu USD mua phần mềm nước ngoài với các công nghệ mới để tăng sức cạnh tranh. Riêng hệ thống ATM, nhiều NH như Vietcombak, Nông Nghiệp Phát Triển Nông Thôn, thậm chí đã “chịu” đầu tư tới vài trăm chiếc, trị giá tới cả chục triệu USD.

     

    Tuy nhiên, điều dễ nhận thấy là các NHVN, kể cả các NH thương mại lớn hiện nay mới quan tâm tới trang thiết bị công nghệ hiện đại, cung cấp nhiều dịch vụ mà thiếu cái nhìn tổng thể cho bài toán quản trị hệ thống.

     

    Ông  Đào Minh Tuấn, giám đốc Trung Tâm Tin Học, NH Vietcombank nhận định: “Từ trước tới nay, vấn đề đồng bộ của NH thường được hiểu là đồng bộ về: Core banking (NH lõi), mạng, bảo mật và các ứng dụng khác… Nhưng thực chất đó chỉ là đồng bộ từng phần, chưa đáp ứng nhu cầu quản trị tập trung. Bởi vì xét trên tổng thể, tuy các kiến trúc đều có, từ mạng lưới chi nhánh, mạng lưới cung cấp dịch vụ, hệ thống mạng diện rộng, mạng cục bộ,

    Oracle với kinh nghiệm nhiều năm cung cấp
    Ông Hồ Thanh Tùng, tổng giám đốc Oracle Việt Nam và Đông Dương

    dịch vụ cho khách hàng trên thế giới đã nhận thấy việc xây dựng kiến trúc tổng thể rất quan trọng đối với NHVN. NH có nền tảng tốt sẽ giảm nhiều chi phí tích hợp hệ thống. Hệ thống CNTT của NH trong tương lai là những hệ thống quản lý rủi ro, NH dữ liệu, các kênh phân phối sản phẩm, dịch vụ… Những hệ thống này đòi hỏi phải có kiến trúc CNTT tốt để có thể mở rộng các ứng dụng. Trong thời gian tới, các NHVN có xu hướng sát nhập, cổ phần hóa hoặc có thêm một số công ty thành viên... sẽ cần đến hệ thống tích hợp giải pháp hoạch định nguồn lực (ERP). Một trong những điều mà ERP có thể mang lại là các báo cáo về thị trường, kiểm soát lợi nhuận...

    Oracle đã làm việc với các NHVN và nhận thấy nhu cầu khá lớn về ứng dụng ERP, đặc biệt là các mô đun quản lý tài chính, quản lý rủi ro, quản lý lợi nhuận.

    các hệ thống core banking, bảo mật… nhưng giữa chúng thiếu một thiết kế tổng thể”.

     

    Ông Tuấn cho rằng, NH khi đã có hệ thống công nghệ tốt thì lại muốn triển khai nhiều dịch vụ, thu hút thêm nhiều khách hàng. Nhưng vấn đề là, hệ thống nếu không thống nhất từ đầu thì khi có sự cố, việc quản trị sẽ rất khó khăn và tốn thời gian, chi phí.

     

    NH hiện đại cần được quản trị tập trung. Khi CNTT-TT chi phối toàn bộ hoạt động của hệ thống NH thì CNTT-TT sẽ giữ vai trò nhà cung cấp dịch vụ cho chính NH đó. Hệ thống CNTT-TT sẽ thường xuyên phải giải đáp với khách hàng (chính là NH) là vì sao dịch vụ này không thể cung cấp? Dịch vụ dừng bao lâu? Bao lâu mới phát triển tiếp? Tình trạng hiện nay của nhiều NH là mỗi thành phần, nhân tố trong hệ thống CNTT-TT lại có một hệ thống quản trị riêng, của một nhà cung cấp riêng. Trong khi muốn quản trị tốt, người ta không thể có nhiều nhân tố phân tán như vậy.

     

    Thách thức về chất lượng dịch vụ

     

    Hiện nay hệ thống ATM của NH Vietcombank đã có thể phục vụ 24/24 với “thời gian chết” (downtime) rất thấp nhưng đó là thấp hơn so giữa các NHVN với nhau. Còn khi gia nhập WTO, nhiều

     Cơ sở hạ tầng CNTT-TT của VN khá tốt nhưng các bạn vẫn cần cải thiện một số vấn đề như: Nhiều người dân ở vùng sâu, xa vẫn chưa sử dụng được dịch vụ của NH hiện đại (như Internet banking, home banking, e- banking, telephone banking…); Tạo mối liên kết nhân lực trong và ngoài nước với nhau; Khả năng ngoại ngữ...

    Một vài NHVN hiện vẫn sử dụng những giải pháp cũ trên nền Foxpro mà NH hiện đại không còn sử dụng. Theo

    Ông Ariff Sultan, giám đốc thương mại khu vực châu Á TBD, công ty Callatey and Wouters (C&W)
    tôi, NHVN cần nâng cấp PM mà họ đang sử dụng. Thị trường thế giới hiện có rất nhiều PM ngành NH.

    Tại Banking 2006, chúng tôi giới thiệu 3 sản phẩm là Thaler, Kyudo, Teran. Thaler là một sản phẩm core – banking, có tính mở nên có thể tích hợp các PM khác vào hệ thống chính và tạo ra sự linh hoạt cho người sử dụng. Kyudo nhấn mạnh vào tính tự động hóa với các chi nhánh của NH. Teran cho phép phân tích lãi lỗ của NH, đồng thời cung cấp các báo cáo với NH nhà nước, NH mẹ. Tại VN, đối tác của C&W là công ty HPT.
    NH quốc tế vào VN, với hệ thống ATM vài trăm cái và thời gian “chết” hệ thống của họ chỉ là vài phần nghìn giây (còn NHVN là vài phần trăm) thì chất lượng dịch vụ giữa NHVN và NH nước ngoài sẽ chênh lệch rõ.

     

    Ông Tuấn cho biết: Thách thức cạnh tranh lớn nhất của NHVN khi hội nhập là chất lượng dịch vụ.”Thực ra, so với NH quốc tế, NHVN có thể cung cấp các dịch vụ tương đương như Telephonebanking, Internetbanking... Nhưng vấn đề quản trị chất lượng dịch vụ của các hệ thống không phải đơn giản. “NHVN hiện nay là chỉ lo sao cho có dịch vụ. Nhưng mấu chốt cần quan tâm lại là làm sao để duy trì và duy trì tốt thì chưa được xem xét thỏa đáng”, ông Tuấn nói.

     

    Mặt khác, phần lớn hệ thống tại NHVN hiện nay mới chỉ dừng ở mức có sự cố thì khắc phục. Trong khi, yêu cầu quan trọng đối với quản trị hệ thống là phải cảnh báo trước sự cố, khi đó NHVN cần có công cụ đánh giá, thống kê thường xuyên.

     

    Đâu là cơ hội?

     

    Tại hội thảo bàn tròn diễn ra ngày 19/5/2006 trong khuôn khổ Banking 2006 về “Cách thức chia sẻ cơ sở hạ tầng mạng giữa các NH trước thềm WTO”, ông Noritaka Akamatsu - chuyên gia tài chính, trưởng điều phối viên về tài chính và phát triển khu vực tư nhân VN của NH Thế Giới - đã đặt câu hỏi: “Vì sao thẻ ATM NH Vietcombank cho phép rút và gửi tiền ở Mỹ nhưng lại không thể giao dịch được với máy ATM của NH ANZ tại Việt Nam?”. Câu hỏi này chính là thách thức lớn với các NHVN hiện nay. Chuyện kết nối các hệ thống ATM tưởng chừng đơn giản nhưng nhiều năm qua, dù hệ thống ATM của các NHVN lên tới hơn nghìn chiếc nhưng việc chấp nhận giao dịch của nhau vẫn là vấn đề gây đau đầu.

    Dự kiến cuối năm nay, thẻ ATM của Vietcombank sẽ được thay thế bằng thẻ gắn chip.

    Ông Trần Phương Bình, tổng giám đốc NH Đông Á cho rằng: Không thể kết nối với nhau do NH lớn xem thường NH nhỏ nên đưa ra nhiều điều kiện ép buộc. Còn NH nhỏ thì tự ti không muốn hợp tác. Bản thân NH Đông Á cũng đã từng được đặt vấn đề hợp tác với 1 NH lớn nhưng cảm thấy không thể hợp tác do có nhiều điều khoản bất lợi. Còn ông Đặng Mạnh Phổ, giám đốc BankNet thì bình luận: “Ngay việc tạo các liên minh thẻ cũng mang tính tự phát và nhiều khi cạnh tranh không được hay lắm”.

    Trong khi bài toán quản lý tập trung về hạ tầng công nghệ trong mỗi NH còn đang nhức nhối thì việc đòi hỏi chia sẻ hạ tầng mạng và dịch vụ giữa các NH với nhau tại VN xem ra cũng khá nan giải. Các chuyên gia cho rằng, khó khăn công nghệ chỉ một phần, vấn đề chính là nhận thức. Ở mức vi mô, NH cần nhận thức tầm quan trọng của thiết kế tổng thể cho hệ thống NH. Ở mức vĩ mô, họ cần nhận thức lợi ích của việc chia sẻ hạ tầng nhằm tăng chất lượng dịch vụ.

     

    Như vậy, khi VN gia nhập WTO, NHVN không thể chỉ dừng ở mức thể hiện sức mạnh riêng. Bài học “một cây làm chẳng nên non” trong trường hợp này xem ra cần được từng NH cân nhắc.

     

    Hạnh Lê - Thu Nga

     

     

    ID: O0605_1