• Thứ Ba, 01/08/2006 17:06 (GMT+7)

    Kỳ vọng về đổi mới giáo dục

    Những năm gần đây, rất nhiều vấn nạn nổi lên trong ngành giáo dục như bằng giả, chứng chỉ giả, sao chép luận văn, thi tuyển... Vì thế, dư luận đang rất kỳ vọng vào quyết tâm đổi mới của tân Bộ Trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thiện Nhân, người đã có nhiều thành công trong cải cách hành chính và ứng dụng CNTT ở TP.HCM.

    Những năm gần đây, rất nhiều vấn nạn nổi lên trong ngành giáo dục (GD) như bằng giả, chứng chỉ giả, sao chép luận văn, thi tuyển... Vì thế, dư luận đang rất kỳ vọng vào quyết tâm đổi mới của tân Bộ Trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thiện Nhân, người đã có nhiều thành công trong cải cách hành chính và ứng dụng CNTT ở TP.HCM.

    Sau khi nhậm chức, tân Bộ Trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã làm việc ngay với Sở GDĐT tỉnh Hà Tây để tìm hiểu tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp tại tỉnh. Trao đổi riêng với thầy giáo Đỗ Việt Khoa - người đã dũng cảm tố cáo vấn nạn trên, ông đã cho địa chỉ e-mail riêng và đề nghị trao đổi thông tin với mình qua mạng. Đó chính là phong cách làm việc của thời đại CNTT mà chúng ta rất mong muốn ở hàng ngũ lãnh đạo. Bởi thế, đã có ý kiến đề nghị ông xem xét lại toàn diện hoạt động đào tạo ĐH và sau ĐH cùng việc xét phong giáo sư, phó giáo sư. Theo thống kê chính thức của Hội Đồng Chức Danh Giáo Sư Nhà Nước, có tới 1/3 các giáo sư và phó giáo sư không sử dụng máy tính và cũng chỉ phân nửa trong số họ sử dụng Internet. Tuy nhiên, họ lại chính là những người có rất nhiều "cơ may" nắm các vị trí lãnh đạo, quản lý GD, và như vậy chính họ có thể là sức cản quá trình ứng dụng CNTT, hợp tác liên ngành và là nguyên nhân của sự ì ạch, chậm đổi mới.

    Việc đổi mới GD và ứng dụng CNTT sẽ phải thực hiện như thế nào? Từng là giảng viên ĐH Sư Phạm TP.HCM, bà Tôn Nữ Thị Ninh - phó chủ nhiệm Ủy Ban Đối Ngoại Quốc Hội bày tỏ quan điểm là phải GD từ trẻ em cách tư duy mới theo hướng khuyến khích sự tự học và chủ động trong công việc. Khối lượng kiến thức của nhân loại ngày nay rất lớn và có rất nhiều phương tiện để truyền tải, tìm kiếm. Không nên học thuộc nữa vì có học gạo 24/24 giờ thì cũng không bao giờ tích luỹ kiến thức nhiều bằng một cái máy tính hiện đại. GS Nguyễn Lân Dũng - ĐHQG Hà Nội cho rằng nếu không có kiến thức tin học và ngoại ngữ thì đừng nên học và làm thạc sĩ, tiến sĩ vì đó là những công cụ không thể thiếu giúp tra cứu và tham khảo tư liệu. Như Phó Thủ Tướng Phạm Gia Khiêm nhìn nhận, GD ĐH Việt Nam đang đứng trước hai thách thức - hội nhập quốc tế và sự bùng nổ CNTT-TT. Vậy câu hỏi đặt ra là "CNTT ở đâu trong đổi mới GD ĐH Việt Nam?". Câu hỏi này qua gần 3 năm chưa được ai chính thức trả lời. Trong khi đó, hoạt động đào tạo kỹ sư, cử nhân CNTT lại phát triển một cách quá "nóng" với trên 100 ĐH và cao đẳng tham gia, dẫn đến một nghịch lý là sinh viên (SV) ngành CNTT thất nghiệp.

    Với nạn sao chép luận văn, khách quan nhìn nhận thì đó cũng là một mặt trái của thời đại CNTT. Khi làm tốt nghiệp, SV có quyền được tham khảo các luận văn cũ trong thư viện của nhà trường. Nếu không có được bằng cách đó thì việc họ có được các luận văn cũ bằng những con đường khác là chuyện hết sức bình thường. Cũng cần lưu ý, trong những năm gần đây nhiều ĐH đã và đang xây dựng thư viện điện tử cho mình bằng nguồn vốn viện trợ phát triển (ODA) của Ngân Hàng Thế Giới (WB) cùng các khoản tín dụng, tài trợ khác. Đương nhiên thư viện điện tử sẽ không phải là thư viện điện tử nếu như tại đó lại không có các luận văn tốt nghiệp của các SV được tích luỹ lại. Vì thế, không ít ý kiến cho rằng, việc SV gian lận trong quá trình làm luận văn không phải là tại "chợ" mà do trách nhiệm và lương tâm của cả thầy lẫn trò. TS Quách Tuấn Ngọc, giám đốc Trung Tâm Tin Học Bộ GDĐT cho biết, cá nhân ông ủng hộ việc phát triển "chợ luận văn" một cách có tổ chức và quy hoạch theo hướng điện tử hóa, công khai hóa.

    Bắt đầu từ năm học 2006 – 2007, tin học sẽ trở thành môn học chính thức ở cấp học THPT. Để thực hiện điều đó máy tính phải được trang bị đủ cho các trường cùng đội ngũ giáo viên có đủ trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm để giảng dạy. Nhưng ai có thể giảng dạy môn học này bởi các trường sư phạm còn chưa đủ sức đáp ứng...

    Tân Bộ Trưởng Nguyễn Thiện Nhân sẽ làm gì để đổi mới nền GD nói chung và đẩy mạnh ứng dụng CNTT nói riêng? Hẳn đó là những công việc không dễ. Chúng ta cần suy ngẫm về những tâm sự của ông cho quá trình thực hiện Đề Án Tin Học Hoá Quản Lý Hành Chính Nhà Nước (ĐA 112) ở TP.HCM: "Nếu chỉ phê phán những yếu kém, chưa hoàn thiện của ĐA 112 mà không thấy đóng góp trong thực tế và lý luận, nhận thức của đề án và những người tiên phong cho sự nghiệp đổi mới của TPHCM, của đất nước thì đó là cách ứng xử không biện chứng và không hợp đạo lý. Chỉ có không đổi mới, không tiên phong làm việc gì mới thì sẽ không có "khuyết điểm" trong sự nghiệp đổi mới".

    Tân Khoa tổng hợp

    ID: B0608_6