• Thứ Hai, 08/09/2008 12:53 (GMT+7)

    Giấc mơ có dễ thành hiện thực?

    Người ta kỳ vọng về những thay đổi lớn mà trong đó, bài giảng điện tử sẽ thay thế dần bảng đen phấn trắng. Nhưng có phải chỉ cần mỗi giáo viên góp một bài giảng điện tử thì toàn ngành có hàng triệu bài giảng điện tử? Đó chỉ là cách nói “đếm cua trong lỗ” hay “đếm sao trên trời”.

    Những thực tế điển hình

    Tại các hội nghị của ngành giáo dục nói chung và CNTT nói riêng, không ít báo cáo viên vẫn quen với cách thức đọc báo cáo trên giấy và khi đó, máy chiếu cùng máy tính phục vụ đành lâm vào cảnh "thất nghiệp". Chỉ riêng thực tế này cũng cho thấy ứng dụng CNTT xem ra chẳng có gì hữu ích ngay cả với một tỷ lệ không nhỏ dân làm CNTT. Tiếp đó, ngay cả với những người có sử dụng máy tính, trình chiếu slide với công cụ Power Point cũng còn nhiều vấn đề tồn tại. Điển hình có thể nói đến một hội nghị của ngành giáo dục trước thềm năm học mới 2008 – 2009 mới đây, trong phiên báo cáo của chủ nhiệm khoa CNTT của một trường đại học, bản báo cáo chiếu lên màn hình dày đặc chữ mặc dù được thực hiện bằng Power Point.

    TS Quách Tuấn Ngọc, cục trưởng cục CNTT bộ GDĐT cho rằng trong ngành giáo dục tồn tại hiện tượng gọi bài trình chiếu (thường hay dùng phần mềm Power Point) là giáo án điện tử. Đây là một sự nhầm lẫn khái niệm. Ngoài ra, mặt trái cần tránh trong các bài trình chiếu là không nên dùng nhiều hiệu ứng âm thanh loạn xạ, màu sắc lòe loẹt hay nhiều hiệu ứng chữ viết nhẩy nhót. "Tuy nhiên chúng ta phải luôn khen ngợi, động viên giáo viên vì dẫu sao họ đã rất nỗ lực, có lòng đam mê và chúng ta phải hướng dẫn cho họ biết cách khai thác hiệu quả các phần mềm tiện ích chuyên dụng để phục vụ bài giảng", ông Ngọc tâm sự.

    Năm học 2008 – 2009 là năm học của CNTT. Vậy các trường sư phạm đã và đang làm gì để chuẩn bị cho năm học đó? Câu trả lời của một doanh nghiệp chuyên làm phần mềm giáo dục là bản thân họ chưa tìm được tiếng nói chung với các trường vì dường như các khoa CNTT của khối sư phạm đang có mục tiêu đào tạo như các khoa CNTT khác (bài "Sản xuất phần mềm giáo dục không dễ" (TGVT - PCW B tháng 7/2008, trang 46). Cũng giống như các phần mềm khác, yếu tố đồ họa mang tính quyết định trong phần mềm giáo dục. Song thực tế của các khoa CNTT trong môi trường sư phạm dường như chỉ chú trọng đến lập trình. Yếu tố rất quan trọng là đồ họa để có được giao diện vẫn chưa được coi trọng tương xứng.

    Hướng mở cần làm?

    Giữa lúc các bậc thầy còn nhiều tranh cãi thì thế hệ học trò đã nhanh chóng tiếp cận cách làm blog trên mạng và sử dụng vô số công cụ được cung cấp trên môi trường Internet để xây dựng album ảnh, làm các slide trình diễn… Hiện nay, về kỹ năng sử dụng, khai thác phần mềm, có lẽ nhiều người lớn còn chưa đuổi kịp giới trẻ. Vậy chúng ta phải có cách nào để ghi nhận những gì thế hệ học trò đã tự học hoặc có thể học hỏi lẫn nhau? Tại các nước phát triển, đặc biệt là ở Đức, mô hình "lớp học xoay vòng" ở mọi cấp học đã ra đời từ năm 1997 với sự đổi chỗ giữa thầy và trò riêng với các kiến thức tin học. Cách làm này có tác dụng hết sức tích cực và qua đó, chính các bậc thầy sẽ buộc phải suy nghĩ nghiêm túc hơn về ứng dụng CNTT.

    Trở lại với thực tế Việt Nam, đó là điều không dễ thực hiện, nhất là chúng ta chưa thoát được truyền thống "nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Tuy nhiên, nếu chỉ mổ xẻ vấn đề thực hiện bài trình chiếu, trước hết với công cụ Power Point, thì để khai thác hiệu quả phần mềm này kiến thức cần có lại liên quan đến điện ảnh (cụ thể là phim hoạt hình). Không chỉ có vậy, đã có ý kiến cho rằng để sử dụng Power Point thì phải đào tạo "công nghệ thuyết trình", tức là không chỉ biết cách khai thác sử dụng phần mềm mà còn phải biết cách nói trong lúc các slide lần lượt hiện lên màn hình. Khi đó người giảng bài sẽ đứng ngay trước màn ảnh và dùng bút laser để chỉ vào những hình ảnh được chiếu lên. Chung quy đó là điều không quá khó, nhưng có lẽ để làm được thì phải cần cả một cuộc cách mạng trong hoạt động giảng dạy ở Việt Nam.

    ID: B0809_10