• Thứ Bảy, 27/09/2008 11:21 (GMT+7)

    Làm được nhiều nhưng chưa đủ…

    Ngày 25/9/2008, tại TP.HCM, hội thảo Đào Tạo và Phát Triển Nguồn Nhân Lực CNTT do sở TTTT cùng sở LĐ-TB-XH TP.HCM chủ trì đã được tổ chức thành công.

    Hội thảo được tổ chức tại Công Viên Phần Mềm Quang Trung, là nơi thu hút số đông nhân lực CNTT và là môi trường đào tạo nhân lực CNTT lớn. Hàng chục tham luận đại diện cho bên cầu là các doanh nghiệp (DN) và bên cung là các trường ĐH, CĐ, TC, các trung tâm dạy nghề CNTT đã phác hoạ bức tranh tương đối rõ nét về tình hình nhân lực phát triển CNTT ở TP.HCM. Đại diện cho cơ quan quản lý nhà nước có các ông Trần Đức Lai, thứ trưởng bộ TTTT; Lê Mạnh Hà, giám đốc sở TTTT; ông Trần Trung Dũng, phó giám đốc sở LĐ-TB-XH TP.HCM, các công chức của các sở ngành tại TP.HCM và đại biểu một số tỉnh thành.

    Doanh nghiệp đang… “tự lo”

    Ông Ngô Hùng Phương.
    Ông Ngô Hùng Phương, tổng giám đốc (TGĐ) CSC Việt Nam, đơn vị gia công PM lớn ở TP.HCM trình bày kinh nghiệm giải quyết bài toán nhân lực ở CSC. Ông Phương báo động về tỷ lệ chuyển việc tương đối cao trên thị trường nhân lực CNTT ở Việt Nam; khuyến cáo không nên “săn lùng” nhân sự cấp cao hay chuyên viên thạo việc của các công ty bạn mà nên tập trung đào tạo thêm cho các sinh viên mới ra trường (CSC có hẳn chương trình đào tạo sinh viên mới ra trường gọi là Fresher Program). Mục tiêu của đào tạo thêm là giúp sinh viên mới ra trường rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và thực tế, tạo nguồn nhân lực (NNL) chất lượng cao cho chính công ty, tăng mức độ trung thành NNL… Ông Phương nói: “Tỷ lệ chuyển việc của nhân sự trong công ty thấp cũng là yếu tố quan trọng khi thuyết phục khách hàng” .

    Ông Nguyễn Anh Tuấn.

    Ông Nguyễn Anh Tuấn, giám đốc(GĐ) CNTT của công ty Phát Hành Sách TP.HCM FAHASA nói về công tác đào tạo và phát triển NNL CNTT tại FAHASA: “Công việc kinh doanh mô hình bán lẻ với số lượng, chủng loại hàng hoá rất đa dạng đòi hỏi chúng tôi phải tin học hoá tối đa để quản lý, điều hành. Tổng nhân viên CNTT của công ty hiện là 50 người, trong đó có 5 cử nhân, 5 cao đẳng, 39 trung cấp và 1 kỹ thuật viên. Sắp tới, FAHASA sẽ tuyển 30 nhân viên CNTT. Tỷ lệ tuyển thành công ở FAHASA là “chọn 3 được 1”. Đến với FAHASA, nhóm sinh viên mới tốt nghiệp thường “dư lý thuyết, thiếu thực tiễn”; kỹ năng giao tiếp, truyền đạt không cao. Tuy nhiên, nếu tuyển dụng chúng tôi sẽ đào tạo thêm và tạo môi trường cho họ phát triển. Công ty cũng ưu tiên tuyển nhân viên CNTT từ chính công ty vì họ sẽ càng gắn bó với công ty hơn…”.

    Ông Chu Tiến Dũng.

    Ông Chu Tiến Dũng, GĐ công ty Phát Triển Công Viên Phần Mềm Quang Trung (QTSC) nói: “Không ở đâu, các DN và các trường, trung tâm đào tạo dễ dàng hợp tác phát triển NNL như ở QTSC”. Theo ông Dũng, các DN ở QTSC có thể dễ dàng đặt bên đào tạo nằm trong khuôn viên này, cung cấp cho mình NNL phù hợp. Tương tự, các trung tâm đào tạo ở QTSC hoàn toàn có thể mời chuyên gia kinh nghiệm từ các DN trong QTSC “đi vài bước chân” sang cung cấp cho học viên kiến thức thực tiễn… Ông Dũng đề nghị các bên thảo luận kỹ về vị trí, điều kiện cho sinh viên thực tập, nhất là tăng thời gian thực tập cho sinh viên lên tới 6 tháng thay vì 2 tháng “chưa kịp làm gì” như hiện nay. Ông Dũng đã đề xuất cần xếp hạng các cơ sở đào tạo NNL cho CNTT để tạo động lực.

    Ông Phí Anh Tuấn.

    Ông Phí Anh Tuấn, GĐ chi nhánh miền Nam của tập đoàn Công Nghệ CMC cho rằng sinh viên CNTT khó có thể ra trường là làm việc được ngay. Tuy nhiên, cũng không thể nói các DN muốn sử dụng họ thì phải “đào tạo lại”!

    Ông Tuấn đề nghị sử dụng thuật ngữ đào tạo bổ sung vì trong các trường ĐH, sinh viên thường được trang bị những kiến thức nền tảng, chưa có thời gian học thêm các kỹ năng và kiến thức thực hành.

    Kinh nghiệm mà CMC muốn chia sẻ trong tạo NNL CNTT cho công ty là về các trường, tổ chức các buổi giao lưu chia sẻ cho sinh viên về tầm nhìn, thực tiễn ngành và tạo cơ hội cho họ tham gia phỏng vấn vào thực tập tại CMC. Sinh viên thực tập là nguồn cung nhân lực quan trọng cho CMC nhưng snh viên phải qua được vòng phỏng vấn mới được vào CMC thực tập, ông Tuấn cho biết.

    Nhiều cơ hội...

    Ông Trương Bá Hà.

    Ông Trương Bá Hà, GĐ công ty PSC, ĐH KHTN TP.HCM giới thiệu giải pháp cổng thông tin NNL TP.HCM cho biết: “Một công ty nước ngoài đầu tư 2 tỷ USD vào khu Công Nghệ Cao (TP.HCM). Họ hỏi: 2 năm nữa, TP.HCM có bao nhiêu kỹ sư CNTT ra trường? TP.HCM không trả lời được, ĐH Quốc Gia TP.HCM cũng không nắm được số liệu đào tạo của các ĐH thành viên… Từ đó dẫn đến nhu cầu cấp bách của cổng thông tin NNL”. Ông Hà hy vọng, cổng thông tin sẽ kết nối dữ liệu đào tạo giúp người dùng biết chính xác chúng ta đang đào tạo gì, bao nhiêu người, khi nào học viên tốt nghiệp...? Cổng thông tin còn có nhiều tiện ích khác như: cho phép tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng, tìm kiếm ứng viên, đào tạo kỹ năng bổ sung…

    Ông Lê Thanh Tâm, TGĐ IDG Việt Nam trình bày góc nhìn của các công ty nước ngoài về tình hình nhân lực CNTT ở Việt Nam hiện nay. Theo đó, hiệu quả đào tạo ứng dụng được ngay còn thấp so với thế giới; kỹ năng trao đổi tiếng Việt, tiếng Anh, phân tích, viết lách, tổng hợp… của họ cũng chưa cao; kỹ năng điều hành và quản lý cần bổ sung nhiều. Theo ông Tâm, các văn phòng công ty nước ngoài tuyển chọn nhân sự rất kỹ, nhưng cơ hội của nhân sự được tuyển rất lớn, vì có mức lương thông thường gấp 5 - 6 lần so với các công ty trong nước, do họ hưởng theo mặt bằng của tập đoàn (công ty mẹ). Ông Tâm khuyến cáo sinh viên phải có chương trình, tiêu chí, sáng tạo, phát huy khả năng làm việc theo nhóm và quan trọng là phải có kỷ cương. Ông kiến nghị Nhà Nước chuyển thuế lợi nhuận thành quỹ phát triển NNL quốc gia.

    Các trường vẫn chưa thống nhất

    Ông Hoàng Kiếm, hiệu trưởng ĐH CNTT TP.HCM cho biết: “Nhu cầu đòi hỏi NNL CNTT tăng nhanh với hàng trăm chức danh, nghề nghiệp mới nhưng ĐH CNTT chỉ có 5 chuyên ngành không thể đáp ứng hết. Thêm nữa, ĐH, CĐ và dạy nghề không gặp nhau, chuẩn đào tạo không theo kịp chuẩn nghề nghiệp. Ông cho biết thêm, lao động CNTT là loại lao động mang tính chất đa quốc gia, “không biên giới” (và cảnh báo hiện tượng sinh viên ra trường ngồi nhà làm việc cho các công ty nước ngoài qua mạng Internet)… Ông Kiếm đề xuất 3 định hướng cho ngành đào tạo là: đổi mới nội dung liên tục; đổi mới phương pháp, đưa công nghệ giáo dục vào bậc ĐH; đổi mới phương thức tổ chức, quản lý thực hiện (cho sinh viên vừa làm vừa học từ năm thứ 2).

    Ông Lê Trường Tùng.

    Ông Lê Trường Tùng, hiệu trưởng ĐH FPT nói: “Dường như, Nhà Nước chưa quản lý đào tạo theo cơ chế thị trường! Trong khi, đòi hỏi từ DN lại hoàn toàn mang tính thị trường”. Đồng thời, còn có sự chưa bình đẳng giữa các trường trong nước với các cơ sở đào tạo nước ngoài. Các ĐH trong nước phải thi tuyển sinh, khống chế điểm sàn, giới hạn số thí sinh được tuyển… trong khi ĐH nước ngoài không phải theo những quy định này… Theo ông Tùng, chỉ còn thời gian rất ngắn nữa, bước sang năm 2009 là Việt Nam mở cửa cho các cơ sở đào tạo nước ngoài theo các cam kết WTO… Ông Tùng nhấn: đến tỷ lệ đào tạo “thầy/thợ”, “nền kinh tế tri thức cần NNL tốt với trên 80% có học vấn sau THPT. Định hướng đào tạo khoa học công nghệ (nghiên cứu) và kinh tế kỹ thuật (nghề nghiệp ứng dụng) của Việt Nam chưa rõ ràng…

    Ông Nguyễn Hoàng Anh, GĐ trung tâm dạy nghề Không Gian (iSpace) thuộc Nguyễn Hoàng Group nói về nhiều giải pháp cụ thể, trong đó có “chương trình chi tiết đến từng học viên”, “thợ cả dạy thợ con”… ở iSpace. Nhờ đó, mà iSpace đã đào tạo được hàng nghìn bác sĩ máy tính. Tới đây, iSpcae sẽ mở rộng mô hình ra các tỉnh.

    Ông Nguyễn Ngọc Dũng, chủ tịch HĐQT trường trung cấp nghề công nghệ Bách Khoa TP.HCM lại cho rằng, về quá trình đào tạo đáp ứng nhu cầu cho loại hình nhân lực “chỉ cần biết đúng, biết đủ, lành nghề” ở cơ sở của ông. Điều quan trọng là cung cấp cho họ điều kiện thực hành tốt, giúp họ mau thạo việc.

    Thứ trưởng bộ TTTT Trần Ðức Lai (giữa) và các ông Lê Mạnh Hà (phải), giám đốc sở TTTT TP.HCM; Trần Trung Dũng, phó giám đốc sở LÐ-TB-XH TP.HCM.

    Theo thứ trưởng bộ TTTT, Trần Đức Lai: đào tạo NNL CNTT là loại hình đào tạo theo định hướng kinh tế kỹ thuật. Các trường và trung tâm đào tạo cần phối hợp tốt với DN đảm bảo chất lượng đào tạo. Thứ trưởng yêu cầu: Sở TTTT, sở LĐ-TB-XH cần tổng hợp các kiến nghị, đề xuất của hội thảo gửi lên 3 bộ GD-ĐT, LĐ-TB-XH và TTTT để lãnh đạo bộ TTTT sẽ cùng tham gia giải quyết.

    Nguyễn Như Dũng

    ID: O0809_1