• Thứ Hai, 19/01/2009 19:30 (GMT+7)

    Kinh doanh ĐTDĐ: Vẫn lạc quan tuy chưa như mong đợi

    Thị trường ĐTDĐ Việt Nam năm 2008 có khoảng 80 triệu thuê bao danh nghĩa. Nhiều dịch vụ giá trị gia tăng cũng được được công bố trong năm. Hết năm 2008, dự báo tổng giá trị thị trường sản phẩm ĐTDĐ đạt khoảng 1 tỷ USD, vượt năm 2007, dù có nhiều yếu tố bất lợi.

    Nhà khai thác khởi động cuộc đua mới

    Theo con số tổng cộng mà chúng tôi thu thập được từ các nhà khai thác mạng điện thoại di động (ĐTDĐ), tính đến hết năm 2008, tổng số thuê bao của 4 mạng di động lớn nhất Việt Nam vào khoảng 80 triệu thuê bao, cụ thể là MobiFone, Vinaphone, S-Fone và Viettel có số lượng lần lượt là 28, 20, 6 và 26 triệu thuê bao. Tất nhiên, đây chỉ là con số của các nhà khai thác công bố chứ chưa được kiểm chứng bởi bất cứ tổ chức độc lập nào.

    Nhiều chuyên gia cho rằng, các số liệu được công bố nói trên đã bao gồm nhiều thuê bao “ảo” (thuê bao đã ngưng hoạt động, không phát sinh cước). Tuy nhiên, bài viết này không bàn về vấn đề trên.

    Tất nhiên so với khoảng hơn triệu thuê bao tính đến hết năm 2007, con số 80 triệu thuê bao danh nghĩa trong năm 2008 đã cho thấy đây là một năm thành công hơn bao giờ hết của thị trường ĐTDĐ Việt Nam. Nhưng không như năm 2007, điểm sáng rõ nhất của các nhà khai thác mạng ĐTDĐ tại Việt Nam lại không phải là chạy đua ra tăng số lượng thuê bao. Khi trên thị trường ĐTDĐ hai chữ “bão hòa” đang được nhắc đến nhiều hơn, các nhà khai thác mạng đã chuyển hướng sang việc cung cấp nhiều dịch vụ giá trị gia tăng hữu ích hơn dù cơ sở hạ tầng mạng của Việt Nam chưa cho phép hiện thực nhiều dịch vụ tiên tiến và cần đường truyền tốc độ cao. Lấy ví dụ, chỉ trong thời gian ngắn từ tháng 9/2008, các nhà khai thác đã “thi” nhau công bố nhiều dịch vụ giá trị gia tăng hơn bất kỳ thời điểm nào khác suốt trong nhiều năm qua. Người ta có thể thấy dịch vụ DataSafe của Vinaphone, dịch vụ LiveInfo của MobiFone hay gần đây nhất là dịch vụ được trông đợi từ lâu Push-email BackBerry, và S-Fone đã thử nghiệm nhóm dịch vụ Excite trên nền BREW lần đầu tiên... Trên khía cạnh dịch vụ giá trị gia tăng, các chuyên gia trong ngành dự đoán, năm 2008 thực tế chỉ là cú hích nhẹ để các nhà khai thác tăng tốc trong năm 2009 và các năm sau đó khi họ triển khai được 3G – công nghệ cho phép các nhà khai thác và đối tác triển khai nhiều dịch vụ tiên tiến hơn so với công nghệ 2,5G hiện nay tại Việt Nam. Đó là chưa kể đến việc, từ năm 2009, bộ Thông Tin - Truyền Thông dự kiến ra qui định hướng dẫn các mạng di động thực hiện theo nghị định 37/2006/NĐ-CP về hoạt động khuyến mãi, theo đó: Giá trị vật chất dùng để khuyến mãi cho một đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mãi không được vượt quá 50% giá của đơn vị hàng hoá, dịch vụ đó trước thời gian khuyến mãi. Điều này khiến cho các nhà khai thác dịch vụ khó lòng đưa ra được các chương trình khuyến mãi “hấp dẫn” như kiểu tặng 100% giá trị tài khoản như lâu nay họ vẫn làm để thu hút thuê bao.

    Năm 2008 cũng đánh dấu thêm 1 năm nữa Việt Nam vẫn chưa nằm trong danh sách các quốc gia triển khai công nghệ 3G. Theo kế hoạch, danh sách các nhà khai thác được cấp giấy phép triển khai 3G tại Việt Nam sẽ được công bố vào trước nửa đầu năm 2009. Song tính đến thời điểm này, việc bao giờ các đơn vị này thương mại hóa dịch vụ, triển khai cụ thể thế nào thì chưa được bất kỳ nhà khai thác mạng nào nhắc đến. Năm 2008, mạng di động HT Mobile, sau khi công bố chuyển qua sử dụng công nghệ GSM thay cho công nghệ CDMA cũng chưa thấy tiến hành thương mại hóa dịch vụ và có thể công việc này sẽ được tiến hành trong quí I/2009. Trong khi đó, một mạng ĐTDĐ mới mang tên Gtel cũng đã xuất hiện, nâng tổng số các nhà khai thác ĐTDĐ tại Việt Nam lên con số 7. Cuối cùng, trong năm 2008, gần như người dùng không thấy “bóng dáng” của mạng ĐTDĐ EVN Telecom. Một số nguồn tin cho rằng, EVN Telecom đang chỉ tập trung cho dịch vụ điện thoại cố định không dây.

    Kinh doanh ĐTDĐ vẫn khả quan

    Trước khi nói về thị trường ĐTDĐ Việt Nam năm 2008, chúng tôi muốn điểm qua vài nét về thị trường ĐTDĐ toàn cầu. Theo số liệu thống kê của hãng nghiên cứu thị trường Canalys, trong quí 3/2008, số lượng điện thoại thông minh (smartphone) cung cấp trên toàn cầu đạt mức trên 39 triệu chiếc, tăng 27,9% so với quí 3/2007. Nokia vẫn tiếp tục nằm ở vị trí đầu tiên của bảng xếp hạng với hơn 15 triệu chiếc, nhiều hơn gấp đôi hãng thứ 2 là Apple. Tuy nhiên, Nokia lại là nhà sản xuất duy nhất trong danh sách 5 nhãn hiệu hàng đầu được Canalys xếp hạng có tốc độ tăng trưởng âm. Gặt hái thành công là Apple và HTC, 2 nhà sản xuất có nhiều sản phẩm màn hình cảm ứng đa chạm và đa điểm. Apple có mức độ tăng trưởng “kinh ngạc” 523% (từ hơn 1,1 triệu sản phẩm được bán ra vào quí 3 năm ngoái lên đến gần 7 triệu sản phẩm vào quí 3 năm nay). HTC đạt mức tăng trưởng đến 171,4%. Trong khi đó, theo nghiên cứu của IDC, tổng số lượng ĐTDĐ toàn cầu trong quí 3/2008 đạt mức 299 triệu chiếc, tăng 3,1% so với quí 3/2007. Trong đó, Nokia chiếm 39,4% thị phần, tiếp theo sau là Samsung với 17,3% và Sony Ericsson là 8,6%. So với cùng kỳ năm 2007, Samsung đã đạt mức tăng trưởng đến 21,6%, trong khi Nokia chỉ có 5,5% và Sony Ericsson có mức tăng trưởng âm 0,8%. IDG trong thông cáo báo chí đề ngày 18/12/2008, cũng nhận định, thị trường ĐTDĐ năm 2009 sẽ giảm 2,2% so với năm 2008, lần đầu tiên số lượng ĐTDĐ bán ra sẽ giảm kể từ năm 2001.

    Trở lại thị trường Việt Nam, ở nửa đầu năm 2008, thị trường ĐTDĐ Việt Nam đã phát triển khá khả quan. Theo số liệu thống kê của bộ Công Thương trong quí 1/2008, kim ngạch nhập khẩu ĐTDĐ khoảng 273 triệu USD, bộ này cũng cho rằng với tốc độ nhập khẩu như vậy thì cả năm 2008, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng ĐTDĐ của Việt Nam có thể lên đến 1,2 – 1,3 tỷ USD. ĐTDĐ được coi là một trong những ngành hàng khiến Việt Nam nhập siêu, chính vì thể kể từ tháng 6/2008 thuế nhập khẩu ĐTDĐ đã tăng từ 5% lên 8%. Tuy nhiên, bất chấp khó khăn kinh tế diễn ra vào nửa cuối năm 2008 và việc tăng thuế nhập khẩu, việc kinh doanh ĐTDĐ Việt Nam vẫn khá lạc quan, bởi theo số liệu đáng tin cậy mà chúng tôi có được, tính đến tháng 10/2008 tổng giá trị thị trường di động Việt Nam đạt khoảng trên 800 triệu USD, và dự đoán đến hết năm, giá trị thị trường ĐTDĐ Việt Nam có thể là 1 tỷ USD, thấp hơn dự đoán của bộ Công Thương nhưng lại cao hơn con số hơn 700 triệu USD của năm 2007.

    Tuy nhiên, không thể nói là thị trường ĐTDĐ Việt Nam không bị ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính thế giới. Giới kinh doanh ĐTDĐ cho biết, ở nửa cuối năm 2008, các sản phẩm giá trên 3 triệu khó bán hơn các model giá dưới 3 triệu. Điều đó khiến cho các nhà sản xuất có nhiều sản phẩm cao cấp sẽ gặp nhiều khó khăn và dự đoán tình trạng này sẽ kéo dài sang đến năm 2009.

    Cuối cùng, năm 2008 đã qua. Lại một năm nữa ngành di động Việt Nam đã gặt hái nhiều thành công. Nhưng thực tế, lần đầu tiên sau nhiều năm, người ta đã thấy một vài yếu tố bất lợi và khó khăn của thị trường ở thời điểm cuối năm 2008 và có thể là trong suốt năm 2009.

    Nhật Bình

    ID: A0901_74