• Thứ Năm, 23/04/2009 14:55 (GMT+7)

    Tin nhắn rác trên ĐTDĐ: Liệu có thể chủ động loại trừ?

    Ngoài sự can thiệp của pháp luật, của các nhà khai thác mạng, nhiều chuyên gia cho rằng vẫn còn 1 phương án khác, hiệu quả hơn, tiện dụng hơn.

    Hệ quả của việc bán SIM ồ ạt không đăng ký thông tin người dùng, khuyến mãi tặng tiền trong tài khoản rầm rộ, cùng với mong muốn thu lợi nhanh, bằng mọi cách của nhà khai thác đầu số, khiến tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo (spam SMS) trở thành 1 vấn nạn làm đau đầu người dùng cũng như các cơ quan quản lý trong thời gian vừa qua. Ngoài sự can thiệp của pháp luật, của các nhà khai thác mạng, nhiều chuyên gia cho rằng vẫn còn 1 phương án khác, hiệu quả hơn, tiện dụng hơn.

    Nhìn từ email

    Nếu người dùng ĐTDĐ tại Việt Nam chỉ phải hứng chịu “bão” spam SMS trong thời gian gần đây thì người dùng máy tính suốt trong khoảng 10 năm có lẻ vừa qua hàng ngày nếu check mail ít nhiều đã nhận được những bức thư “không mời mà đến”. Những thư rác (spam email) này có nội dung “phong phú” và nhiều thể loại hơn rất nhiều so với những gì spam SMS đang hoành hành.

    Cũng trong nhiều năm qua, báo chí, người dùng... đã lên tiếng rất nhiều về nạn spam email, nhiều người đã phải gánh chịu hậu quả khác nhau từ những bức thư rác này, điển hình như các bức thư mời mọc nhận các khoản tiền lớn được gửi đi từ châu Phi hay Trung Đông... Theo kết quả báo cáo của công ty chuyên về bảo mật Symantec về hiện trạng thư rác tháng 10/2008, thư rác chiếm tới 78% các email được gửi đi trên toàn cầu, trong đó Việt Nam là quốc gia đứng thứ 5 về phát tán thư rác.

    Hơn thế nữa, hiện nay tại Việt Nam, bất cứ ai muốn gửi spam email đều có thể sử dụng các phần mềm cũng như dữ liệu hàng triệu địa chỉ email của người dùng trên cả nước bằng cách tìm đến các cửa hàng bán phần mềm để mua 1 đĩa CD chứa các chương trình cho phép thực hiện spam email với giá chưa đến 20.000 đồng.

    Spam email gần như đã trở thành “chuyện thường ngày ở huyện”, người dùng đang chấp nhận sống chung với chúng. Tất cả các phần mềm dùng cho email và các web email nổi tiếng đều có “hộp” chứa spam email. Nhiều chương trình lọc spam email cũng được cung cấp cho người dùng, giúp hạn chế các thư rác tìm đến hộp thư.

    Trên khía cạnh pháp luật, Việt Nam đã có các điều luật cụ thể nhằm ngăn chặn thư rác và xử lý các cá nhân tổ chức gửi thư rác. Trong đó, Nghị Định 90/2008/NĐ-CP, ban hành ngày 13/8/2009 đã có qui định rất rõ về các vấn đề liên quan đến thư rác và xử lý vi phạm. Thế nhưng trên thực tế, tại Việt Nam gần như chưa có “vụ án” nào liên quan đến thư rác, đơn thuần vì chưa có “nguyên đơn” nào kiện tụng các vấn đề có liên quan.

    Tin nhắn rác trông chờ vào ai?

    Khi thương mại di động ngày càng ăn nên làm ra trong vài năm gần đây (chủ yếu là các dịch vụ liên quan đến tin nhắn SMS trên ĐTDĐ) thì cũng là lúc các chuyên gia dự báo rằng sẽ ngày càng có nhiều tin nhắn rác, lừa đảo nhằm trục lợi từ một số nhà khai thác đầu số cũng như đơn vị cung cấp nội dung. Điều này đã được chứng minh bằng việc spam SMS “dội bom” từ nhiều số điện thoại khác nhau đến hầu hết thuê bao của tất cả các mạng ĐTDĐ tại Việt Nam ở thời điểm quí I/2009. Chúng tôi không muốn nhắc lại cách thức, nội dung các tin nhắn rác, lừa đảo trong thời gian qua mà nhiều cơ quan truyền thông trong nước đã đưa tin. Trong bài viết này, chúng tôi muốn thảo luận giải pháp để hạn chế thư rác, ngoài các biện pháp mà lâu nay dư luận vẫn mong chờ là pháp luật can thiệp và các nhà khai thác dịch vụ ĐTDĐ xử lý các đầu số hay thuê bao di động vi phạm, nhưng trên thực tế đều không đem lại hiệu quả vì nhiều lý do khác nhau.

    Câu hỏi đặt ra, tại sao hàng ngày, số lượng spam email được gửi đi rất lớn với mức độ “nguy hiểm” cao hơn so với spam SMS trong thời gian qua mà người dùng vẫn chấp nhận “sống chung” như đã nói ở trên? Một trong những lý do chính đó là thường các chương trình email đều có chức năng lọc thư rác, giúp hạn chế rất nhiều spam email, đó là chưa kể đến việc spam email chỉ xuất hiện khi người dùng kiểm tra email chứ không đến thình lình ở bất cứ thời điểm nào trong ngày như trường hợp của spam SMS. Cũng chính từ lý do này mà các chuyên gia cho rằng, ĐTDĐ đang rất cần các chương trình lọc tin nhắn rác.

    Thực tế, hiện đã có một số model ĐTDĐ cao cấp trên thị trường có tính năng lọc thư rác (lọc theo nội dung chứ không phải chặn theo số ĐTDĐ gửi đến), nhưng đáng tiếc là chưa được các nhà sản xuất phổ biến. Người dùng cho rằng, nếu họ có các phần mềm lọc tin nhắn rác thì sẽ chủ động hơn trong việc đối phó thay vì phải phụ thuộc vào nhà khai thác dịch vụ hoặc các cơ quan pháp luật.

    Nhiều chuyên gia trong ngành ĐTDĐ cho rằng, hoàn toàn có thể viết các phần mềm hạn chế spam SMS như các “máy” lọc thư rác trên các ứng dụng email lâu nay chúng ta vẫn sử dụng. Khi cài đặt ứng dụng “lọc” vào ĐTDĐ - như cài phần mềm ứng dụng hay trò chơi - các tin nhắn rác sẽ bị lọc và đẩy vào hộp chứa tin nhắn rác của ĐTDĐ. Tất nhiên lọc ở mức độ nào còn tùy thuộc vào sức mạnh của từng ứng dụng.

    Nhiều công ty, nhà phát triển đang hiện thực rất nhiều ứng dụng cho ĐTDĐ từ làm việc cho đến giải trí, nhưng vẫn chưa cho thấy tín hiệu nào thể hiện sự mặn mà với ứng dụng mà nhiều người dùng đang cần, đó là chương trình lọc tin nhắn SMS. Đứng ở góc độ người dùng cuối, các thuê bao ĐTDĐ tại Việt Nam hẳn cũng cần các phần mềm lọc tin nhắn rác trên ĐTDĐ để có thể tự “cứu” mình trước khi các cơ quan quản lý nhà nước và nhà khai thác mạng ra tay.

    Nhật Bình

    ID: A0904_83