• Thứ Sáu, 02/10/2009 11:06 (GMT+7)

    Doanh nghiệp hưởng lợi từ đào tạo và nghiên cứu

    Ngày 30/9/2009, tại TP.HCM đã có Hội thảo Thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học ngành viễn thông và Tăng cường mối quan hệ giữa các khoa (ĐH) với doanh nghiệp.

    Ban tổ chức tăng hoa cho các diễn giả tại Hội thảo.
    Hội thảo do Khoa Điện tử (ĐT) - Viễn thông (VT) (ĐH Khoa học Tư nhiên, KHTN TP.HCM) và Khoa Điện – ĐT (ĐH Bách Khoa TP.HCM) được tổ chức tại ĐH KHTN TP.HCM. Hội thảo thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học từ các trường ĐH phía Nam, các DN hoạt động trong lĩnh vực viễn thông và hơn 500 sinh viên.

    Mục tiêu của Hội thảo là tìm ra các nguyên nhân làm hạn chế công tác nghiên cứu khoa học (NCKH) chuyên ngành VT hiện nay; nắm bắt nhu cầu nguồn nhân lực và chính sách định hướng NCKH của DN; đưa ra các biện pháp nhằm thúc đẩy NCKH trong trường ĐH và DN; tạo mối liên kết và hợp tác NCKH giữa các khoa ở các trường ĐH, cũng như giữa các khoa/trường ĐH với DN; thảo luận thành lập nhóm chuyên ngành VT giữa các trường ĐH và DN nhằm tổ chức các hoạt động trao đổi học tập, đào tạo, NCKH, tuyển dụng…

    NCKH còn nhiều hạn chế

    Khai thác dịch vụ VT đang là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam. Hiện, có 8 công ty cung cấp dịch vụ thông tin di động với số lượng thuê bao lên đến con số kỷ lục, 76 triệu thuê bao. Dịch vụ VT vệ tinh cũng đang tăng nhanh kể từ khi Vệ tinh VNSAT được phóng lên quỹ đạo và đưa vào sử dụng vào năm 2007. Ngoài ra, dịch vụ truyền hình cáp, truyền hình số chất lượng cao HDTV cũng đang được quan tâm rất nhiều và dần thay thế truyền hình tương tự trước đây. Hầu hết người dân sống tại các thành phố lớn đều đăng ký sử dụng dịch vụ truyền hình số này. Doanh thu của các tập đoàn, các công ty khai thác dịch vụ VT lên đến hàng nghìn tỷ đồng và đóng góp một nguồn rất lớn vào ngân sách nhà nước.

    PGS. TS Nguyễn Hữu Phúc, Trưởng khoa Điện – ĐT (ĐH Bách Khoa) nhận xét, trái ngược với việc khai thác dịch vụ, vấn đề NCKH chuyên ngành VT tại các DN cũng như tại các trường ĐH còn rất nhiều hạn chế và cần có sự liên kết chặt chẽ hơn. Tổng số bài báo NCKH đăng trên các tạp chí quốc tế của toàn bộ các trường ĐH ở Việt Nam chưa bằng một trường ĐH ở Thái Lan. So với khu vực phía Bắc, các trường phía Nam còn đi sau một khoảng cách khá xa. Các trường ĐH phía Bắc đã tổ chức chuyên nghiệp và thành công một vài hội thảo quốc tế với quy mô lớn và đã nhận được tài trợ, thu hút sự quan tâm của nhiều tổ chức và DN, đặc biệt là của tổ chức IEEE của Mỹ.

    Trong khi đó, ở khu vực phía Nam, mặc dù nhiều đơn vị cũng đã tổ chức được một vài hội thảo quốc tế, kết quả còn khá khiêm tốn, quy mô nhỏ và chưa thu hút được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước cũng như các nhà tài trợ. Các hội thảo này nói chung khá rời rạc và chưa có sự hợp tác tốt giữa các trường với nhau.

    Ngoài các hội thảo quốc tế, các hội thảo khoa học cấp quốc gia chuyên ngành VT chưa có sự phối hợp và tham gia tích cực từ phía các trường, các khoa. Hội thảo NCKH cấp trường chưa thật sự hấp dẫn các nhà nghiên cứu.

    Cần hợp tác ba bên

    Bên cạnh sự phát triển của ngành VT, nhiều tiện ích mang lại cho các ngành nghề khác, ảnh hưởng đến toàn xã hội, đưa đất nước ta nhanh chóng hội nhập với khu vực và quốc tế. Mặt khác, ngày càng nhiều trường ĐH, CĐ có đào tạo chuyên ngành VT, trong đó, có một vài bộ phận được trang bị hiện đại, trình độ tuyển sinh đầu vào cao…

    PGS. TS Nguyễn Hũu Phương, nguyên trưởng khoa ĐT- VT (ĐH KHTN) nhận xét, đội ngũ cán bộ tham gia công tác giảng dạy và nghiên cứu trong các trường ĐH khá đông, nhiều người trong số này đã được đào tạo bài bản tại các nước tiên tiến. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, lực lượng này vẫn chưa phát huy hết khả năng và trách nhiệm trong công tác NCKH.

    TS. Nguyễn Văn Hiếu, Trưởng khoa ĐT – VT (ĐH KHTN) cho biết, hiện, đa số các DN mới chỉ tập trung vào việc khai thác ứng dụng và vận hành thiết bị, chưa đầu tư nhiều cho mảng nghiên cứu và phát triển (R&D). Nhiều thiết bị, sản phẩm, công nghệ được nhập khẩu hay chuyển giao từ nước ngoài, dẫn đến việc không làm chủ được và phải phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài. Do vậy, DN cần phải có những chính sách và kế hoạch đẩy mạnh NCKH, phát triển bộ phận R&D như các tập đoàn lớn ở nước ngoài đã và đang thực hiện.

    Hầu hết các diễn giả cho rằng, mối quan hệ giữa các trường và DN chưa thật sự gắn bó. Nhà trường chưa đáp ứng tốt nhu cầu đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực và NCKH cho DN. Ngược lại, DN chưa quan tâm và hỗ trợ đúng mức cho nhà trường trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và NCKH.

    Một bên là công nghiệp, thương mại và dịch vụ VT phát triển mạnh mẽ, và các công ty cấp học bổng nhận sinh viên đến thực tập dù rằng số lượng còn rất hạn chế. Nếu chỉ trông chờ vào nguồn kinh phí tài trợ từ phía Nhà nước thì không đủ đáp ứng nhu cầu. Do đó, cần phải có sự hợp tác: trường với DN và giữa trường này với trường kia.

    DN là người hưởng lợi

    Thông thường, sự hợp tác giữa trường và DN thường là sự hỗ trợ. Cụ thể nhất, DN cấp học bổng cho sinh viên, nhận sinh viên đến thực tập và tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp. Tức là sự hợp tác được hiểu là xin – cho: với các trường là bên xin và DN là bên cho.

    Xét về tuyển dụng, theo PGS. TS Nguyễn Hữu Phương, DN tuyển được những sinh viên tốt nghiệp có kiến thức chuyên môn tốt và kinh nghiệm nghề nghiệp ở mức độ vừa phải. DN không phát triển nếu không tuyển dụng được người phù hợp. “Điều bất hợp lý nữa là nhà trường thì tập trung đào tạo, DN sử dụng nhân lực mà không trả kinh phí gì hết cho nhà trường”.

    Về lĩnh vực nghiên cứu phát triển, phần lớn các DN đều có tổ chức NCKH nhưng chủ yếu là phục vụ cho việc vận hành và khai thác thiết bị cho hiệu quả. Nhìn xa hơn, DN phải có tổ chức R&D, phải từng bước làm chủ công nghệ, phát triển thiết bị, hệ thống và hạn chế sự tuỳ thuộc vào nước ngoài… Điển hình, tại Hàn Quốc, có nhiều trường, nhiều giáo sư đã ký kết hợp đồng NCKH có giá trị với các DN và thiếu nhân sự. Họ đã sang Việt Nam, triển khai các chương trình cấp học bổng cao học, nghiên cứu sinh và làm công việc nghiên cứu cho các vị giáo sư.

    Thực tế, một số lượng đề tài thực tiễn khá lớn, gắn liền với sản xuất, sự phát triển DN và DN có nguồn kinh phí tài chính dồi dào. “Có thể nói, không có DN nào tự tổ chức việc NCKH mà không cần đến các trường ĐH. Tóm lại, mối quan hệ hợp tác trường – DN thì chính các DN là người được lợi”, PGS. TS Nguyễn Hữu Phương nói   

    Hồng Vinh

    ID: O0910_1