• Thứ Ba, 06/10/2009 11:34 (GMT+7)

    Toạ đàm: Đưa Việt Nam thành quốc gia mạnh về CNTT

    Ngày 5/10/2009 tại TP.HCM, HCA và HIPC thuộc Hội Nhà báo TP.HCM đã có buổi toạ đàm góp ý cho đề án “Tăng tốc sớm đưa Việt Nam thành quốc gia mạnh về CNTT”.

    Tham dự toạ đàm có đông đảo các nhà nghiên cứu, quản lý về CNTT tại TP.HCM, đại diện Hội Tin học TP.HCM - HCA, các nhà báo CNTT trong Câu lạc bộ Phóng viên CNTT-VT TP.HCM thuộc Hội Nhà báo TP.HCM - HIPC, đại diện ngành TTTT. Khai mạc toạ đàm, ông Chu Tiến Dũng, Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM - HCA gợi mở: “Tại sao đề án lấy mốc đưa Việt Nam thành quốc gia trong top 70 trên thế giới (theo hệ thống xếp hạng của Liên minh Viễn thông quốc tế - ITU)? Mốc phấn đấu doanh số ngành đạt 17% - 20% GDP là căn cứ vào đâu…? Ông Dũng cho biết, hiện CNTT-VT Việt Nam chỉ đạt khoảng 4% - 5% GDP. Đề án cũng đặt mức tăng trưởng bằng 2 - 3 lần mức tăng GDP chung vào khoảng 7% - 8%. Ông Dũng nói, nhiều lĩnh vực hiện cũng đạt tăng trưởng 20% - 21%/năm, là đạt tới 3 lần mức tăng GDP chung rồi!


    Quang cảnh buổi toạ đàm.
    Ảnh trong bài của Ðại Nguyên - Hồng Vinh.

    Theo đề án, CNTT-VT Việt Nam dựa trên 4 cột trụ: (1) hạ tầng CNTT, viễn thông; (2) công nghiệp (phần mềm, phần cứng, dịch vụ…); (3) ứng dụng (đề án tập trung chủ yếu vào ứng dụng trong mảng cơ quan nhà nước; phấn đấu năm 2015 - cung cấp dịch vụ công trực tuyến đạt cấp độ 3, năm 2020 đạt cấp độ 4); (4) nguồn nhân lực. Ông Dũng nói: Trụ cột “nhân lực” quan trọng là thế mà đề án chỉ dành cho ¼ trang, chưa thấy lĩnh vực này được quan tâm thoả đáng. Đề án liệt kê hàng loạt quyết định như phê duyệt chiến lược phát triển phần mềm và nội dung số, phát triển ngành công nghiệp điện tử, phát triển nguồn nhân lực CNTT. “Mỗi cái” trị giá lên đến hàng nghìn tỷ đồng (!), nhưng tôi thấy giữa các quyết định và đề án không có sự thống nhất về số liệu!”.

    Đóng góp tâm huyết

    Ông Nguyễn Văn Phùng, Phó chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM: "Chúng ta chỉ có văn bản này (đề án) thì chỉ dựa trên đó đóng góp hoàn thiện nó. Toạ đàm là kênh thông tin quan trọng với văn bản vì tập trung người quản lý, thực hiện trực tiếp, báo chí là đối tượng sử dụng hàng ngày, các nhà nghiên cứu, chuyên gia, quản lý sẽ cùng góp ý kiến.

    Ông Phạm Văn Bảy, nguyên Chủ tịch HCA khoá 1 nói: “Đề án lớn thế này mà chúng ta không có gì khác ngoài đề án để bàn thảo. Có thể ý tôi sẽ không đầy đủ nhưng không biết ban soạn thảo xây dựng đề án này dựa trên cơ sở nào?! Việc quốc gia xếp thứ 90 hay 70 không phải là cơ sở để nói là quốc gia mạnh về CNTT. Với sản xuất CNTT hay công nghiệp điện tử, chúng ta không thể giương khẩu hiệu nội địa hoá vì xu thế toàn cầu hoá bây giờ coi trọng giá trị gia tăng và đất nước cũng không nên sản xuất tất cả từ A đến Z! Tôi hoan nghênh chủ trương đưa đất nước sớm trở thành quốc gia mạnh về CNTT. Thế giới đã và đang thay đổi rất nhanh nhờ vào CNTT, là thứ Việt Nam có thể dựa vào để đi cùng thế giới. Bây giờ là thời của sản xuất thông tin, không chỉ cho ngành CNTT mà cho tất cả các ngành nghề, lĩnh vực…”.

    Ông Đinh Thế Lịch, Trưởng đại diện phía Nam Bộ TTTT: “Đây là cuộc họp nhiều ý kiến tâm huyết. Mong những ý kiến đóng góp nhiều và đầy đủ hơn nữa giúp ban soạn thảo điều chỉnh đề án”.

    Ông Nguyễn Trọng, nguyên Chủ tịch HCA khoá 2-3 nói: “Hôm rồi, ở Khu Công nghệ cao TP.HCM, tôi có phát biểu: Những gì chúng ta nói hôm nay đã được nói đến 15 - 16 năm trước. Hôm nay, cảm giác đầu tiên, bao trùm là thấy rõ quyết tâm của lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Trước đây, chưa có ai phát biểu như Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về việc đưa đất nước trở thành quốc gia mạnh về CNTT. Đây là điểm mới. Đề án cũng định nghĩa khá rõ thế nào là quốc gia mạnh về CNTT, nêu ra những chỉ tiêu rất cao.

    Ông Chu Tiến Dũng

    Tuy nhiên, khi đọc văn bản, tôi cảm thấy chúng ta đang muốn biến Việt Nam thành thị trường CNTT lớn ở khu vực, có nói sẽ làm gì nhưng mờ nhạt, chủ yếu là tiêu thụ CNTT. ITU xếp hạng chủ yếu thông qua ứng dụng: Không nên lấy chỉ tiêu xếp hạng của ITU. Tôi cho rằng mục tiêu 17% - 20% GDP vẫn có thể đạt được (VNPT, Viettel, FPT, Truyền hình, và nếu “ôm” hết cả Fujitsu, Canon… thì doanh số hiện cầm chắc 10  - 12 tỷ USD, vài năm nữa có thể đạt 20 tỷ USD). Tiêu thụ CNTT rất quan trọng (tác dụng đến các ngành khác), nhưng nếu chỉ tiêu thụ CNTT mà không làm ra được gì thì rất đáng tiếc. Lúc đó, có tạo được 20 tỷ USD doanh thu CNTT thì VN cũng không mạnh về CNTT!

    Nguồn nhân lực CNTT là quan trọng nhất. Nhưng phải nói rất rõ về vấn đề này. Cụ thể như phát triển nguồn nhân lực CNTT trong Công viên Phần mềm Quang Trung, Khu Công nghệ cao TP.HCM, Hoà Lạc… như thế nào? Bao giờ thì đạt bao nhiêu TS, ThS, Kỹ sư, tỷ lệ nhân sự bằng cấp so với mặt bằng chung…”, ông Trọng đề nghị làm rõ.


    Ông Nguyễn Trọng

    Ông Lê Trung Việt, Tổng biên tập Tạp chí TGVT - PCW VN nói: “Có cảm giác đầu tiên là đề án quá hoàn hảo! Nó đề cập quá nhiều thứ mà tiền thì ít liệu có làm cho tốt được không? Đề án còn cho cảm giác là một bản duyệt danh sách các dự án đã có. Nhưng đưa đất nước sớm trở thành quốc gia mạnh về CNTT không phải là sẽ chi mua bao nhiêu (với CNTT)! Rất khó đóng góp vì dường như ban soạn thảo xây dựng đề án từ… chức năng nhiệm vụ của mình”!

    Ông Lê Trung Việt

    Ông Phạm Thiện Nghệ, Tổng thư ký HCA cho biết, HCA đã họp ban chấp hành và ban chủ nhiệm CLB PV CNTT-VT, có ghi nhận: “Chúng tôi đã nhận định mục tiêu năm 2015, CNTT-VT đạt 17% - 20% GDP là quá cao vì chúng tôi hiểu đó là từ việc chúng ta sẽ sản xuất được bao nhiêu chứ không phải chúng ta sẽ mua sắm hết bao nhiêu. Chúng tôi thấy dự thảo đề án không đề cập kế hoạch, giải pháp gì”. Theo ông Nghệ, cơn khát nguồn nhân lực CNTT đang lên đỉnh, cần có kế hoạch đáp ứng gấp. Chúng ta nói xây dựng CNTT thành ngành mũi nhọn nhưng (nó) nhọn ở chỗ nào? “Ông Nguyễn Trọng muốn đẩy CNpPM lên, ít nhất còn chỉ ra được một mũi nhọn”, ông Nghệ nói. “Đây sẽ là Quyết định của Thủ Tướng phê duyệt đề án nên phải nhất quán về số liệu!”.

    Với cương vị đại diện hiệp hội doanh nghiệp điện tử, ông Nghệ có thêm ý kiến: “Đề án có đề cập công nghiệp máy tính. Chúng tôi không mừng mà sợ! Sản xuất chip, mainboard bây giờ là không chuyện tưởng. Không nên làm từ A - Z nữa! Nghiên cứu mẫu mã, kết hợp tính năng vượt trội tạo nên thương hiệu mới quan trọng. Về phát triển công nghiệp điện tử, nhận định của chúng tôi khác, về thương hiệu, về nhúng…, không như trong đề án này”.

    Trao đổi thẳng thắn


    Ông Ngô Văn Vị

    Ông Ngô Văn Vị, Tổng Giám đốc VTB, đại diện doanh nghiệp phần cứng nói: “Tên đề án là mục đích nhưng nội dung đề án lại không thể hiện được. Không thấy nói tới cơ chế đánh giá, kiểm soát thực hiện đề án. Phải có kiểm tra, điều chỉnh để thực hiện mới mong thắng lợi. Có cảm giác là các tác giả đề án chưa tâm huyết với nó và ngành CNTT”.

    Ông Lê Bá Quang

    Ông Ngô Hùng Phương, Tổng giám đốc CSC, đại diện doanh nghiệp phần mềm nói: “Đúng là đề án có các chỉ tiêu mà không biết đo lường thế nào. Trong lĩnh vực phần mềm, việc lọt vào 1/20 nước hấp dẫn nhất về gia công phần mềm và nội dung số vào năm 2015 không khó vì chúng ta đã lọt vào rồi! Nhưng lọt vào 1/10 nước vào năm 2020 thì khó quá! Tuy nhiên, vấn đề là ai đánh giá những xếp hạng này? Khi nhìn sâu vào những mục tiêu nội dung với phát triển CNpPM thì chưa thấy lợi ích nào với công ty phần mềm cả, ngay cả khi nếu dự án thành công. Công nghiệp phần mềm không được nói đến một cách chi tiết. Tôi cho rằng đề án nên nhắm mạnh vào công nghiệp phần mềm (CNpPM) và dịch vụ. Mô hình có thể học hỏi là Ấn Độ. Để phát triển dịch vụ CNTT như Ấn Độ, không chỉ dựa vào gia công mà thị trường nội địa phải được khai thông chứ đề án hiện chỉ tập trung nói về phát triển thị trường nội địa nhờ ứng dụng của cơ quan chính phủ”.


    Ông Phạm Văn Bảy

    Ông Trần Vũ Bình, Trưởng khoa CNTT ĐH Hoa Sen: “Xã hội sẵn sàng với CNTT là xã hội có những con người tận dụng được cơ hội do CNTT mang lại. Đề án hiện tập trung quá nhiều vào hạ tầng mà thiếu chính sách khuyến khích cá nhân sử dụng CNTT vào công việc. Chính phủ Úc khấu trừ thuế cho DN đầu tư CNTT; học sinh Úc mua máy tính được khấu trừ thuế thu nhập cá nhân… CNTT ngày càng đi sâu vào các ngành nghề khác nhau. Kiếm một kỹ sư điều khiển dàn máy tự động cực kỳ khó. Tại sao ta không chú trọng đào tạo ứng dụng CNTT trong các ngành khác?”.

    Ông Ngô Hùng Phương

    Bà Đồng Thị Bích Thuỷ, ĐH KHTN TP.HCM: “Rất ngạc nhiên không thấy đề án đề cập tầm nhìn, mà “bập” ngay vào mục tiêu, đề cập ngay vào các chỉ tiêu viễn thông… Không ổn tý nào với một đề án có tựa đề như thế. Về nguồn nhân lực, đề án đề cập quá sơ sài. Việc cập nhật giáo trình, quy trình đào tạo phụ thuộc rất nhiều vào sự tăng trưởng của nền kinh tế, tuỳ thuộc vào sự phát triển của các ngành sử dụng nhân lực. Chúng tôi không có số liệu kế hoạch phát triển của các ngành để lên kế hoạch đào tạo. Chúng tôi đã phải cùng các công ty suy nghĩ tìm kế hoạch đào tạo (đã hơn 10 năm làm như thế rồi). Đề án không đưa ra cơ sở nào cho đào tạo nhân lực. Hiện, khối cơ quan chính phủ có thể có yêu cầu chung chung với nguồn nhân lực CNTT nhưng với doanh nghiệp, cần nhiều loại trình độ khác nhau”.


    Ông Phạm Thiện Nghệ

    Ông Lê Bá Quang, Giám đốc Công ty Khả Thi (về phần mềm ở TP.HCM) nói: “Tôi rất quan tâm đến tính khả thi của đề án. Đề án đề cập những nguồn ngân sách hàng nghìn tỷ đồng. Nếu không khả thi thì tiêu hết tiền vẫn không đạt mục tiêu. CNpPM và dịch vụ chỉ được nói đến rất ít. Đề án tập trung nói về ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước nhưng đây là lĩnh vực rất khó, mà cũng không có kế hoạch nữa… Chúng ta có nhiều việc khác dễ làm hơn mà cho cùng một hiệu quả. Đề án chỉ định một số doanh nghiệp lớn, coi như là giải pháp rồi nhưng có đúng đó là giải pháp tốt nhất không? Thị trường là phải làm sao cho các “ông nhỏ” cũng tham gia được chứ không chỉ dành chỗ cho các “ông lớn”. Vai trò của hiệp hội, cơ chế về tư vấn, phản biện… không thấy nói trong đề án. Đề án không nói gì đến hiệu quả kinh tế cả…”.

    Ông Trần Văn Hoàng

    Ông Trần Văn Hoàng, Giám đốc Công ty Cổ phần Sao Thăng: “Là doanh nghiệp phần mềm, chúng tôi cũng muốn đưa công nghệ về phục vụ đất nước. Tuy nhiên, tôi thấy đề án chưa nêu rõ chính sách cho doanh nghiệp phục vụ những công việc này cũng như không thấy điểm hỗ trợ doanh nghiệp nào. Vấn đề khảo sát, tôi cho rằng đề án không thực tế. Việc tổ chức thực hiện phải chi tiết hơn thì doanh nghiệp mới tiếp cận được. Việc chia giai đoạn khá dài như trong đề án không hợp với tốc độ thay đổi, phát triển công nghệ trên thế giới. Phải có kiểm tra thường xuyên”.

    Sẽ có đề xuất…


    Ông Trần Vũ Bình

    Ông Chu Tiến Dũng cho biết, HCA sẽ họp ban chấp hành và có những đề xuất đóng góp cụ thể, chi tiết cho đề án với mong muốn là để đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ban hành. Ngay tại toạ đàm, ông Nguyễn Trọng gợi ý những đề xuất đơn giản như: “Đề án không nên bao gồm truyền hình. Cần có định nghĩa chuẩn hơn về quốc gia mạnh về CNTT. Ví dụ là quốc gia ứng dụng CNTT có hiệu quả cao và tham gia vào nền sản xuất CNTT thế giới với khối lượng đáng kể. Thành quả ngành viễn thông những năm qua là rất ấn tượng, không cần phải đặt nặng phát triển lĩnh vực này mà nên chú trọng vào những cái chúng ta còn yếu. Phải nhấn mạnh ứng dụng vào doanh nghiệp. Phải có chính sách thoả đáng với ứng dụng vào doanh nghiệp. Phải phát triển những nội dung số cho xã hội học tập, bằng tiếng Việt…”.

    Xem nội dung "Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Phê duyệt Đề án tăng tốc sớm đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về Công nghệ thông tin" tại đây.

    Nguyễn Như Dũng

    ID: O0910_1