• Thứ Ba, 13/10/2009 15:31 (GMT+7)

    Sơ kết chương trình 168: Phòng và chống xâm phạm sở hữu trí tuệ

    Ngày 12/10/2009, tại TP.HCM đã diễn ra hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện chương trình hành động về hợp tác phòng và chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

    Tham dự hội nghị có đại diện các sở Khoa học và Công nghệ, Quản lý thị trường, Hải quan, Công an…các tỉnh, thành phía Nam.

    Phối hợp chưa đồng bộ

    Ông Nguyễn Quân.

    Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cho biết, từ thực tế xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) diễn ra ngày càng nhiều, tinh vi và phức tạp, cần có biện pháp ngăn giảm, ngày 19/1/2006, các bộ gồm: Khoa học và Công nghệ, Văn hoá Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch), Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính, Công an, Bưu chính Viễn thông (nay là Bộ Thông tin và Truyền thông) đã ký kết chương trình hành động 168/CTHĐ/VHTT-KHCN-NN&PTNN-TC-TM-CA về hợp tác phòng và chống xâm phạm quyền SHTT giai đoạn 2006 - 2010. 

    Đánh giá chung về sự hợp tác trong chương trình này, ông Quân nói: "Nhìn chung chương trình đã có tác động lớn đến tuyên truyền, thanh tra xử lý vi phạm, hoạt động trao đổi cung cấp thông tin, hỗ trợ các tổ chức quản lý về quyền SHTT đã có sự chuyển biến tích cực. Chương trình cũng đã góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quả công tác thực thi quyền SHTT, việc phòng và chống xâm phạm quyền SHTT, thể hiện nỗ lực của Việt Nam trong giải quyết các vấn đề về SHTT".

    Tuy nhiên,  theo ông Quân, sự phối hợp giữa các bộ tham gia chương trình và các địa phương còn chưa đồng bộ. Một số bộ chưa thật sự quan tâm triển khai nội dung của chương trình 168. Công tác trao đổi thông tin giữa các bộ, địa phương còn chưa thật sự đáp ứng được các yêu cầu của công tác quản lý chung. “Chương trình mới có tác động đến mảng xác lập quyền. Về thực thi quyền còn rất nhiều việc phải làm trong thời gian tới...”, ông Quân nói. 

    Ông Lê Minh Thảo, đại diện sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Nam cũng cho rằng, dưới địa phương chưa phối hợp, hợp tác chặt chẽ được với các ngành như: Hải quan, Văn hoá – Thể thao và Du lịch, Thông tin và Truyền thông, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong việc thanh kiểm tra. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ quản lý, thực thi quyền SHTT chưa đáp ứng được yêu cầu của chương trình, ít được tham gia đào tạo về chuyên môn…

    Khó xử lý

    Ông Trần Minh Dũng.
    Ông Trần Minh Dũng, Chánh Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ nói, công tác thanh tra, kiểm tra xử lý xâm phạm quyền SHTT còn hạn chế, chưa thực sự đáp ứng yêu cầu hiện nay. Các vụ việc xâm phạm ngày càng tinh vi và phức tạp trong các lĩnh vực xâm phạm quyền tác giả, chương trình phần mềm máy tính và các vi phạm đối với quyền sở hữu công nghiệp (sản xuất, kinh doanh, buôn bán các sản phẩm), hàng hoá giả mạo, gắn các yếu tố xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp hoặc cạnh tranh không lành mạnh về SHTT. Riêng đối với lĩnh vực CNTT, hiện do chưa có quy chế xử phạt nên công tác xử lý đối với lĩnh vực này khó khăn mà các vụ việc vi phạm rất nhiều…

    Bà Trần Thị Bích Hồng, Phó Trưởng Phòng Quản lý SHTT, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Dương đã nêu những khó khăn thực tế khi xử lý các vụ việc như: giải quyết các vụ việc có yếu tố nước ngoài, đã có tranh chấp nhiều năm ở các nước khác rồi mới diễn ra tại Việt Nam. Cơ quan chức năng có trách nhiệm giải quyết bị nhiễu thông tin do các luật sư đại diện có hành vi lách luật. Chẳng hạn, khách hàng của họ vi phạm quyền SHTT của người khác được bảo hộ, họ cố tình kéo dài quyết định của cơ quan chức năng để áp dụng thời hiệu xử phạt, sau đó lại đề nghị công an hình sự giám định lại. Trong khi, vụ việc không có tính hình sự...

    Một khó khăn khác là bên vi phạm liên tục đưa ra các lý do để trì hoãn kéo dài thời gian xử lý hành vi vi phạm như: phản đối ý kiến thẩm định của Cục SHTT; chứng cứ đưa ra gây hoang mang cho cơ quan thực thi…

    Về nhân lực cho lĩnh vực SHTT, theo bà Hồng, cán bộ các cơ quan thực thi đa phần chỉ làm công tác kiêm nhiệm nên còn lúng túng trong giải quyết khiếu nại, chủ yếu dựa vào ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn. Nhân lực mỏng, chưa đào tạo kiến thức, pháp luật chuyên về SHTT, chưa có kinh nghiệm trong việc tố tụng tại toà. Văn bản pháp luật còn chồng chéo giữa việc xác định mức phạt theo định giá tài sản vi phạm với mức phạt quy định tại Nghị định xử lý vi phạm hành chính…

    Tăng mức xử phạt lên 500 triệu đồng

    Bà Trần Thị Bích Hồng.
    Ông Trần Việt Hùng, Cục trưởng Cục SHTT, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ kiến nghị tăng mức xử phạt vi phạm về SHTT lên 500 triệu đồng.

    Ông Dũng cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã từng tiếp nhận các vụ khiếu nại về SHTT. Khi tính giá trị hàng hoá vi phạm và mức xử phạt lên đến gần 500 triệu đồng. Mức xử phạt này đối với đa số doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam là cao nhưng như vậy mới có tính răn đe! Trước khi ra quyết định xử phạt doanh nghiệp vi phạm, Bộ sẽ tư vấn để 2 bên (đơn vị khiếu nại và đơn vị bị khiếu nại) tự thương lượng với nhau. Thực tế đã có những vụ việc sau khi thương lượng bên khiếu nại đến rút đơn về.

    Để chương trình 168 tiếp tục đi vào cuộc sống, có tác động mạnh đến người dân và doanh nghiệp các địa phương kiến nghị.

    Đại diện sở Khoa học và Công nghệ An Giang kiến nghị, công tác tuyên truyền về lĩnh vực SHTT cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp cần được tăng cường. Thường xuyên tổ chức hội thảo, lớp bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ về chống hàng giả, xâm phạm SHTT cho lực lượng kiểm tra. Đặc biệt, chú ý vào kỹ năng phân biệt hàng giả - hàng thật, hàng kém chất lượng…Cần nâng cao chất lượng công tác phối hợp, lồng ghép các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, phát triển tài sản trí tuệ của các ngành và cấp.

    Bà Hồng kiến nghị, cần tập huấn cho cán bộ thực thi SHTT kiến thức để tự tin khi đứng trước toà. Hoặc mở những phiên toà giả định để cán bộ thực thi làm quen. Bà Hồng nói, khi tiếp nhận các vụ việc, trong quá trình xử lý mặc dù đã có đầy đủ chứng cứ nhưng khi đối chất trước toà, cán bộ thực thi SHTT vẫn bị lúng túng…

    Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, kết quả công tác thực thi quyền SHTT trong 3 năm (2006 - 2008), các lực lượng thanh tra, kiểm tra ở các bộ, địa phương đã xử lý gần 20 nghìn vụ vi phạm, với tổng số tiền xử phạt trên 16 tỷ đồng. Các cơ quan cũng đã tịch thu xử lý nhiều phượng tiên, tang vật vi phạm hành chính khác (Quản lý thị trường chưa thống kê năm 2007 và 2008).

    Quỳnh Anh

    ID: O0910_1