• Thứ Tư, 11/11/2009 15:03 (GMT+7)

    3G: ít người hiểu rõ và sâu

    Ngày 10/11/2009, tại TP.HCM, CLB Phóng Viên CNTT-VT TP.HCM đã tổ chức buổi toạ đàm “3G - Ứng dụng tại Việt Nam”. Đại diện một số nhà cung cấp chính đã có mặt.

    Tham dự toạ đàm có các ông Đinh Thế Lịch, Trưởng Cơ quan đại diện Bộ TTTT phía Nam; Nguyễn Văn Thư, Giám đốc Trung tâm Quản lý Tần số Khu vực 2; Nguyễn Thiện Bàng, Phó Giám đốc kỹ thuật Trung tâm Thông tin di động Khu vực 2 (Vinaphone); Bùi Quang Huy, Giám đốc Viettel Media; Huỳnh Minh Tuấn, Trưởng ngành hàng Dịch vụ cộng thêm của Viễn Thông A; Nguyễn Hà Đức Minh, GĐ Tiếp thị Nokia Đông Dương; Hoàng Ngọc Diệp, chuyên gia hàng đầu về 3G… cùng đông đảo nhà báo CNTT trên địa bàn.

    Nhà báo Nguyễn Tiến Linh, Chủ nhiệm CLB Phóng Viên CNTT TP.HCM truyền đạt lại những phát biểu của Bộ trưởng Bộ TTTT Lê Doãn Hợp: "Bộ trưởng đã nói, việc phát triển thành công dịch vụ 3G sẽ có ý nghĩa quyết định việc đưa thông tin tới các vùng sâu vùng xa của đất nước. 3G hiện là giải pháp duy nhất, cho phép phổ cập dịch vụ không dây đến các vùng không thể kéo cáp, góp phần nhanh chóng đưa Việt Nam thành quốc gia mạnh về CNTT. Các doanh nghiệp trúng tuyển 3G phải thực hiện đầy đủ các cam kết đã quy định. Song, hiện tại, 3G còn là vấn đề ít người hiểu rõ và sâu!".

    Ông Đinh Thế Lịch phát biểu: “3G là vấn đề thời sự, là hoạt động sôi nổi của các doanh nghiệp (trúng tuyển 3G) hiện nay. Việc cấp phép 3G sẽ là 1 trong 10 sự kiện thông tin truyền thông của năm 2009. 3G mang lại nhiều tiện ích mà 2G không có...".

    Hạ tầng 3G cần có nhạc trưởng

    Ông Nguyễn Vãn Thư.

    Nói về cơ sở hạ tầng 3G hiện nay, ông Nguyễn Văn Thư cho biết, Trung tâm Quản lý Tần số Khu vực 2 đang lập phương án kiểm tra vùng phủ sóng của các đơn vị, kiểm tra can nhiễu…

    Ông Thư nói: Tổ chức Viễn thông Quốc tế ITU cho rằng 3G có 2 nội dung chính là đa dịch vụ và tốc độ băng thông. Về tần số cấp cho các nhà mạng nhìn chung ổn. Về nhiễu, chỉ có 1 số tuyến viba đáng quan tâm nhưng có thể khắc phục được. “Khả năng các nhà khai thác chồng lấn gây nhiều hầu như không có, vì thiết bị đều chuẩn cả do mua của nước ngoài”, ông Thư khẳng định.

    Về đường trục, theo ông Thư: đường trục quốc gia có 3 phương thức phổ biến để kết nối là cáp quang, vệ tinh và viba. Hầu hết các nước ngoài  không dùng viba nữa (viba phù hợp với các công nghệ 2G, 1G). Đường trục quốc gia sẽ dựa chủ yếu vào cáp quang. Phương án sử dụng kết nối vệ tinh chủ yếu để dự phòng vì dung lượng giới hạn. Cáp Quang cũng là yếu tố 4 nhà mạng thi đậu phải có.

    Về truyền dẫn (từ BTS về các trung tâm điều khiển), hiện các nhà mạng sử dụng cáp quang, viba, cáp đồng. Với cáp đồng, tốc độ băng thông chỉ “lên” được 2Mbps, không phù hợp 3G. Cho nên, các nhà mạng chỉ dùng viba và cáp quang. Viễn thông Điện lực (EVN Telecom) có ưu thế đường dây điện lực - ngay từ khi lắp các đường cáp điện cao thế đã kéo cáp quang. Viba là mạng truyền dẫn rất quan trọng cho 2G và 3G. Tuy nhiên, Viba cũng là “gót chân Ashin” của 3G.

    Về CNTT, ông Thư nói đây là thành phần không thể thiếu của 3G. “Lên đến 2G, các nhà mạng đã cần CNTT (để tính cước và quản lý thuê bao…). Đến 3G, đòi hỏi tính toán, kiểm soát đa dạng và lớn hơn nhiều lần nên ứng dụng CNTT mang tính chiến lược”.

    Ông Thư giải thích thêm, vì sao phải có thi tuyển lấy giấy phép cung cấp dịch vụ 3G và thế mạnh cũng như khó khăn của từng nhà mạng đã trúng tuyển? “Về cơ sở hạ tầng - cái khó để làm 3G, không ai dám làm mạng mới hoàn toàn mà phải phối hợp với mạng 2G có sẵn. Trong cái nhân (Core) của mạng, mỗi nhà mạng có cái khó riêng nên vừa phải tận dụng 2G vừa phải làm mới. Hơn nữa, vấn đề ứng dụng CNTT cũng rất quan trọng. Hệ thống viễn thông của Việt Nam hiện chưa có nhạc trưởng chung cũng là cái khó cho việc đảm bảo chất lượng dịch vụ 3G nhưng đánh giá chung là chúng ta không có những rào cản lớn đến mức không thể vượt qua và khó khăn nếu có thể từng bước khắc phục được nên chắc chắn thành công với dịch vụ 3G!”.

    Cuộc đấu tranh với "Nhiễu" 

    Ông Nguyễn Thiện Bàng.
    Vinaphone là nhà mạng 3G đầu tiên cung cấp dịch vụ ra thị trường. Thời gian đầu, 3G của Vinaphone có 6 dịch vụ chính. Ông Nguyễn Thiện Bàng, cho biết, tại phía Nam, hiện 3G đã có ở TP.HCM và 4 tỉnh thành (Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu và Cần Thơ). Khoảng tháng 12/2009, nhiều khả năng, 3G của Vinaphone sẽ được cung cấp trên toàn bộ 64 tỉnh thành theo cam kết của VNPT khi đại diện Vinaphone dự thi cấp phép 3G.

    Với mạng của Vinaphone, ngay sau khi có giấy phép, đơn vị đã tiến hành các thủ tục đấu thầu, mua bán thiết bị với các đối tác… Trang thiết bị 3G của Vinaphone ở khu vực phía Nam do nhà cung cấp Ericsson; phía Bắc là Motorola; miền Trung là ZTE. Ở phía Nam, Vinaphone có thuận lợi vì trang thiết bị trước đó cũng của Ericsson. Khó khăn ở chỗ, Ericsson cũng thú thật rằng đây là lần đầu tiên họ cung cấp trang thiết bị 3G. Cái khó thứ hai là làm trên cơ sở mạng 2G - phải có thiết bị riêng. Cái khó thứ ba là kết nối trên 3G, những truyền dẫn thông thường không đáp ứng được, phải sử dụng mạng truyền dẫn IP  - xương sống của mạng 3G (thực chất là cuộc cách mạng tựa như từ analog lên digital).

     Từ khi được cấp phép 3G, Vinaphone đã lắp đặt thêm hơn 3.000 trạm phát sóng mới; giới thiệu ra thị trường 6 dịch vụ 3G đầu tiên gồm: Băng rộng - Mobile Broadband, cho phép máy tính kết nối Internet qua 3G tốc độ tối đa 14,4 Mbps;  Mobile Internet 3G - làm việc với ĐTDĐ kết nối Internet trong khi di chuyển; Video Call: Điện thoại thấy hình ảnh khung cảnh của người đối thoại; 3G Portal - M360 - mạng xã hội và cổng chơi game lớn; Mobile TV  - rất nhiều kênh tivi cho phép xem phim, nghe nhạc theo yêu cầu; Mobile Camera - duy nhất có ở Vinaphone - cho xem các nút giao thông tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM để kiểm tra mật độ giao thông tại các giao lộ.

    Ông Bàng hy vọng các nhà cung cấp dịch vụ khác cùng tham gia cung cấp dịch vụ trên “xa lộ” 3G của Vinaphone.

    “Người đi trước thường gặp nhiều khó khăn. Ví dụ, Vinaphone phải mất 10 năm mới có 1 triệu thuê bao (2G), trong khi Beeline chỉ mất 2 tháng đã có 1 triệu thuê bao”, ông Bàng nói.
     
    Theo ông, 3G thực chất là cuộc đấu tranh với nhiễu. Mỗi trạm thu phát đều có phần điều khiển công suất. Thuê bao càng gần trạm thì công suất phát càng nhỏ và ngược lại. Cơ sở hạ tầng của các nhà mạng không để gần nhau nên thuê bao bị ảnh hưởng bởi các trạm phát sóng ở xa (nếu các trạm đó là của các nhà mạng khác thì sẽ rắc rối). Cho nên, các nhà mạng phải hợp tác chống nhiễu và cần có sự cầm trịch của Nhà nước. Vinaphone sẽ bị nhiễu nhiều nhất vì là mạng có khách hàng 3G trước, các nhà mạng sau đưa vào khai thác sẽ gây nhiễu cho thuê bao của Vinaphone.

    Nhà mạng cần tìm hiểu kỹ đối tượng sử dụng 3G

    Ông Bùi Quang Huy cho biết, Viettel đang cố gắng ra mắt dịch vụ 3G nhân ngày kỷ niệm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12/2009. Câu hỏi: 3G với 2G khác biệt cơ bản ở việc các dịch vụ thoại và dữ liệu có cùng nhau thực hiện được không? Và câu trả lời là 2G là điện thoại có thêm chức năng dữ liệu còn 3G thì ngược lại, là dữ liệu và thoại có thể song hành cùng lúc. 3G có băng thông rất rộng. Người ta có thể truy cập 3G bằng ĐTDĐ 3G; USB Interenet là hình thức mà thế giới khẳng định là thành công hơn trong khai thác 3G. Tất cả dịch vụ trên Interenet hiện nay đều có thể đưa lên 2G nhưng khi có 3G thì việc đó được làm tốt hơn rất nhiều. Các nhà cung cấp nội dung sẽ phải làm riêng phiên bản cho ĐTDĐ. Ông Huy đề cao vai trò của “3 nhà”: nhà cung cấp nội dung và ứng dụng (họ rất năng động); nhà cung cấp đường truyền (Telco) đóng vai quyết định (họ khá chậm chạp trong chuyển đổi); nhà cung cấp thiết bị đầu cuối. Theo ông Huy, có 2 dạng dịch vụ chính của 3G là “3G trên nền Telco” và các dịch vụ giá trị gia tăng. Ở dạng 1, hạ tầng quyết định dịch vụ có thành công không. Ở dạng 2, sự thành công tuỳ thuộc vào phối hợp giữa các nhà cung cấp nội dung (CP) và ứng dụng (ASP) với Telco.

    Ông Huỳnh Minh Tuấn trăn trở “làm sao đưa dịch vụ 3G đến được khách hàng?”. Theo ông, các nhà bán lẻ là nơi khách hàng tiếp cận và quyết định sử dụng dịch vụ. Ông nói: Năm 2008, thị trường Việt Nam tiêu thụ 5,8 triệu ĐTDĐ; 11% số đó hỗ trợ 3G. Sang năm 2009, dự đoán có khoảng 6,5 triệu ĐTDĐ được tiêu thụ và khoảng 10% hỗ trợ. Riêng Viễn Thông A mỗi tháng tiêu thụ khoảng 100.000 ĐTDĐ; trong đó 15% hỗ trợ 3G. Ông Tuấn khuyên các nhà mạng tiếp thị 3G tại hệ thống cửa hàng của các nhà bán lẻ để dân thấy là mua và mua được ngay… Ông cũng cho rằng, các doanh nghiệp sẽ là nơi tiêu thụ 3G mạnh mẽ - các nhà mạng, cung cấp nội dung và ứng dụng hãy tiếp cận các doanh nghiệp vì chính doanh nghiệp mới thực sự cần đến băng thông, dữ liệu…

    Ông Nguyễn Hà Đức Minh nói “ Nhiều khách hàng đã trả tiền mua thiết bị 3G mà chưa dùng được. Vấn đề là làm sao cho khách hàng khai thác được hết tính năng của thiết bị đó”. Ông Minh cũng chia sẻ về Dịch vụ Cửa hàng trực tuyến OVI của Nokia, nơi các nhà cung cấp nội dung và ứng dụng có thể tham gia bán sản phẩm của họ.

    Ông Hoàng Ngọc Diệp.

    Ông Hoàng Ngọc Diệp (Nguyên Trưởng đại diện của Qualcomm tại Việt Nam, nay là cố vấn CNTT cấp cao của nhiều doanh nghiệp) nêu 3 vấn đề mà 3G đã và sẽ gặp phải.

    1. Một là liên quan đến các hệ thống tính cước vì 3G là sự tập trung của đa dịch vụ.

    2. Hai là các dịch vụ nhà mạng đưa ra còn liên quan đến hệ điều hành mà người sử dụng dùng trên thiết bị của họ. Hiện có 3 hệ điều hành ĐTDĐ chính là Symbian, Windows Mobile và Android. Chưa có nhà mạng nào cung cấp dịch vụ cho cả 3 hệ điếu hành. Có một số nhà mạng theo đuổi 2 hệ điều hành.

    3. Thứ ba là nội dung và ứng dụng: “Tại các nước phát triển, 80% số tiền thu được chia trả cho người viết ứng dụng còn ở các nước khác, nhà viết nội dung, ứng dụng chỉ được đến 50%(!) không đủ để phát triển ứng dụng vì chi quảng cáo cho ứng dụng rất lớn!”. (Theo một diễn giả tại Toạ đàm, Việt Nam hiện có khoảng 137 CP với 4.000 lao động; trong đó 50% hoạt động hiệu quả. Năm 2007 thu 53,4 triệu đô la Mỹ (911 tỷ đồng); năm 2008 đạt hơn 1.000 tỷ đồng, chia nhau với các nhà mạng theo tỷ lệ khoảng 50/50).

    Ông Diệp khuyên các mạng tìm hiểu kỹ thị trường cá nhân, thị trường doanh nghiệp, những dịch vụ hoàn toàn riêng biệt… vì những dịch vụ đó mới mang lại nhiều tiền nhất cho các nhà khai thác 3G.

    Nguyễn Như Dũng

    ID: O0911_1