• Thứ Năm, 19/05/2011 14:08 (GMT+7)

    Ứng dụng di động Mục tiêu thách thức

    Hải Phạm
    Cuối tháng 04 vừa qua, cộng đồng khởi nghiệp công nghệ Launch/Open Consultant đã tổ chức buổi trao đổi (offline) “Cận cảnh thị trường ứng dụng di động”. Đây là một trong vài chuyên đề nhắm chia sẻ kinh nghiệm, giao lưu và học tập giữa cá nhân, nhóm hoặc công ty phần mềm giai đoạn khởi nghiệp (2-3 năm).

     
    Theo dự báo của Gartner, thị trường ứng dụng môi trường di động (mobile app) sẽ đạt 11 tỉ USD trong năm 2011. Xét theo phương diện nào đó, điều này cũng ảnh hưởng đến những định hướng của các công ty khởi nghiệp (startup) Việt Nam. Theo một vài thông kê không chính thức, ở Việt Nam có gần 200 công ty lớn nhỏ cung cấp mobile app. Chuyên đề này đã chia sẻ được các điểm mấu chốt và bài học khi doanh nghiệp hay cá nhân muốn tiếp cận thị trường này.

    Chặng đường đi qua

    Từ cuối năm 2006 các dịch vụ dựa trên tin nhắn (SMS) đã tạo nên sức hút mới cho các công ty phần mềm phát triển ứng dụng di động và cũng là cột mốc đánh dấu cho thị trường mobile app ở Việt Nam. Hơn 4 năm qua, có không ít khó khăn doanh nghiệp gặp phải, có thách thức vượt được, có cái lại chưa.

    Chọn mô hình kinh doanh mobile app nào là một trong những thách thức cơ bản với doanh nghiệp khởi nghiệp. Phần lớn doanh nghiệp tham gia chuyên đề này sử dụng quy trình viết ứng dụng, tiếp thị, phân phối sản phẩm và thu tiền ngay từ đầu. Các công ty này đều thử nghiệm vài lần cho đến khi nhận ra được đâu là mô hình kinh doanh hiệu quả.

    Anh Vũ Hoàng Tâm, Giám đốc VHT, chia sẻ rằng xuất phát điểm của công ty là cung cấp dịch vụ trên tin nhắn (SMS). Nhưng vào thời điểm 2007, dù công ty của anh đã bắt chước mô hình kinh doanh của 1 “đại gia” nhưng kết quả là thất bại hoàn toàn.

    Ông Đinh Anh Huân, Giám đốc kinh doanh chuỗi cửa hàng TGDĐ

    “Hiện nay dòng điện thoại giá từ 1,5 triệu đồng trở xuống chiếm gần 60% thị trường di động. Với loại 2,5-3 triệu đồng chiếm khoảng 20% và trên 3 triệu đồng chiếm 10% còn lại”.

    “Công ty phát triển ứng dụng di động nên chọn Android là nền phát triển vì số lượng sử dụng hệ điều hành này sẽ tăng khoảng 40% trong vài năm tới”.

    Hầu hết bộ công cụ phát triển có cung cấp môi trường giả lập thiết bị, nhưng để có 1 ứng dụng chạy chính xác như yêu cầu thì phải cần chạy trên thiết bị thật. Đây chính là mặt hạn chế của cá nhân và cả công ty khởi nghiệp - lý do đơn giản là chi phí đầu tư vượt quá mức tài chính, họ không thể liên tục mua điện thoại chỉ để kiểm tra nó chạy có đúng hay không. Số lượng sản phẩm di động có trên thị trường lên đến hàng trăm kiểu khác nhau, một ứng dụng không chỉ chạy trên 1 dòng nhất định mà còn phải chạy đúng trên càng nhiều thiết bị càng tốt.

    Chia sẻ kinh nghiệm giải quyết vấn đề này, ông Tom Trần, Giám đốc công ty Địa Điểm, gợi ý rằng: “Công ty khởi nghiệp phải chắc rằng sản phẩm của mình sẽ giúp thiết bị của hãng bán chạy. Nếu như thế, hãy mạnh dạn liên lạc với nhà sản xuất để nhờ họ giúp đỡ. Điều này tùy thuộc vào cách tiếp cận của mỗi người, không có cách cụ thể”.
     

    Vi phạm bản quyền vẫn đang là bài toán khó giải với công ty khởi nghiệp. Hiện nay, có không ít ứng dụng di động có chất lượng tốt của nước ngoài đang được dùng “miễn phí”, dẫn đến tâm lý công ty khởi nghiệp ngại ngùng đầu tư nhiều cho sản phẩm của mình. Một thành viên tham dự than thở: “Các ứng dụng nước ngoài viết tốt như thế mà người ta chưa chịu trả tiền, ứng dụng của mình dạng khởi động thì ăn thua gì”.

    Ngoài ra, phương tiện thanh toán cho người dùng mua mobile app cũng rất hạn chế. Cách thanh toán đang tồn tại hiện này là dùng SMS, tuy nhiên cách này startup phải trả 1 khoản chi phí cao cho nhà mạng dẫn đến tình huống dù ứng dụng có thị trường nhưng lợi nhuận thu về lại quá nhỏ.

    Bài học thu về

    Chặng đường hơn 4 năm mà các doanh nghiệp khởi nghiệp đi qua hẳn thu được nhiều bài học phù hợp và họ không ngại chia sẻ trong cộng đồng startup. Ngoài hướng đi, họ còn phải chọn loại ứng dụng cho đến hệ điều hành nào tiềm năng nhất.

    Ông Vũ Hoàng Tâm, Giám đốc VHT

    “VHT đã trải qua nhiều mô hình kinh doanh khác nhau, có mô hình có thể kiểm tiền ngay, có mô hình mất trắng. Kinh nghiệm khi chọn mô hình kinh doanh là giữ cái 1 cái mạnh nhất để “sống được” và mở rộng xung quanh nó”.

    Theo các doanh nghiệp này, Java tiếp trục là môi trường phát triển ứng dụng thịnh hành trong 2 năm tới, bất chấp sự phát triển của iOS, Android hay Windows Phone. Thực tế, các ứng dụng viết bằng Java đều có thể chạy trên hầu hết các thiết bị sẽ sản xuất nên họ vẫn tin tưởng rằng môi trường đó tiếp tục “sống” được.

    Chia sẻ về bài học định hướng thị trường, ông Tom Trần cho biết định hướng cũng nên xuất phát từ giá trị chính yếu trong sản phẩm của mình. Ví dụ, Địa Điểm tham gia phát triển mobile app vì dịch vụ cốt lõi là bản đồ, mobile chỉ là 1 kênh để mở rộng ứng dụng quan trọng nhất của công ty.

    Mô hình kinh doanh trên mobile app là 1 trong những vấn đề được nhiều người quan tâm. Và việc phát triển nó cũng không phải chỉ cần sao chép lại 1 điển hình thành công là được.

    Anh Hoàng Nam Hải, giám đốc công ty Mana, chia sẻ kinh nghiệm phát triển mô hình kinh doanh: “Kinh doanh ứng dụng di động không có một mô hình chung mà tùy thuộc vào dòng điện thoại, hệ điều hành thậm chí các yếu tố tác động bên ngoài như các chiến dịch bán hàng lớn của các đại gia viễn thông”.

    Ông Nguyễn Lê Nguyên, Giám đốc Mobicom

    “Công ty phát triển ứng dụng dựa trên 3 yêu tố cơ bản là dễ dùng, chưa ai làm và có thể đến với 64 tỉnh thành”.

    Hiện nay số lượng thuê bao điện thoại lên đến con số vài chục triệu nhưng để cung cấp được dịch vụ cho ngần ấy con người không phải là chuyện đơn giản. Anh Nguyễn Lê Nguyên, Giám đốc Mobicom, cho biết công ty ông chọn lựa hướng tiếp cận thị trường bằng những sản phẩm quen thuộc, không cần phải hướng dẫn sử dụng nhiều lần.

    Mô phỏng (clone) cũng là một xu hướng phổ biển trong phát triển ứng dụng nhưng ông Nguyên cho rằng mô phỏng là không nên vì nhu cầu người dùng nước ngoài khác với nhu cầu người Việt.

    Một cách nhìn khác trong bài học clone sản phẩm từ ông Tom Trần là: “Clone vẫn có thể thực hiện được vì startup có thể điều chỉnh theo nhu cầu của người dùng Việt Nam”.

    Hiện nay có 7 hệ điều hành cơ bản cho phát triển ứng dụng: Android, Bada, BlackBerry, iOS, Java, MS Windows Mobile/Phone, Symbian. Tỉ lệ phần trăm hệ điều hành cài đặt trên điện thoại của các hãng cũng tùy thuộc vào chiến lược của mỗi hãng sản xuất. Chẳng hạn Samsung đầu năm 2010 đã đầu tư khá nhiều về sản phẩm Bada của họ nhưng gần đây các sản phẩm lại chạy nhiều trên Android.

    Ông Hoàng Nam Hải, Giám đốc Mana

    “Động lực cơ bản nhất để tham gia phát triển mobile app là công ty có thể làm được nhiều tính năng tương tự của các sản phẩm thành công trên thị trường”.

    Anh Hải nêu quan điểm: “Dù hệ điều hành có liên quan tới kết quả kinh doanh nhưng về lâu dài, lợi thế cạnh tranh của công ty lại tùy thuộc vào năng lực trên môi trường cụ thể”.

    Ở phạm vi rộng hơn, những bài học mà buổi hội thảo chuyên đề này đem lại có thể chưa phù hợp với các công ty khác nhưng vẫn đem lại giá trị nhất định cho người tham gia và nhất là giúp cộng đồng gắn kết hơn, chia sẻ khó khăn cụ thể hơn để tìm giải pháp cho cộng đồng công ty phát triển mobile app trong tương lai.

    Bạn có thể tự do tham gia Cộng đồng khởi nghiệp công nghệ Launch/Open Consultant (Launch/OC) để cùng chia sẻ kinh nghiệm, cộng tác (www.facebook.com/launch.vn hay www.facebook.com/openconsultant).



     

    ID: A1105_31