• Thứ Ba, 25/06/2013 09:02 (GMT+7)

    Báo điện tử: “Miếng ngon”  miễn phí

    Chí Thịnh
    Sao chép tin miễn phí từ nhiều năm nay, một số trang tin tổng hợp điện tử đã kiếm được khá nhiều tiền từ báo điện tử. Một tin mới vừa xuất hiện trên báo điện tử thì chỉ trong tíc tắc bản tin này đã hiện diện trên các trang tin tổng hợp khác!

    Trang tin tổng hợp baomoi đang khai thác từ hơn 100 nguồn tin

    Quét tin tự động
    Theo phần lớn người dùng Internet, việc đọc tin tức từ trang web chính thống của nguồn tin hoặc đọc lại từ các trang tin tổng hợp (như baomoi, soha…) cũng không có gì khác biệt. Một số người đã mất thói quen lướt nhiều trang web, họ cứ vào thẳng một trang tin tổng hợp ưa thích để đọc nhiều thể loại, từ kinh tế - giải trí – thể thao…

    Mặt khác, các trang tin tổng hợp lại có lợi thế là tập hợp được nhiều nguồn tin đa dạng. Các website tổng hợp tin tức ở nước ta đã có bước phát triển mạnh nhằm tăng lượt người đọc tin. Nếu cách đây vài năm họ chỉ cắt dán tin tức thủ công thì ngày nay đã có quy trình tổng hợp tin tự động, công cụ “bắt tin mới” ngay khi vừa xuất bản.

    Chỉ cần báo điện tử vừa xuất bản tin mới – ngay lập tức hệ thống quét tin của các trang tin điện tử này sẽ đưa về “kho tổng hợp tin tức”. Các công cụ này có khả năng quét tin trên các báo điện tử và diễn đàn một cách liên tục, không cần thuê nhân viên trực.

    Các báo điện tử dường như đang “lo ngại” ưu thế công nghệ này của các trang tin tổng hợp – vì họ khai thác tin quá nhanh.

    Đó là chưa kể đến việc xuất hiện các ứng dụng tổng hợp tin trên nền tảng di động iOS, Android. Người dùng smartphone chỉ cần chọn tên báo/tạp chí cần lấy tin hàng ngày và ra lệnh cập nhật tin, sau đó họ chỉ cần bật màn hình smartphone đọc tin trên ứng dụng.

    Điều này cũng khiến cho các báo điện tử mất lượng truy cập đáng kể vì ứng dụng này giúp người dùng Internet đọc tin “tại chỗ” chứ không dẫn liên kết đến nguồn tin gốc. Chỉ có một số tin mở rộng (phía dưới tin bài) mới được dẫn về nguồn tin gốc.

    Thiệt hại nhiều hơn
    Theo thống kê của báo điện tử Petrotimes, một tin tức của họ khi bị baomoi lấy lại có thể mang lại 50.000 lượt truy cập (page view) cho baomoi; còn bản thân website Petrotimes chỉ có được 10.000 lượt.

    Theo cách dẫn đường liên kết cũ thì baomoi luôn có lợi khi sử dụng tin tức từ các báo điện tử. Khi người đọc bấm vào liên kết “đọc tin gốc”, lượt truy cập vẫn được tính vào baomoi (www.baomoi.com...) cho dù giao diện hiển thị trang web gốc.

    Cách đây khoảng 7-8 năm, một liên minh khai thác nội dung trên báo điện tử giữa một số tờ báo lớn đã hình thành nhưng sau đó lại nhanh chóng đi vào quên lãng. Một số báo điện tử và trang tin tổng hợp lại trở về cách truyền thống: cắt dán tin tức từ nhiều website và dẫn nguồn; nếu bị chủ sở hữu khiếu nại thì gỡ bỏ tin.

    Người quản lý của một báo điện tử tại TP.HCM cho biết, hiện tại gần như không có cách nào để chặn việc sao chép tin tức online. Chúng tôi chỉ biết cử người “gác cổng” hàng ngày (monitor), nếu có trang web nào lấy tin mà chưa xin phép thì gửi mail hoặc gọi điện thoại nhắc nhở. Cứ nhắc nhở kiểu này hoài cũng mệt!

    Bản thân Thanh Niên Online, một tờ báo lớn cũng chỉ dừng lại ở cấp độ bảo vệ hình ảnh, các đoạn video, audio trên website. Việc sao chép nội dung (text) trên Internet vẫn diễn ra hàng ngày mà các báo điện tử trong nước vẫn chưa tìm được cách ngăn chặn.

    Thực tế, hầu như các báo điện tử lớn nhỏ ở nước ta đều phải dẫn nguồn tin lẫn nhau, gần như không có báo Online nào chỉ sử dụng tin riêng của mình. Do đó, phần lớn các báo điện tử cũng “nương nhau” khi bị lấy tin không xin phép. Từ năm 2012, một số báo điện tử cũng chủ động ký kết chương trình hợp tác – khai thác nội dung lẫn nhau.

    Kiện cáo có hiệu quả?
    Sau khi báo điện tử Năng lượng mới “doạ kiện” ra toà, trang tin tổng hợp baomoi.com đã có lời xin lỗi chính thức. Đồng thời, baomoi.com cũng thay đổi hình thức liên kết tin tức – dẫn nguồn. Từ đầu tháng 3/2013, khi người dùng bấm vào các tin bài trên trang web baomoi sẽ được chuyển ngay đến trang chủ của nguồn tin gốc.

    Ngày 15/3/2013, VietnamPlus ra tuyên bố phản đối mọi hành vi sao chép bất hợp pháp. VietnamPlus yêu cầu các trang web đang trích dẫn trái phép thông tin của họ phải gỡ bỏ ngay. VietnamPlus cũng kêu gọi các báo điện tử thực hiện cam kết về bản quyền, không sao chép tin bất hợp pháp.

    Từ lâu, cách liên kết này đã được Google News áp dụng đối với nguồn tin tức lấy từ báo điện tử Việt Nam. Đây là một sự thành công của hãng Google trong việc tập hợp nhiều nguồn tin khác nhau với sự đa dạng lĩnh vực.

    Hiện tại, Google cũng đang đương đầu với hàng loạt yêu cầu trả phí hoặc tẩy chay từ Hiệp hội báo chí ở một số quốc gia. Trong một số trường hợp khi đưa ra toà án, Google đã “lùi bước” và phải thoả thuận về việc trả phí hoặc lập quỹ hỗ trợ cho các báo điện tử.
    Liệu các báo điện tử Việt Nam có thể tạo được sức ép như thế đối với các trang tin tổng hợp trong nước? Tuy điều này tương đối phức tạp và đòi hỏi nhiều thời gian nhưng không phải không thể thực hiện.

    Trang tin tổng hợp có được sử dụng nguồn tin từ báo Online?
    Các trang tin tổng hợp điện tử chỉ có thể sử dụng nguồn tin từ các cơ quan báo chí (bao gồm báo điện tử, báo giấy…) nếu có được sự chấp thuận bằng văn bản. Đồng thời, theo Nghị định 47/2009/NĐ-CP (có sửa đổi, bổ sung) về Quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan thì các hành vi vi phạm bản quyền (như sao chép tin tức Online) có thể bị phạt ở mức cao nhất là 500 triệu đồng.
    Sẽ có kiện cáo đối với hành vi sao chép tin tức Online
    Báo Năng lượng mới (Petrotimes) đã có công văn yêu cầu trang tin tổng hợp baomoi.com chấm dứt việc lấy tin không xin phép từ ngày 7/3/2013. Nếu Công ty CP Công nghệ EPI (chủ quản của baomoi) không thực hiện điều này, Báo Năng lượng mới sẽ kiện baomoi ra toà. Baomoi là một trang tin tổng hợp tin tức một cách tự động.

     

    ID: A1304_12