TV hay không TV? (Phần II)

PHẦN MỀM XEM TV TRÊN PC

Thông thường các nhà sản xuất đều kèm theo card thu TV phần mềm xem TV. Xem TV với phần mềm này là dễ dàng nhất, nhưng không phải lúc nào cũng tốt nhất. Vả lại, khả năng tùy biến và thân thiện của chúng nhiều khi không làm hài lòng người sử dụng. Chính vì vậy, rất nhiều phần mềm của các hãng thứ 3 được viết để khai thác tính năng của card thu TV (tham khảo tại địa chỉ www.tv-cards.com/apps.php).

DÒ SÓNG VÀ XEM TV

Phần mềm xem TV trên PC không thay đổi tính năng nhiều trong những năm qua; chủ yếu vẫn khác nhau ở những tính năng mở rộng như ghi trực tiếp ra đĩa, chuyển đổi định dạng, tùy biến giao diện, nâng cao âm thanh,...

Hình 4:
Không có Việt Nam trong danh sách

 

Theo kinh nghiệm, phần mềm WinDVR 3 của InterVideo (tải về tại www.intervideo.com) là phần mềm đáp ứng được tương đối đầy đủ yêu cầu người dùng. Mặc dù còn có một số khiếm khuyết nhỏ (như gán cho Việt Nam chuẩn truyền hình NTSC) nhưng WinDVR vượt trội các phần mềm khác ở khả năng xử lí video. Một số ví dụ minh họa sẽ được nêu dựa trên phần mềm này.

Phần lớn các phần mềm cho phép xem TV đều rất thân thiện và dễ sử dụng. Hầu như tất cả đều có sẵn phần trợ giúp (Help) trực quan bằng hình ảnh. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý một số thiết lập cơ bản trong và sau khi cài đặt phần mềm, vì nếu không cẩn thận bạn khó lòng xem được TV trên PC của mình.

Đa số phần mềm thiết lập chuẩn TV mặc định là NTSC. Trong khi đó, truyền hình nước ta sử dụng chuẩn PAL mà chuẩn PAL lại được chia nhỏ thành PAL-B/G, PAL-D, PAL-N... (Bảng 2); trong đó, Việt Nam được gán chuẩn PAL-B/G (tham khảo www.psreporter.com/pal_system_tv_standard.html). Theo kinh nghiệm, khi phần mềm hỏi về chuẩn truyền hình (trong khi cài đặt hoặc lúc cấu hình), bạn nên chọn chuẩn PAL-D (cũng có thể chọn PAL-I) và không cần quan tâm tới tên nước. Bạn có thể tham khảo trang web www.mastervideo.com/videospecs.htm để biết thêm về những nước sử dụng chuẩn PAL.

 

Hình 5:
Cấu hình trước khi dò kênh

Có một điều hơi lạ là Việt Nam không có tên trong danh sách lựa chọn của một số phần mềm; thậm chí có trường hợp, phần mềm “nhất quyết” gán Việt Nam chuẩn NTSC (như WinDVR 3) nhưng nếu chọn Việt Nam thì bạn không bắt được kênh nào cả.

Trước khi dò kênh, bạn nhớ chọn cổng tín hiệu video là TV và cổng tín hiệu âm thanh là ngõ line-in (Hình 5). Nếu thông số đúng, phần mềm thông thường chỉ mất vài phút để dò kênh. Đôi khi tín hiệu TV yếu, bạn phải tinh chỉnh thủ công theo tần số hoặc dò kênh nhiều lần.

  Hệ / Chuẩn     Dòng (quét ngang)     Tần số (hz)     Quốc gia  
  NTSC-M     525     60     Hoa Kì, Canada  
  NTSC-Japan     525     60     Nhật Bản  
  PAL-B,G,H     625     50     Đông và Trung Âu, châu Á  
  PAL-D     625     50     Trung Quốc  
  PAL-I     625     50     Anh, Ai-len, Nam Phi  
  PAL-M     525     60     Brazil  
  PAL-Nc     625     50     Argentina  
  PAL-N     625     50     Paraguay & Uruguay  
  SECAM     625     50     Pháp, Trung Đông, Đông Âu  
  Bảng 2: Ví dụ về hệ TV, đặc điểm, nước sử dụng  

GHI LẠI CHƯƠNG TRÌNH YÊU THÍCH

Hình 6:
Cấu hình ghi chương trình TV

 

Mặc dù có thể dùng đầu VCR để ghi lại chương trình truyền hình nhưng chính tính năng ghi lại đã tạo ra sự khác biệt cơ bản giữa xem TV trên PC và cách xem TV truyền thống. Bạn chỉ việc nhấn nút “Record” là có thể ghi lại chương trình yêu thích. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý một số điều trước khi thực hiện thao tác ghi.

Một giờ video có thể ngốn từ 1GB tới vài gigabyte ổ cứng. Do vậy, bạn phải đảm bảo có một ổ cứng đủ lớn phục vụ cho thao tác ghi chương trình truyền hình. Bên cạnh đó, bạn cũng phải lưu ý tới cỡ (frame size) và tốc độ khung hình (frame rate). Theo mặc định, thì cỡ khung hình thường là 320x240 và tốc độ khung là 25 hình/giây (hệ PAL). Với các thông số mặc định này, chất lượng video thu được không cao. Muốn có chất lượng hình ảnh tốt hơn, bạn cần phải thiết lập lại thông số về cỡ khung và tốc độ. Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý tới một số thông số khác như chuẩn ghi (AVI hay MPEG), tần số lấy mẫu (sample rate), tốc độ bit (bitrate)... Về lí thuyết, các thông số này càng cao thì chất lượng video ghi được cao tương ứng nhưng dung lượng cũng tăng tỷ lệ thuận.

CHẾ ĐỘ TIME-SHIFT

 

Hình 7:
Ví dụ về Time-Shift

Việc ghi lại chương trình TV không mới vì từ lâu người ta đã dùng các đầu VCR để làm điều này. Tuy nhiên, điểm hạn chế của đầu VCR là bạn phải đợi cho tới khi chương trình (hoặc đoạn chương trình) ghi kết thúc thì mới có thể tua lại băng (rewind) để xem. Liệu có thể xem lại nội dung ghi ngay trong lúc đang ghi? Chế độ time-shift trong phần mềm xem TV trên PC có thể thực hiện được điều này.

Đầu VCR chuẩn sử dụng băng từ để ghi dữ liệu theo dạng tuần tự (tuyến tính), do vậy, bạn không thể truy xuất nội dung một cách ngẫu nhiên. Khi dữ liệu video được ghi xuống thiết bị lưu trữ phi tuyến tính như đĩa cứng thì bạn có thể xem lại mà không cần quan tâm tới trật tự thời gian.

Giả sử bạn ghi lại trọn vẹn trận bóng đá giữa Liverpool và Chelsea trong khuôn khổ Champion League. Trong trận đấu này, Liverpool mở tỉ số ngay phút thứ tư. Nếu dùng đầu VCR để ghi, bạn phải đợi tới khi kết thúc hiệp I của trận đấu và dừng thao tác ghi thì mới có thể xem lại bàn thắng mở tỉ số. Tuy nhiên, với chế độ time-shift, bạn có thể xem lại bàn thắng đó ngay mà không phải gián đoạn hoạt động ghi.

CÁC TÍNH NĂNG KHÁC

Hình 8:
Tính năng cho xem trước các kênh

 

Hầu hết phần mềm xem TV còn có các tính năng bổ sung hoặc nâng cao kèm theo. Trước hết phải kể tới chức năng chụp ảnh màn hình (Image Capturre). Bạn có thể lưu trực tiếp khung hình trên màn hình TV xuống dạng ảnh tĩnh (JPEG hoặc BMP) mà không sợ hạn chế số lượng. Tiếp theo, tính năng xem trước các kênh (Channel Preview) cũng rất đáng chú ý. Thông thường, bạn có thể xem trước 16 kênh dưới dạng hình thu nhỏ trong cửa sổ chương trình. Muốn xem kênh nào, bạn chỉ việc nhấn chuột vào hình thu nhỏ của kênh đó. Tính năng lịch biểu ( Schedule) cũng rất đáng giá. Bạn có thể lên lịch cho phần mềm ghi tự động chương trình yêu thích khi không thể xem trực tiếp. Ngoài việc xem TV, bạn có thể nghe các chương trình radio FM yêu thích, nếu card thu TV của bạn hỗ trợ thu sóng FM. Không những có đầy đủ chức năng TV truyền thống mà còn có chức năng Teletext (cập nhật tin tức từ các hãng tin lớn ngay trên màn hình), EPG (cập nhật và lên lịch chương trình từ website của đài phát), Close Caption (bật/tắt phụ đề)...; nhưng rất tiếc, hiện chưa có đài phát nào ở Việt Nam hỗ trợ.

GIẢI PHÁP XEM TV KHÁC TRÊN PC

1. Windows MCE

Windows XP Media Center Edition (Windows MCE) là hệ điều hành (HĐH) được xây dựng trên nền tảng Windows XP và tối ưu hóa cho ứng dụng đa phương tiện (multimedia). Windows MCE được tích hợp phần mềm cho phép xem TV trên PC của Microsoft.

Ngoài tối ưu cho việc thu tín hiệu truyền hình số (đặc biệt là HDTV), Windows MCE vẫn hỗ trợ card thu TV nên việc xem TV cũng giống hệt như trên các HĐH Windows khác. Với bản Windows MCE 2005, Microsoft bổ sung một tính năng có tên Media Center Extenders (hoạt động trên mạng Ethenet không dây hoặc có dây) cho phép “chiếu” nội dung trên PC chạy HĐH Windows MCE (hoặc TV kết nối với HĐH Windows MCE) ra nhiều TV khác.

Tuy vậy, bạn phải chú ý tới 2 điều khó khăn khi sử dụng Windows MCE để xem TV. Thứ nhất, bạn phải mua bản quyền HĐH Windows MCE. Thứ hai, phần mềm xem TV trong HĐH này khá cồng kềnh và không phải lúc nào cũng tốt như các phần mềm xem TV hiện nay.

2. Xem TV trên các HĐH Linux

 

Hình 9:
HĐH Windows MCE

Về cơ bản, việc xem TV trên PC chạy các HĐH Linux cũng giống như xem trên các HĐH Windows. Các phần mềm cho phép xem TV trên Linux cũng cung cấp đầy đủ các tính năng như đã trình bày bên trên. Ngoài ra, vì Linux thuộc cộng đồng mã nguồn mở, nên bạn có thể sử dụng rất nhiều phần mềm, ở nhiều môi trường khác nhau (KDE, GNOME, dòng lệnh) để xem TV. Nếu biết lập trình, bạn cũng có thể can thiệp sâu vào hệ thống để cấu hình HĐH và phần mềm cho phù hợp với yêu cầu của mình.

Hình 10:
Xem TV trên Linux bằng phần mềm XawTV

 

Các phần mềm cho phép xem TV đều có sẵn trên đĩa cài đặt kèm theo HĐH Linux. Nếu HĐH không tự động cài đặt các phần mềm loại này, thì bạn sẽ phải cài chúng bằng tay. Để có thể xem TV (với điều kiện bạn đã có card thu TV), ít nhất bạn phải có trình điều khiển Video4linux và phần mềm xawtv.

Tuy nhiên, việc cấu hình và cài đặt các phần mềm xem TV trên các HĐH Linux khó hơn nhiều so với trên các HĐH Windows. Nếu bạn chưa bao giờ chạy một HĐH Linux, có thể khẳng định rằng bạn sẽ không thể xem TV trên PC chạy Linux của mình. Hãy đón đọc bài “Xem TV trên Linux” trong số báo sắp tới.

3. Xem TV trên Internet

 

Hình 11:
Xem VTV1 trực tuyến tại www.edu.net.vn/vtv1.htm

Xem TV trên Internet không phải là khái niệm mới mà đã khá phổ biến. Ngày nay, hầu hết các đài truyền hình đều phát trực tiếp (hoặc gián tiếp) chương trình của mình trên Internet.

Đây là giải pháp xem TV trên PC mà không phụ thuộc vào các phần cứng bắt hình (card thu TV). Những thứ bạn cần là một PC nối mạng tốc độ cao (ADSL chẳng hạn) và một phần mềm cho phép xử lí dữ liệu video dạng streaming.

Hiện nay, ở Việt Nam chỉ có vài kênh phát trực tuyến trên Internet như VTV1, HTV7, VietNamNet TV song xu hướng xem TV trên mạng sẽ phát triển mạnh trong tương lai vì sự phong phú, phi biên giới của các kênh chương trình và vì tốc độ đường truyền ngày càng cải thiện, chi phí kết nối ngày càng giảm.

Hình 12:
Xem HTV trực tuyến tại mms://203.210.215.251/htvc

 

Điều cản trở truyền hình trên Internet phát triển là băng thông đường truyền và công nghệ streaming. Thông thường, để xem được truyền hình trên Internet, băng thông đường truyền phải đạt từ 100-1500 Kbits/giây. Vấn đề đặt ra là phải cân bằng giữa chất lượng hình ảnh, âm thanh với chi phí.

Để xem TV trên mạng, bạn cần một PC đa phương tiện kết nối Internet băng thông rộng, và các phần mềm như Windows Media Player, Real Player và QuickTime Player. Hiện nay, có rất nhiều trang web và phần mềm cho phép bạn xem hàng trăm đài truyền hình trên khắp thế giới (ví dụ www.beelinetv.com, Hình 14).

 

Hình 13:
VietNamNet.TV tại
www.vietnamnet.tv

Hiện nay, thế giới đang nghiên cứu nhiều công nghệ cho phép xem truyền hình trực tuyến vừa thỏa mãn yêu cầu về chất lượng và số lượng người xem, vừa giảm chi phí đầu tư thiết bị và dịch vụ. Trong số này, truyền hình trực tuyến trên nền tảng mạng ngang hàng (P2P TV) và truyền hình thời gian thực (real-time TV) là 2 công nghệ được chú ý nhất. Rất có thể trong tương lai không xa, truyền hình trực tuyến sẽ bùng nổ trên Internet.

KẾT LUẬN

Xuất phát từ quan điểm của một người sử dụng máy tính, các phương thức, giải pháp xem TV trên PC được trình bày trên đây dựa vào tình hình thực tế tại Việt Nam. Hi vọng bài viết cung cấp đủ thông tin cần thiết để bạn chọn cách xem TV trên máy tính hiệu quả nhất.

Hình 14:
Trang web cung cấp các kênh truyền hình trực tuyến

Nguyễn Việt Khoa
Khoa ngoại ngữ
Đại học Bách khoa Hà Nội
Email: vietkhoabk@hotmail.com
-----------------------------------------------
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH:
- “How Television Works”, “How Digital Television Works” tại http://www.howstuffworks.com
- “Quick Installation Guide” của TV-Card AVerTV GO Series.
- TV-Card FAQs tại http://www.tv-cards.com.
- “Turning your PC into TV”, “TV Tuners for Your PC”, “TV or Not TV-That Is the LCD Question” tại http://www.pcworld.com.

<Phần I |  Phần II >

In trang [In trang]    Đóng trang [Đóng trang]

© Tạp chí Thế Giới Vi Tính - PC World VN. CQ chủ quản: Sở Khoa Học và Công Nghệ TP.HCM
Giấy phép số 196/GP-BVHTT do Bộ Văn Hóa Thông Tin cấp ngày 27-06-2003
Tòa soạn: 126 Nguyễn Thị Minh Khai, Q.3 TP.HCM - ĐT: 84.8.39304324 - FAX: 84.8.39304338
Bản quyền của Thế Giới Vi Tính - PC World VN